เจาะอินไซต์ ‘ค่าตอบแทนคนไทย" แม้เงินเดือนแฟร์ แต่ไม่พอยึดเหนี่ยวใจ
การบริหารทรัพยากรบุคคลในยุคตลาดแรงงานแข่งขันสูงกำลังเผชิญจุดเปลี่ยนสำคัญ เมื่อการจ่ายค่าตอบแทนที่ "เป็นธรรม" อาจไม่เพียงพอต่อการรักษาบุคลากรศักยภาพสูง องค์กรจำเป็นต้องมองข้ามตัวเลขเงินเดือน และหันมาให้ความสำคัญกับวัฒนธรรมองค์กร การสื่อสารอย่างโปร่งใส ตลอดจนการสร้างประสบการณ์ทำงานที่ตอบโจทย์ความต้องการของคนทำงานยุคปัจจุบัน
ช่องว่างระหว่างความ "แฟร์" กับความ "พึงพอใจ"
ท่ามกลางภาวะเศรษฐกิจผันผวนและค่าครองชีพที่ปรับตัวสูงขึ้น ค่าตอบแทนยังคงเป็นปัจจัยพื้นฐานที่มีบทบาทสำคัญที่สุดต่อการตัดสินใจของคนทำงาน อย่างไรก็ตาม ข้อมูลจากรายงานเงินเดือนและความพึงพอใจของคนทำงานในประเทศไทย (Salary Pulse Report Thailand)
โดย Jobsdb by SEEK ได้สะท้อนข้อสังเกตเชิงโครงสร้างที่สำคัญในตลาดแรงงานไทย โดยพบว่า แม้คนทำงานไทยมากถึง 83% จะมีความรู้สึกว่าตนเองได้รับค่าตอบแทนอย่างเป็นธรรมเมื่อเปรียบเทียบกับเนื้องาน แต่กลับมีคนทำงานเพียง 50% เท่านั้นที่รู้สึกพึงพอใจกับระดับเงินเดือนที่ตนเองได้รับในปัจจุบัน
สถิติดังกล่าวสะท้อนให้เห็นถึงความท้าทายขององค์กรในการบริหารจัดการความคาดหวัง เนื่องจากความรู้สึก "แฟร์" หรือความเหมาะสมเชิงโครงสร้าง ไม่ได้การันตีว่าจะเกิดความ "พึงพอใจ" ซึ่งเป็นสภาวะทางจิตวิทยาที่มีผลต่อพฤติกรรมการทำงานโดยตรง
ข้อมูลเชิงลึกจากรายงานระบุว่า ระดับความพึงพอใจต่องานส่งผลโดยตรงต่อแรงจูงใจและการตัดสินใจคงอยู่กับองค์กร โดยพนักงานที่ไม่พอใจในค่าตอบแทนมีแนวโน้มที่จะมองหาโอกาสงานใหม่เพิ่มขึ้นถึง 2.2 เท่า
ในทางกลับกัน กลุ่มพนักงานที่รู้สึกพึงพอใจกับเงินเดือนพร้อมที่จะทุ่มเทศักยภาพการทำงานให้กับองค์กรเพิ่มขึ้นถึง 2.8 เท่า ตัวเลขเหล่านี้ชี้ให้เห็นว่าความพึงพอใจต่องานไม่ใช่เพียงเรื่องความรู้สึกส่วนบุคคล แต่เป็นตัวแปรทางธุรกิจที่มีผลต่ออัตราการลาออกและขีดความสามารถในการแข่งขันขององค์กรโดยตรง
ยอมแลกงานหนัก แต่ปฏิเสธวัฒนธรรมองค์กรที่เป็นพิษ
ผลสำรวจของ Jobsdb by SEEK เจาะลึกถึงพฤติกรรมและเงื่อนไขการยอมแลกของคนทำงานไทย ซึ่งพบว่าคนทำงานยุคปัจจุบันพร้อมที่จะทุ่มเทเวลาและรับภาระงานที่เพิ่มขึ้นเกินกว่าความคาดหวังเดิมเพื่อแลกกับรายได้ที่สูงขึ้น
