อวสานหนังยาว 2 ชั่วโมง? ทำไมหนังในโรงถึงยาวขึ้นเรื่อย ๆ
ในปัจจุบันทุกคนสามารถถ่ายและตัดต่อวิดีโอได้ง่าย ๆ บนมือถือ ทำให้จำนวนวิดีโอและสื่อบนโลกออนไลน์มีปริมาณมากล้น ในขณะที่ผู้ชมกลับมีเวลาในการเลือกดูวิดีโอแต่ละตัวเท่าเดิมหรือน้อยลงด้วยซ้ำ จึงทำให้เกิดเทรนด์ของการผลิตสื่อแบบสั้น ซึ่งก็หมายความว่าวิดีโอบนโลกออนไลน์มีแนวโน้มที่จะสั้นลงและสั้นลงเรื่อย ๆ แต่เทรนด์ลักษณะนี้กลับสวนทางกับความรู้สึกที่ว่าทำไมหนังในโรงภาพยนตร์กลับยาวขึ้นเรื่อย ๆ
เราเริ่มได้ยินคนรอบตัวพูดถึงหนังฟอร์มยักษ์ที่ออกมาใหม่ว่ามันยาวเกินไปอยู่บ้าง แต่สำหรับคนที่เป็นคอหนังตัวยงก็อาจบอกว่าไม่ได้ยาวเกินไป แถมยังยาวได้กว่านี้อีก และไม่ว่าจะยาวแค่ไหนก็จะดูด้วยซ้ำ
ถ้าเป็นแบบนี้แล้ว ความยาวของหนังสักเรื่องควรยาวเท่าไรดี
©Freepik
ผู้ผลิตจะรู้ได้อย่างไรว่าความยาวของหนังไม่ควรเกินเท่าไร
ถ้าจะว่ากันด้วยข้อกำหนดที่เคยมีการระบุไว้ในอดีต นิยามของหนังยาวนั้นต้องมีความยาวขั้นต่ำระหว่าง 40-75 นาที แตกต่างกันไปตามสมาคมหนังของแต่ละประเทศที่ออกข้อกำหนด ซึ่งแม้ไม่ได้มีสมาคมไหนออกมากำหนดความยาวสูงสุดของหนังไว้ แต่ก็ยังมีข้อจำกัดในด้านการถ่ายทำและจัดจำหน่ายอยู่ เนื่องจากในอดีตการบันทึกหนัง จำเป็นต้องใช้ฟิล์มในการถ่ายทำ ระยะเวลายิ่งนานก็ต้องใช้ฟิล์มเยอะขึ้น นี่ยังไม่นับฟิล์มที่ต้องเตรียมเพิ่มขึ้นหลายเท่าตัวจากการต้องถ่ายสำรองหลาย ๆ รอบในแต่ละฉากด้วย
ส่วนข้อจำกัดในเรื่องของการจัดจำหน่ายก็แบ่งออกเป็นสองส่วน ส่วนแรกคือโรงหนัง ซึ่งในอดีตเรามักจะเห็นหนังที่เข้าฉายในโรงหนังทั่วประเทศว่ามีความยาวอยู่ในช่วง 90 นาทีและไม่เกิน 2 ชั่วโมง เหตุผลก็เป็นเพราะแนวคิดทางด้านการตลาด กล่าวคือถ้าหนังเรื่องไหนที่ได้รับความนิยมสูงแต่มีระยะเวลาฉายที่สั้น ก็มีแนวโน้มที่จะเปิดรอบฉายต่อวันได้มากขึ้น ซึ่งจะส่งผลต่อยอดขายตั๋วที่มากขึ้นตามมา (เช่นกันกับโอกาสในการขายลิขสิทธ์เพื่อไปลงในผังรายการทีวี ซึ่งก็ต้องมีระยะเวลาที่สั้นมากพอด้วย)
©serhii_bobyk/Freepik
อีกส่วนหนึ่งก็คือการจัดจำหน่ายแผ่นหนังสำหรับเก็บไว้ดูบนทีวีที่บ้าน ก็จะมีข้อจำกัดด้านระยะเวลาอยู่เช่นกัน โดยในยุคของเทปวิดีโอ เรานิยมใช้เทป VHS ที่จุหนังได้ยาวสูงสุด 2 ชั่วโมง ซึ่งทำให้เกิดอิทธิพลต่อวงการหนังในยุคนั้นให้นิยมผลิตหนังความยาวไม่เกิน 2 ชั่วโมงออกมา และต่อมาในยุคของ VCD ซึ่งสามารถบันทึกวิดีโอลงได้สูงสุด 74 นาที (แต่ในหนึ่งกล่องเก็บได้ 2 แผ่น) ก็จะส่งผลให้หนังในยุคนั้นมักมีความยาวไม่เกิน 148 นาที หรือประมาณ 2 ชั่วโมงครึ่งนั่นเอง
