ศูนย์เรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียงลุงฉลวย
จันทบุรีจังหวัดชายฝั่งตะวันออกของไทยที่อยู่ห่างกรุงเทพฯ ไม่กี่ร้อยกิโล ขับรถไปตามเส้นทางจันทบุรี-แกลง เจอสี่แยกไฟแดงให้เลี้ยวซ้ายไปทางคุ้งวิมาน-หาดเจ้าหลาว ประมาณ 5 กิโลเมตร สังเกตป้ายขนาดใหญ่ริมทางเพื่อบอกปากทางเข้าสวน ซึ่งเป็นซอยเล็กๆ ตรงเข้าไปประมาณ 1 กิโลเมตร จะมีป้ายติดปากทางเข้าสวนว่า "สวนลุงฉลวย" ยินดีต้อนรับ ซึ่งลุงฉลวย จันทแสง เป็นปราชญ์ชาวบ้าน ต.รำพัน อ.ท่าใหม่ เป็นศูนย์เรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียง กลุ่มผลิตผักและผลไม้ให้มีคุณภาพและปลอดภัย ช่วงหน้าผลไม้ออกผลเมื่อเดินเข้าไปภายในสวนจะพบความร่มรื่นของไม้ผลนานาชนิด ทั้ง เงาะ มังคุด ทุเรียน ลองกอง ที่กำลังให้ผลผลิตอย่างเต็มที่ โดยเฉพาะเงาะมีสีแดงอร่ามเต็มทุกต้น เช่นเดียวกับลองกองที่เริ่มสุกงอมพร้อมจะเก็บเกี่ยวได้ทันที ระหว่างเดินชมสวนจะเห็นพืชสมุนไพรนานาชนิดไม่ว่าจะเป็นพริกไทย พริกขี้หนูสวน กระวาน โหระพา ข่า ตะไคร้ ปลูกแซมระหว่างไม้ผลเต็มไปหมด
"ลุงฉลวย เกษตรกรดีเด่นแห่งเมืองจันทบุรี มีทุกวันนี้ เพราะเดินตามรอยพ่อ"
ฉลวย จันทแสง ปราชญ์เกษตรในวัยใกล้ 70 ปี ย้อนอดีตให้ฟังระหว่างพาเยี่ยมชมสวน ก่อนพบทางสว่างด้วยการดำเนินรอยตามแนวพระราชดำริในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว โดยการเข้าไปศึกษาเรียนรู้วิถีเกษตรแบบยั่งยืน ภายในศูนย์ศึกษาการพัฒนาอ่าวคุ้งกระเบน อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ซึ่งอยู่ไม่ไกลจากหมู่บ้านมากนัก หลังต้องประสบปัญหาและต่อสู้กับ การทำเกษตรบนผืนดินที่ไม่เหมาะต่อการเพาะปลูกพืช แต่เนื่องจากไม่มีความรู้จึงทำให้ต้องอาศัยสารเคมีเข้าช่วยและอาศัยการทำเกษตรแบบลองผิดลองถูกมานานกว่าครึ่งชีวิตหลังจากโค่นต้นยางพาราระยะแรกจะปลูกทุเรียนอย่างเดียว เป็นการปลูกพืชเชิงเดี่ยว ซึ่งช่วงแรกก็ดีเพราะเราใช้สารเคมี มีทั้งปุ๋ยเคมี ยาฆ่าหญ้า ยากำจัดศัตรูพืช แต่พอผ่านไปเป็น 10 ปี สารเคมีก็ออกฤทธิ์ทำให้ดินเริ่มเสื่อมโทรม ส่งผลให้ทุเรียนก็เป็นโรครากเน่า โคนเน่า ผลผลิตจึงเสียหาย
