QS 2027 ชี้มหาวิทยาลัยจีนขยับขึ้นยกแผง สะท้อนพลังใหม่ของอุดมศึกษาเอเชีย
QS 2027 ชี้มหาวิทยาลัยจีนขยับขึ้นยกแผง สะท้อนพลังใหม่ของอุดมศึกษาเอเชีย
ผลการจัดอันดับมหาวิทยาลัยโลก QS World University Rankings 2027 ทำให้ภาพของอุดมศึกษาจีนเด่นชัดขึ้นอีกครั้ง ปีนี้มหาวิทยาลัยจีนไม่ได้โดดเด่นเฉพาะกลุ่มสถาบันชั้นนำเท่านั้น แต่ยังเห็นการขยับอันดับพร้อมกันในหลายพื้นที่ หลายสถาบัน และหลายระดับของระบบอุดมศึกษา
จีนแผ่นดินใหญ่มีมหาวิทยาลัยติดอันดับ Top 100 ของโลก 6 แห่ง นำโดยมหาวิทยาลัยปักกิ่ง (Peking University) อันดับ 13 ตามด้วยมหาวิทยาลัยชิงหัว (Tsinghua University) อันดับ 14 มหาวิทยาลัยฟูตัน (Fudan University) อันดับ 26 มหาวิทยาลัยเซี่ยงไฮ้เจียวทง (Shanghai Jiao Tong University) อันดับ 36 มหาวิทยาลัยเจ้อเจียง (Zhejiang University) อันดับ 47 และมหาวิทยาลัยหนานจิง (Nanjing University) อันดับร่วม 90
ภาพนี้สะท้อนว่า จีนกำลังสร้างกลุ่มมหาวิทยาลัยชั้นนำที่แข็งแรงมากขึ้น จากเดิมที่เวทีโลกมักจับตาเพียงมหาวิทยาลัยปักกิ่งและมหาวิทยาลัยชิงหัว วันนี้มหาวิทยาลัยจากเซี่ยงไฮ้ หางโจว และหนานจิง ต่างก้าวขึ้นมาเป็นส่วนหนึ่งของแผนที่อุดมศึกษาระดับโลก
ในภาพรวม จีนแผ่นดินใหญ่มีมหาวิทยาลัยติดอันดับ QS รวม 85 แห่ง มากเป็นอันดับ 3 ของโลก รองจากสหรัฐอเมริกาและสหราชอาณาจักร ขณะเดียวกัน มหาวิทยาลัยจีนที่เคยติดอันดับมาก่อนจำนวนมากมีอันดับดีขึ้น และยังมีมหาวิทยาลัยจีนอีก 13 แห่งที่ติดอันดับเป็นครั้งแรก
ความสำคัญของการจัดอันดับปีนี้จึงอยู่ที่ “การขยับขึ้นทั้งระบบ” ไม่ใช่ความสำเร็จของมหาวิทยาลัยใดมหาวิทยาลัยหนึ่ง มหาวิทยาลัยปักกิ่งขึ้นสู่อันดับ 13 ขณะที่มหาวิทยาลัยชิงหัวอยู่ในอันดับ 14 ทำให้ 2 มหาวิทยาลัยชั้นนำของจีนเข้าใกล้กลุ่ม Top 10 ของโลกมากขึ้น ส่วนมหาวิทยาลัยฟูตันและมหาวิทยาลัยเซี่ยงไฮ้เจียวทง ยืนยันบทบาทของเซี่ยงไฮ้ในฐานะศูนย์กลางเศรษฐกิจ การเงิน วิทยาศาสตร์ และนวัตกรรมของจีน