ด้วยข้อจำกัดที่ว่ามา เราก็น่าจะพอเห็นภาพแล้วว่า การกำหนดความยาวของหนังในอดีต แทนที่จะเป็นการกำหนดระยะเวลาตามที่ผู้กำกับเห็นว่าเหมาะกับเนื้อหาและความสนใจของผู้ชม กลับเป็นการกำหนดความยาวเพื่อป้องกันไม่ให้ต้นทุนในการผลิตบานปลาย ซึ่งก็คือจุดประสงค์ด้านธุรกิจทั้งสิ้น
หนังในอดีตเคยยาวแค่ไหน
ข้อจำกัดมากมายไม่เคยทำอะไรศิลปินได้ เพราะถ้านับจากรายชื่อหนังที่เข้าฉายในโรงภาพยนตร์แล้ว เราเคยมีหนังความยาวเกิน 3 ชั่วโมงมาแล้วนับไม่ถ้วน ซึ่งก็แปลว่า การมีหนังยาวกว่า 3 ชั่วโมงในปัจจุบันก็ไม่ใช่เรื่องแปลก หนัง 30 อันดับที่ยาวที่สุดในโลกที่ได้เข้าฉายในโรง เริ่มต้นที่ความยาว 5 ชั่วโมงขึ้นไปทั้งนั้น โดย 5 อันดับแรกประกอบไปด้วย Resan (1987), La Flor (2018), Out 1 (1971) และ How Yukong Moved the Mountains (1976) ที่มีความยาวมากกว่า 12 ชั่วโมง ขณะที่ Amra Ekta Cinema Banabo (2019) ซึ่งมีความยาวอยู่ที่ 21 ชั่วโมงถ้วน
©Erika Magnusson และ Daniel Andersson
ถ้ารู้สึกว่า 21 ชั่วโมงเป็นเวลาที่นานแล้ว อาจจะต้องอึ้งหนักเมื่อในโลกใบนี้เคยมีหนังแนวทดลองที่ชื่อ Logistics ในปี 2012 ที่มีความยาวถึง 35 วัน 17 ชั่วโมง
อนาคตหนังจะยาวไปได้ถึงแค่ไหน
ทุกวันนี้ผู้ชมสามารถเลือกดูหนังเรื่องไหนเมื่อไหร่ก็ได้ ซึ่งก็ไม่จำเป็นต้องรอรอบฉายในโรงหนังด้วย จากการเติบโตของอุตสาหกรรมบริการสตรีมมิ่ง และด้วยความที่กองถ่ายในช่วงหลังทศวรรษ 1990 เริ่มหันมาใช้กล้องระบบดิจิทัลกันเป็นส่วนใหญ่ ผู้กำกับจึงไม่จำเป็นต้องกังวลเรื่องจำนวนฟิล์มที่ใช้อีกต่อไป
©Freepik
สองสิ่งนี้เอง ทำให้ผู้ผลิตหนังเริ่มหันมาเพิ่มความยาวให้กับหนังบางเรื่องอย่างเห็นได้ชัดในช่วง 5 ปีที่ผ่านมา โดยเฉพาะเรื่องที่เป็นบล็อกบลัสเตอร์ซึ่งเป็นหนังที่ทำรายได้ถล่มทลาย หรือหนังเกี่ยวกับซูเปอร์ฮีโร่ที่นิยมกันมาก โดยหนังชื่อดังที่ยาวที่สุดในปีที่แล้วก็คือ Justice League ในเวอร์ชั่น Zack Snyder's ที่มีความยาวถึง 4 ชั่วโมง 2 นาที ที่เหลือมาดูตัวอย่างความยาวกัน
- Fantastic Beasts: The Secrets of Dumbledore (2022) : 2 ชั่วโมง 22 นาที
- The Batman (2022) : 2 ชั่วโมง 56 นาที
- Spider-Man: No Way Home (2021) : 2 ชั่วโมง 26 นาที
- Dune (2021) : 2 ชั่วโมง 35 นาที
- West Side Story (2021) : 2 ชั่วโมง 36 นาที
- Nightmare Alley (2021) : 2 ชั่วโมง 30 นาที
- House of Gucci (2021) : 2 ชั่วโมง 38 นาที
- Eternals (2021) : 2 ชั่วโมง 36 นาที
- The Matrix Resurrections (2021) : 2 ชั่วโมง 28 นาที
- No Time to Die (2021) : 2 ชั่วโมง 43 นาที
©Warner Bros. Pictures
จุดสิ้นสุดหนังซูเปอร์ฮีโร่ 2 ชั่วโมง?
