ใครจะขึ้นแทน ผู้นำสูงสุดอิหร่าน หลังไร้ทายาทชัดเจน
หลังการเสียชีวิตของอายาตอลเลาะห์ อาลี คาเมเนอี ผู้นำสูงสุดอิหร่าน การเลือกผู้นำสูงสุดคนใหม่ต็มไปด้วยความไม่แน่นอน ทั้งจากปัจจัยภายในประเทศและแรงกดดันจากสถานการณ์ความขัดแย้งภายนอก ขณะที่สายตานานาชาติจับจ้องว่าผู้นำคนต่อไปจะกำหนดทิศทางอิหร่านอย่างไรในช่วงหัวเลี้ยวหัวต่อสำคัญนี้
วันที่ 1 มี.ค.2569 สำนักข่าว CNN รายงานว่า หลังการเสียชีวิตของอายาตอลเลาะห์ อาลี คาเมเนอี ผู้นำสูงสุดของอิหร่านจากปฏิบัติการโจมตีร่วมสหรัฐฯ-อิสราเอล ระบอบการปกครองของอิหร่านกำลังเผชิญภารกิจสำคัญในการสรรหาผู้นำสูงสุดคนใหม่ ท่ามกลางความไม่แน่นอนและแรงกดดันด้านเสถียรภาพ
คาเมเนอี ซึ่งปกครองประเทศมายาวนานเกือบ 4 ทศวรรษ ไม่ได้ประกาศทายาทอย่างเป็นทางการ โดยกระบวนการคัดเลือกจะอยู่ในมือของ “สภาผู้เชี่ยวชาญ” ซึ่งเป็นองค์กรนักบวชอาวุโส 88 คนที่มาจากการเลือกตั้ง
ภารกิจลักษณะนี้เคยเกิดขึ้นเพียงครั้งเดียว นับตั้งแต่การก่อตั้งสาธารณรัฐอิสลามในปี 1979 เมื่อคาเมเนอีได้รับเลือกอย่างเร่งด่วนภายหลังการถึงแก่อสัญกรรมของอายาตอลเลาะห์ รูฮอลเลาะห์ โคไมนี
ขณะนี้ฝ่ายปกครองคาดว่าจะเร่งแสดงภาพความมั่นคง โดยสมาชิกสภาผู้เชี่ยวชาญเตรียมประชุมหารือชื่อผู้เหมาะสม อย่างไรก็ตาม ยังไม่ชัดเจนว่าจะสามารถจัดการประชุมได้หรือไม่ เนื่องจากประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐฯ ประกาศว่าปฏิบัติการโจมตีจะดำเนินต่อไปในช่วงหลายวันข้างหน้า
ตามรัฐธรรมนูญ ผู้ที่จะดำรงตำแหน่งต้องเป็นนักบวชชาย มีความสามารถทางการเมือง มีคุณธรรม และจงรักภักดีต่อสาธารณรัฐอิสลาม การตีความคุณสมบัติอาจถูกใช้ตัดสิทธิ์นักบวชสายปฏิรูปที่สนับสนุนเสรีภาพทางสังคมและความสัมพันธ์กับต่างประเทศมากขึ้น
CNN รวบรวมรายชื่อผู้ที่ถูกจับตามองจากความเห็นผู้เชี่ยวชาญและนักวิเคราะห์ ดังนี้
โมจ์ตาบา คาเมเนอี (56 ปี)
บุตรชายคนที่สองของคาเมเนอี ถูกมองว่ามีอิทธิพลเบื้องหลัง และมีสายสัมพันธ์แน่นแฟ้นกับกองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติอิสลาม (IRGC) รวมถึงกองกำลังบาซิจ
อย่างไรก็ตาม การสืบทอดอำนาจจากพ่อสู่ลูกไม่เป็นที่นิยมในหมู่นักบวชชิอะห์ โดยเฉพาะในอิหร่านยุคปฏิวัติที่ล้มล้างระบอบกษัตริย์ อีกทั้งเขาไม่ได้เป็นนักบวชระดับสูงและไม่มีตำแหน่งทางการในรัฐบาล และเคยถูกสหรัฐฯ คว่ำบาตรในปี 2019
อาลีเรซา อาราฟี (67 ปี)
นักบวชที่มีประสบการณ์ในสถาบันรัฐ และเคยใกล้ชิดกับคาเมเนอี ปัจจุบันดำรงตำแหน่งรองประธานสภาผู้เชี่ยวชาญ และเคยเป็นสมาชิกสภาผู้พิทักษ์รัฐธรรมนูญ ซึ่งมีหน้าที่กลั่นกรองผู้สมัครเลือกตั้งและกฎหมายจากรัฐสภา นอกจากนี้ยังเป็นหัวหน้าระบบสำนักเรียนศาสนาในอิหร่าน
ผู้เชี่ยวชาญมองว่า การได้รับแต่งตั้งในตำแหน่งสำคัญสะท้อนความไว้วางใจจากคาเมเนอี แม้เขาจะไม่ถูกมองว่าเป็นนักการเมืองน้ำหนักมาก และไม่มีสายสัมพันธ์แน่นแฟ้นกับฝ่ายความมั่นคง
โมฮัมหมัด เมห์ดี มีร์บาเกรี (ต้นวัย 60 ปี)
นักบวชสายแข็ง และสมาชิกสภาผู้เชี่ยวชาญ ซึ่งเป็นตัวแทนฝ่ายอนุรักษนิยมที่สุดในหมู่คณะนักบวช ถูกมองว่าอาจเป็นตัวเลือกที่ตอบโจทย์กลุ่มอนุรักษนิยม
ฮัสซัน โคไมนี
หลานชายของอายาตอลเลาะห์ รูฮอลเลาะห์ โคไมนี ผู้ก่อตั้งสาธารณรัฐอิสลาม ทำให้เขามีความชอบธรรมทางศาสนาและเชิงสัญลักษณ์ ปัจจุบันทำหน้าที่ดูแลสุสานของโคไมนี แต่ไม่เคยดำรงตำแหน่งทางการเมืองระดับสูง และถูกตัดสิทธิ์ลงสมัครสภาผู้เชี่ยวชาญในปี 2016 เขาถูกมองว่ามีจุดยืนไม่แข็งกร้าวเท่าคนอื่น และมีอิทธิพลจำกัดในหมู่ชนชั้นนำด้านความมั่นคง
ฮาเชม ฮอสเซนี บุเชห์รี (ปลายวัย 60 ปี)
นักบวชอาวุโสที่มีบทบาทใกล้ชิดกับกระบวนการสืบทอดตำแหน่ง โดยดำรงตำแหน่งรองประธานคนที่หนึ่งของสภาผู้เชี่ยวชาญ แม้ถูกมองว่าใกล้ชิดคาเมเนอี แต่มีภาพลักษณ์ค่อนข้างเงียบ และไม่เป็นที่รู้จักว่ามีสายสัมพันธ์แน่นแฟ้นกับ IRGC
การเลือกผู้นำสูงสุดคนใหม่จึงยังเต็มไปด้วยความไม่แน่นอน ทั้งจากปัจจัยภายในประเทศและแรงกดดันจากสถานการณ์ความขัดแย้งภายนอก ขณะที่สายตานานาชาติจับจ้องว่าผู้นำคนต่อไปจะกำหนดทิศทางอิหร่านอย่างไรในช่วงหัวเลี้ยวหัวต่อสำคัญนี้
อ้างอิง : edition.cnn.com