เงินเฟ้อ คืออะไร มีผลกระทบต่อเราอย่างไร

หลายคนคงได้ยินคำนี้กันอยู่บ่อย ๆ “เงินเฟ้อ” แล้วรู้ไหมส่งผลสำคัญกับชีวิตเราอย่างไร มาทำความเข้าใจกันแบบง่าย ๆ

เงินเฟ้อ (Inflation) ?

เงินเฟ้อ คือ ภาวะราคาของสินค้าและบริการโดยทั่วไปภายในประเทศสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง แต่ในเชิงของมูลค่าของเงินกลับต่ำลง ถ้าเราเห็นว่าราคาของชิ้นหนึ่งมีราคาเพิ่มขึ้นเมื่อเทียบกับราคาจากในอดีตนั่นหมายความว่า เรากำลังเผชิญกับภาวะเงินเฟ้ออย่างเลี่ยงไม่ได้ ยกตัวอย่างเช่น

อดีตเมื่อ 10 ปี : ข้าวผัด 1 จาน อาจจะอยู่ที่จานละ 25 บาท

ปัจจุบันผ่านมา 10 ปี : ข้าวผัด 1 จาน อาจจะอยู่ที่จานละ 50 บาท

โดยถ้าเรามีเงิน 25 บาท ในมือก็คงซื้อข้าวผัดไม่ได้ จะขอแม่ค้าครึ่งจาน ก็คงจะไม่ได้เช่นกัน ซึ่งสิ่งที่ทำให้ราคาแพงขึ้นนั้น เราจะวัดเงินเฟ้อจากการเปรียบเทียบราคาของสินค้าและบริการในวันนี้กับราคาเมื่อ 1 ปีก่อนหน้า สำหรับค่าเฉลี่ยของการเพิ่มขึ้นของราคาสินค้าและบริการต่าง ๆ เรียกว่า “อัตราเงินเฟ้อ” ส่วนสถิติเงินเฟ้อของประเทศไทยในช่วงระหว่างปี 2535-2560 เฉลี่ยเพิ่มขึ้นปีละประมาณ 3% นั่นหมายความว่า ราคาสินค้าและบริการต่างๆ จะแพงขึ้นปีละ 3% นั่นเอง

อัตราเงินเฟ้อวัดได้อย่างไร ?

ทุกเดือน กระทรวงพาณิชย์จะเก็บข้อมูลราคาสินค้าและบริการจำนวน 430 รายการ มาคำนวณเป็นดัชนีราคาผู้บริโภค (Consumer Price Index: CPI) การเพิ่มขึ้นของดัชนีราคาผู้บริโภคเทียบกับปีก่อน คืออัตราเงินเฟ้อทั่วไปที่ ธนาคารแห่งประเทศไทยใช้เป็นเป้าหมาย

สำหรับหน่วยงานหลักที่ติดตามดูแลการเปลี่ยนแปลงเงินเฟ้อคือ กระทรวงพาณิชย์ มีหน้าที่ควบคุมดูแลไม่ให้ราคาสินค้าสูงเกินไป และธนาคารแห่งประเทศไทย ที่จะออกนโยบายทางการเงินเพื่อดูแลเงินเฟ้อให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม คงมีหลายคนตั้งคำถาม ว่าเงินเฟ้อเกิดมาจากอะไร

เงินเฟ้อเกิดขึ้นได้ 2 ทาง คือ

1. เงินเฟ้อที่เกิดจากความต้องการซื้อสินค้าที่เพิ่มขึ้น เช่น เมื่อเรามีรายได้เพิ่มมากขึ้น เราก็อยากจะซื้อสินค้ามากขึ้น แต่สินค้าอาจจะผลิตออกมาไม่ทัน ทำให้ราคาสินค้านั้นเพิ่มขึ้นจนเกิดเงินเฟ้อ

2. เงินเฟ้อที่เกิดจาก ผู้ผลิตสินค้าปรับเพิ่มราคาสินค้า เนื่องจากต้นทุนที่สูงขึ้น โดยอาจจะมาจาก ค่าแรงเพิ่มขึ้น วัตถุดิบที่ใช้ผลิตสินค้าราคาเพิ่มขึ้น ทำให้ผู้ผลิตปรับเพิ่มราคาสินค้าจนเกิดเงินเฟ้อ

ทำความเข้าใจเรื่องเงินเฟ้อ

เงินเฟ้อจะทำให้เราต้องใช้เงินจำนวนมากขึ้นในการซื้อสินค้าชนิดเดิม ก็คือเงินด้อยค่าลง ถ้าเราถือเงินไว้เฉย ๆ 100 บาทในปี 2535 ในขณะที่เงินด้อยค่าลงปีละ 3% วันนี้มูลค่าของมันจะลดลงเหลือเพียง 45 บาท ซึ่งการที่เงินเฟ้อต่ำเกินไปก็อาจจะเป็นสิ่งที่ไม่ค่อยดีนัก เพราะนั่นอาจแสดงถึงเศรษฐกิจที่ชะลอตัวลง โดยทั่วไปเงินเฟ้อระดับเหมาะสมที่ช่วยทำให้เศรษฐกิจขยายตัวได้อย่างมีเสถียรภาพคือประมาณ 2%-3%

ส่วนในอนาคต เงินเฟ้อจะเป็นอย่างไรก็ขึ้นอยู่กับ สภาวะเศรษฐกิจทั้งประเทศไทยและของโลก ซึ่งมีหลายปัจจัยเข้ามาเกี่ยวข้อง ทั้งราคาน้ำมัน ราคาอาหาร ราคาไฟฟ้า รวมถึงอัตราดอกเบี้ยนโยบายจากธนาคารแห่งประเทศไทย

ประโยชน์ของอัตราเงินเฟ้อ

เมื่อเศรษฐกิจชะงักกำลังการผลิตไม่ทำงาน หมายความว่ามีแรงงานหรือทรัพยากรที่ไม่ได้ใช้ อัตราเงินเฟ้อในทางทฤษฎีช่วยเพิ่มการผลิต อัตตราเงินที่มากขึ้นหมายถึงการใช้จ่ายที่มากขึ้น ซึ่งเท่ากับความต้องการโดยรวมที่มากขึ้น ในทางกลับกัน ความต้องการที่มากขึ้นก็กระตุ้นให้มีการผลิตมากขึ้นเพื่อตอบสนองความต้องการนั้นเช่นกัน เพราะจะช่วยสร้างแรงจูงใจให้ผู้ผลิตมีการลงทุนขยายการผลิต และมีการจ้างงาน ซึ่งทำให้เศรษฐกิจประเทศขยายตัวได้ดี

ดังนั้นการที่เรารู้ว่าเงินเฟ้อคืออะไร ทำให้เรารู้จักที่จะเรียนรู้ ปรับตัว และวางแผนรับมือก็จะทำให้การเงินของเราไปต่อไม่มีสะดุด เราก็สามารถวางแผนการเงินได้อย่างระมัดระวัง และพร้อมเสมอกับสถานะการณ์เศรษฐกิจที่ไม่แน่นอน

ขอบคุณข้อมูล investopedia , www.bot.or.th , www.set.or.th

อาเฮีย บุก สน.คลิปอีจันแนะนำ