นอกจากนี้ มหาวิทยาลัยเจ้อเจียงและมหาวิทยาลัยหนานจิงยังช่วยตอกย้ำว่า ความแข็งแกร่งของอุดมศึกษาจีนที่กระจายตัวออกไปมากขึ้น มหาวิทยาลัยเจ้อเจียงตั้งอยู่ที่เมืองหางโจว มณฑลเจ้อเจียง ซึ่งเป็นหนึ่งในพื้นที่สำคัญของเศรษฐกิจดิจิทัลและเทคโนโลยี ส่วนมหาวิทยาลัยหนานจิง ตั้งอยู่ที่เมืองหนานจิง มณฑลเจียงซู เป็นสถาบันเก่าแก่ที่มีฐานวิชาการเข้มแข็งมายาวนาน การขึ้นมาติด Top 100 ของทั้ง 2 สถาบันจึงสะท้อนความเป็นเลิศของระบบมหาวิทยาลัยจีนที่ไม่ได้อยู่เฉพาะเมืองใหญ่
เบื้องหลังการขยับขึ้นของมหาวิทยาลัยจีน คือการลงทุนระยะยาวในงานวิจัย วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี วิศวกรรม และนวัตกรรม จีนวางมหาวิทยาลัยไว้เป็นส่วนหนึ่งของยุทธศาสตร์ประเทศ ทั้งในฐานะแหล่งผลิตบุคลากรคุณภาพสูง แหล่งสร้างองค์ความรู้ใหม่ และกลไกเชื่อมโยงงานวิจัยกับภาคอุตสาหกรรม โดยเฉพาะสาขาที่เกี่ยวข้องกับเศรษฐกิจอนาคต เช่น ปัญญาประดิษฐ์ เซมิคอนดักเตอร์ พลังงานสะอาด วิศวกรรมชีวภาพ และเทคโนโลยีขั้นสูง
การจัดอันดับของ QS ประเมินมหาวิทยาลัยจากหลายมิติ ทั้งชื่อเสียงทางวิชาการ ผลลัพธ์ของงานวิจัย เครือข่ายวิจัยระหว่างประเทศ ความเป็นนานาชาติ ผลลัพธ์ด้านการจ้างงาน และความยั่งยืน ดังนั้น การที่มหาวิทยาลัยจีนจำนวนมากมีอันดับดีขึ้น จึงสะท้อนทั้งคุณภาพการวิจัย ความสามารถในการผลิตบัณฑิต และระดับการยอมรับจากนานาชาติ
สำหรับเอเชีย ผลการจัดอันดับครั้งนี้มีความหมายมากกว่าการแข่งขันด้านการศึกษา เพราะมหาวิทยาลัยกำลังกลายเป็นโครงสร้างพื้นฐานสำคัญของอำนาจทางเศรษฐกิจและเทคโนโลยี จีน ฮ่องกง สิงคโปร์ เกาหลีใต้ และญี่ปุ่น ต่างเร่งยกระดับสถาบันอุดมศึกษาของตนเอง เพื่อดึงดูดนักศึกษา นักวิจัย เงินทุน และอุตสาหกรรมเทคโนโลยีแห่งอนาคต
QS World University Rankings 2027 จึงสะท้อนการเปลี่ยนแปลงของภูมิทัศน์อุดมศึกษาโลกอย่างชัดเจน ศูนย์กลางความรู้ไม่ได้กระจุกอยู่ในโลกตะวันตกเพียงด้านเดียวอีกต่อไป มหาวิทยาลัยเอเชีย โดยเฉพาะจีน กำลังมีบทบาทมากขึ้นทั้งในฐานะผู้ผลิตองค์ความรู้ ผู้พัฒนานวัตกรรม และผู้กำหนดทิศทางการแข่งขันของโลกในระยะยาว
สำหรับจีน นี่เป็นสัญญาณว่าการลงทุนในมหาวิทยาลัยตลอดหลายทศวรรษกำลังให้ผลอย่างเป็นรูปธรรม และกำลังเปลี่ยนอุดมศึกษาให้เป็นหนึ่งในพลังสำคัญของประเทศในศตวรรษที่ 21
บทความ : ประวีณมัย บ่ายคล้อย
ภาพ : Peking University