หลายปีมานี้หนังซูเปอร์ฮีโร่ได้กลายเป็นสิ่งที่ผู้ชมเฝ้ารอเพื่อเข้าไปรับชมในโรงภาพยนตร์เป็นหลัก เพราะนอกจากจะได้รับความนิยมจากแฟนการ์ตูนดั้งเดิม ยังถือเป็นประเภทหนังที่ดูได้ทุกเพศทุกวัย มากันเป็นครอบครัวก็ดูได้ แถมการดูในโรงที่มีจอสีสวยและเครื่องเสียงบึ้ม ๆ ก็ยังสามารถเพิ่มอรรถรสได้มากกว่าการดูจากทีวีที่บ้าน
แนวโน้มที่หนังประเภทนี้จะมีความยาวมากกว่า 3 ชั่วโมงจึงเริ่มเพิ่มสูงขึ้นทุกปี ซึ่งก็ค่อนข้างสมเหตุสมผล เพราะเนื้อหาของหนังซูเปอร์ฮีโร่ในค่ายใหญ่ ๆ อย่างดีซี และมาร์เวล เป็นการดึงเรื่องราวเล็กๆ จากจักรวาลซูเปอร์ฮีโร่อันกว้างใหญ่ซึ่งมีความซับซ้อนและโยงกันไปมาจากหนังเรื่องหนึ่งสู่อีกเรื่องหนึ่ง จึงต้องมีการใส่เนื้อเรื่องเสริมเข้าไปอยู่พอสมควร
ซึ่งในมุมมองของคอหนังซูเปอร์ฮีโร่ตัวยงที่มีต่อคำถามที่ว่า “หนังทุกวันนี้ยาวไปหรือไม่” ก็ค่อนข้างตอบได้ชัดว่า…พวกเขาไม่ได้มีปัญหากับความอดทนในการนั่งยาว ๆ กว่า 3 ชั่วโมงเลย ถ้าหนังเรื่องนั้นเป็น ”หนังที่ดี” ซึ่งก็ตรงกับแบบสำรวจในการฉายหนังรอบทดสอบซึ่งมีความยาว 3 ชั่วโมง โดยมีทั้งเด็กและผู้ใหญ่มาดูพร้อมกัน แล้วได้ความเห็นจากกลุ่มผู้ใหญ่มาว่า “หนังยาวเกินไป” ส่วนเด็กทั้งหมดกลับบอกว่า “หนังสั้นเกินไป”
แม้โดยทั่วไปในสัญญาการจ้างงานของค่ายหนังจะมีการระบุความยาวของหนังให้อยู่ในช่วง 2 ชั่วโมง แต่ผู้กำกับส่วนใหญ่ก็ไม่ได้สนใจซะทีเดียว อย่างเช่น โจนาธาน เทอร์เทิลท็อบ (Jonathan Turteltaub) ผู้กำกับ National Treasure (2004) กล่าวว่า “คุณก็แค่เซ็นสัญญาซะ…แล้วก็ช่างหัวสัญญามันไปสิ” หรือ “ทุกคนตั้งแต่ระดับบนถึงล่างสุดที่เกี่ยวข้องกับหนัง ก็อยากให้หนังมันออกมาดีที่สุดนั่นแหละ” ซึ่งก็ฟังขึ้น เพราะทางสตูดิโอเองก็ไม่อยากเอาเงื่อนไขจุกจิกของสัญญามาทะเลาะกันจนสุดท้ายงานออกมาไม่ดี แต่การที่มีเงื่อนไขนั้นระบุอยู่ในสัญญาก็สื่อได้ชัดเจนอยู่แล้วว่า ถึงอย่างไรทางค่ายหนังก็ยังอยากได้หนังที่ไม่ยาวจนเกินไปอยู่ดี
©Randy Olson / www.randalolson.com
สูตรสำเร็จความยาวหนัง
เมื่อปี 2016 ดร.แรนดัล โอลสัน (Randol Olson) ผู้เชี่ยวชาญด้านสถิติได้ใช้ความยาวหนังจากสถิติหนัง 25 อันดับยอดนิยมประจำปี ตั้งแต่ปี 1930 ถึงปี 2013 มาวิเคราะห์ว่า หนังทุกประเภทบนท้องตลาดกำลังยาวขึ้นจริงหรือไม่ ซึ่งผลออกมาก็ค่อนข้างน่าแปลกใจ เพราะความยาวเฉลี่ยของหนังในช่วงหลังปี 90s ไม่ได้ต่างอะไรกับช่วงปี 60s อย่างมีนัยสำคัญ (แม้ระหว่างทางจะมีช่วงที่หนังสั้นลงเพราะเหตุผลทางการตลาดที่ได้กล่าวไปข้างต้น)