ในปี 2544 ศูนย์ศึกษาการพัฒนาอ่าวคุ้งกระเบนจัดงานเฉลิมพระเกียรติ ชื่องาน "เกษตรยั่งยืน พลิกฟื้นวิถีไทย" โดยการรณรงค์ให้เกษตรกรหันมาพึ่งพาตนเองด้วยวิธีต่างๆ พอได้ฟังการเสวนาจึงเห็นด้วย และได้ข้อคิด ปัจจุบันลุงฉลวยและครอบครัวใช้ชีวิตอย่างมีความสุขอยู่พื้นที่ทำกินของตนเอง ซึ่งปลูกไม้ผลที่สามารถเก็บเกี่ยวผลผลิตได้ตลอดทั้งปี เช่น ทุเรียน มังคุด ลองกอง เงาะ รวมถึงพืชผักสวนครัวเกือบทุกชนิด เรียกว่าทำกับข้าว ครั้งหนึ่งแค่วิ่งออกมานอกบ้านไม่กี่ก้าวก็ได้ผักได้พริกเครื่องเทศเครื่องปรุง ไปซื้อแค่เนื้อในตลาดก็มีกินแล้ว
ปัจจุบันลุงฉลวยและครอบครัวใช้ชีวิตอย่างมีความสุขอยู่บนพื้นที่ทำกินของตนเอง ซึ่งปลูกไม้ผลที่สามารถเก็บเกี่ยวผลผลิตได้ตลอดทั้งปี เช่น ทุเรียน มังคุด ลองกอง เงาะ รวมถึงพืชผักสวนครัวเกือบทุกชนิด เรียกว่าทำกับข้าว ครั้งหนึ่งแค่วิ่งออกมานอกบ้านไม่กี่ก้าวก็ได้ผักได้พริกเครื่องเทศเครื่อง ปรุง ไปซื้อแค่เนื้อในตลาดก็มีกินแล้ว ส่วนผลผลิตหลักคงหนีไม่พ้นทุเรียนที่ลุงเฝ้าดูแลมาอย่างยาวนาน ยิ่งเมื่อนำสูตรการทำปุ๋ยอินทรีย์มาใช้บำรุงต้นไม้แล้ว ผลผลิตยิ่งเจริญงอกงาม จนทำให้ลุงฉลวยได้รับรางวัลชนะเลิศงานประกวด มหกรรมทุเรียนโลกจันทบุรีมาแล้ว 2 ปีซ้อน
++ การให้บริการ ++
-เรือนรับรอง-เรือนนอน /ห้องน้ำ
-บรรยากาศร่มรื่นเย็นสบาย มีไม้ผลหลากหลายชนิด เช่น ทุเรียน มังคุด ลองกอง เงาะรวม
++ กิจกรรมภายในศูนย์ ++
- ฐานเรียนรู้แปลงเกษตรผสมผสาน
- ฐานศึกษาเรียนรู้วิถีเกษตรแบบยั่งยืน
- ขับรถATV เที่ยว ชม ชิม ผลไม้ รอบศูนย์การเรียนรู้
- การผลิตพืชผักและผลไม้ให้มีคุณภาพ และปลอดภัยจากสารพิษ
- การใช้ปุ๋ยพืชสด
- การผลิตปุ๋ยหมักชีวภาพแห้ง
- การทำน้ำชีวภาพและสารสกัดจากพืช ป้องกันกำจัดแมลงขึ้นใช้เอง เพื่อลดต้นทุนการผลิต
สำหรับเกษตรกรหรือผู้ที่สนใจต้องการไปเที่ยวแหล่งเรียนรู้เชิงเกษตร ในเขต จ.จันทบุรี ก็สามารถแวะเยี่ยมชมสวนผลไม้ลุงฉลวย จันทแสง ปราชญ์เกษตรแห่งบ้านสองห้อง ตำบลรำพัน อำเภอท่าใหม่ จังหวัดจันทบุรี ได้ หรือ สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมที่ 08-7058-7173,08-7165-0063 หรือ www.bansuanlungchaluay.com
เรียบเรียงโดย : นภาพร วันทะมาศ เจ้าหน้าที่สถานีวิทยุร่วมด้วยช่วยกัน จ.จันทบุรี