ทำไมคนเวียดนามส่วนใหญ่มีนามสกุล ‘เหงียน’

ถ้าพูดถึงคนที่มีนามสกุลเหงียน (Nguyễn) เชื่อว่า คุณจะต้องคิดถึงคนเวียดนามหรือคนที่มีเชื้อสายเวียดนาม เพราะนามสกุลเหงียน เป็นนามสกุลที่เรียกได้ว่ายอดนิยมมากที่สุดของเวียดนาม

ปัจจุบันเวียดนามมีประชากรที่มีนามสกุลเหงียนมากถึง 40% และถ้านับทั่วโลก ก็จะมีประชากรนามสกุลเหงียนเกือบ 40 ล้านคน

ว่าแต่นามสกุลเหงียนมีความเป็นมา และเป็นที่นิยมของคนเวียดนามได้อย่างไร

จุดเริ่มต้นต้องย้อนกลับไปในช่วงศตวรรษที่ 5 ถึง 10 ในตอนนั้นเป็นช่วงที่จีนเกิดสงครามภายใน ทำให้มีชาวจีนจำนวนมาก โดยเฉพาะชาวจีนในแถบตอนใต้ อพยพมายังเวียดนามเพื่อหนีภัยสงคราม

โดยชาวจีนที่อพยพมานี้ ก็มีชาวจีนกลุ่มที่พูดภาษาจีนสำเนียงกวางตุ้ง ที่มีนามสกุลหรือแซ่หร่วน (Ruan 阮 เป็นชื่อเครื่องดนตรีของจีนแบบหนึ่ง)

แซ่หร่วนเมื่ออ่านแบบเวียดนาม ก็จะกลายเป็นคำว่าเหงียน หรือถ้าเป็นคำที่คนไทยคุ้นเคย มันก็คือคำว่า 'ญวน' นั่นเอง และนี่แหละก็คือที่มาของนามสกุลเหงียนของเวียดนาม

แล้วนามสกุลเหงียนเป็นที่นิยมของเวียดนามได้ไง อย่างที่เราทราบ ในอดีตเวียดนามเคยถูกปกครองโดยราชวงศ์ต่าง ๆ ที่ผลัดเปลี่ยนไปมา

ประเด็นน่าสนใจคือ ในเวียดนามนั้น เมื่อใดก็ตามที่ราชวงศ์ใหม่สามารถโค่นล้มราชวงศ์เก่าได้ ราชวงศ์ใหม่ก็จะบังคับให้คนของราชวงศ์เก่า เปลี่ยนมาใช้นามสกุลเหงียน

ยกตัวอย่างเช่น เมื่อราชวงศ์เจิ่น (Trần) ครองอำนาจในปี 1232 ราชวงศ์เจิ่นก็บังคับให้คนตระกูลลี๊ (Lý) ซึ่งเป็นราชวงศ์เดิม เปลี่ยนมาใช้นามสกุลเหงียนให้หมด

หรือจะเป็นในปี 1592 เมื่อราชวงศ์หมัก (Mạc) แพ้ให้กับราชวงศ์เล (Lê) คนตระกูลหมักก็เปลี่ยนนามสกุลเป็นเหงียน

ส่วนสาเหตุที่ว่า ทำไมต้องเปลี่ยนเป็นนามสกุลเหงียน เอาเข้าจริง ๆ ก็ยังไม่สามารถหาเหตุผลได้ชัดเจน แต่ที่มั่นใจก็คือ ที่ต้องเปลี่ยนนามสกุลนั้น ก็เพราะเป็นหนึ่งในวิธีป้องกันไม่ให้คนจากราชวงศ์ก่อนกลับมาแก้แค้นได้

และเมื่อถึงช่วงศตวรรษที่ 19 เมื่อราชวงศ์เหงียนของคนตระกูลเหงียนครองอำนาจในเวียดนาม คนที่มีส่วนต่อการก่อตั้งราชวงศ์เหงียน ก็จะได้รับพระราชทานนามสกุล และนามสกุลเหงียนก็เป็นนามสกุลยอดนิยมที่ผู้คนอยากจะใช้

เพราะกฎหมายในสมัยนั้น ผู้ที่มีนามสกุลเหงียนจะได้รับสิทธิประโยชน์ทางสังคมมากมาย รวมถึงยังใช้หลีกเลี่ยงการถูกจับกุมจากการกระทำความผิดได้ด้วย

และเมื่อถึงยุคที่เวียดนามตกเป็นอาณานิคมของฝรั่งเศส เมื่อฝรั่งเศสทำการสำรวจประชากร ก็พบว่ายังมีคนเวียดนามอีกจำนวนมากที่ยังไม่มีนามสกุล ดังนั้นนามสกุลที่คนกลุ่มนี้จะได้ใช้ ก็หนีไม่พ้นนามสกุลเหงียน กลายเป็นว่ายิ่งทำให้คนเวียดนามมีนามสกุลเหงียนเพิ่มมากขึ้น จนกลายเป็นนามสกุลหลักของคนเวียดนามจนถึงปัจจุบัน