ถึงแม้ปัจจุบันเรายังไม่ได้มีรายงานวิจัยออกมาเพิ่มเติม แต่เมื่อดูจากรายชื่อหนังปี 2020-2022 ก็ยังมีหนังที่มีความยาวอยู่ในช่วง 80-100 นาทีอยู่ในสัดส่วนที่พอประมาณ ซึ่งเราก็พอจะตีความเบื้องต้นได้ว่า…แม้หนังบางประเภทจะเริ่มยาวขึ้น แต่ก็ไม่ได้แปลว่าหนัง “ทุกเรื่อง” หลังจากนี้จะมีความยาวกว่า 3 ชั่วโมง
©Youtube Channel : 新京报
สุดท้ายแล้ว การผลิตหนังสักเรื่องก็ไม่ได้มีทฤษฎีที่กำหนดตายตัวไว้ได้ และก็ไม่ได้มีสูตรสำเร็จว่าควรต้องใช้เวลาแค่ไหนสำหรับการเล่าเรื่องให้มีความล้ำลึกน่าติดตาม เพราะในโลกนี้ได้มีหนังระดับตำนานหลายเรื่องที่มีความยาวเพียงแค่ 65 นาที และอีกหลายเรื่องที่ดีได้ด้วยความยาวเกือบ 4 ชั่วโมงเช่นกัน!
ที่มา :
บทความ “วาระของโลก หนังควรยาวเท่าไหร่?” โดย นคร โพธิ์ไพโรจน์ จาก filmclubthailand.com
บทความ “Paul Thomas Anderson Would Prefer If All Movies Were 2 Hours Long: ‘I’ve Missed That Mark’” โดย Zack Sharf จาก www.indiewire.com
บทความ “Are movies getting longer? Here's the data” โดย Sidney Fussell จาก www.businessinsider.com
บทความ “How Long Does A Movie Need To Be To Qualify As Feature Film Length? It May Be Less Than You Think” โดย Noam Kroll จาก noamkroll.com
บทความ “Two hour movies will be soon extinct, predicts Joe Russo” โดย Press Trust of India จาก www.business-standard.com
บทความ “Why it feels like movies are getting longer” โดย Harmeet Kaur จาก https://edition.cnn.com
บทความ “‘Harry Potter’ Turns 20: Director Chris Columbus on Working With Young Daniel Radcliffe and Why He Wants to Adapt ‘The Cursed Child’” โดย Rebecca Rubin จาก variety.com
บทความ “‘Why Are Movies So Long Now?’” โดย Rebecca Rubin จาก https://variety.com
บทความ “Movies aren’t actually much longer than they used to be‘’” โดย Randy Olson จาก www.randalolson.com
บทความ “List of longest films” จาก https://en.wikipedia.org
เรื่อง : สโรชา พรรณพิสิฐ