โดยเงื่อนไขที่คนทำงานยินยอมแลกมากที่สุดคือ การติดต่องานนอกเวลาทำการ หากได้รับค่าตอบแทนหรือรายได้เพิ่มขึ้นในอัตรา 10% สะท้อนให้เห็นว่าแรงงานไทยยังคงมีความยืดหยุ่นสูงและพร้อมสู้กับโจทย์งานที่ท้าทาย หากมองเห็นผลตอบแทนเชิงตัวเลขที่คุ้มค่า
ในทางตรงกันข้าม รายงานได้ค้นพบข้อจำกัดสำคัญที่ตัวเลขเงินเดือนไม่สามารถก้าวข้ามได้ นั่นคือเรื่องของวัฒนธรรมองค์กร โดยพบว่ามีคนทำงานไทยเพียง 4% เท่านั้นที่ยินยอมทำงานในองค์กรที่มีวัฒนธรรมองค์กรที่เป็นพิษ (Toxic Culture) เพื่อแลกกับเงินเดือนหรือรายได้ที่เพิ่มขึ้น
ข้อมูลส่วนนี้สะท้อนข้อเท็จจริงว่า แม้ปัจจัยด้านตัวเงินจะมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการดำรงชีวิต แต่มูลค่าที่คนทำงานมองหาในปัจจุบันไม่ได้จำกัดอยู่เพียงตัวเลขในสัญญาจ้าง หากแต่ครอบคลุมไปถึงสุขภาวะทางจิตใจ วัฒนธรรมในการทำงานร่วมกัน และประสบการณ์ในการทำงานจริง ซึ่งถือเป็นโจทย์ใหม่ที่องค์กรไม่สามารถใช้เพียงการเพิ่มเงินเดือนมาแก้ปัญหาการลาออกได้อีกต่อไป
ค่าตอบแทน และการปรับตัวของ Gen Z
อีกหนึ่งมิติสำคัญที่รายงาน Salary Pulse Report Thailand นำเสนอ คือเรื่องของความโปร่งใสและการเปิดบทสนทนาเกี่ยวกับค่าตอบแทน โดย Jobsdb by SEEK ชี้ว่า การสื่อสารเรื่องเงินเดือนอย่างตรงไปตรงมาเป็นกุญแจสำคัญในการสร้างความเข้าใจร่วมกันระหว่างองค์กรและพนักงาน
จากผลสำรวจพบว่า มากกว่าครึ่งหนึ่งของคนทำงานไทยเคยเป็นฝ่ายเริ่มต้นเปิดบทสนทนากับองค์กรเพื่อเจรจาต่อรองเรื่องเงินเดือนด้วยตนเอง และในกลุ่มคนที่กล้าเปิดบทสนทนาดังกล่าว มีสูงถึง 86% ที่ได้รับผลลัพธ์เป็นบวกผ่านการปรับเงินเดือนขึ้นในรูปแบบใดรูปแบบหนึ่ง
ตัวเลข 86% ดังกล่าวสะท้อนว่า การสื่อสารเกี่ยวกับค่าตอบแทนไม่ได้นำไปสู่ความขัดแย้งเสมอไป แต่มักนำไปสู่ผลลัพธ์ที่ดีกว่าที่พนักงานคาดการณ์ไว้ ขณะเดียวกัน เมื่อพิจารณาในมิติของเจเนอเรชัน พบว่ากลุ่ม Gen Z เป็นกลุ่มคนทำงานที่มีแนวโน้มกล้าพูดคุยและเจรจาต่อรองเรื่องค่าตอบแทนมากที่สุด
ปรากฏการณ์นี้สะท้อนถึงค่านิยมของคนทำงานรุ่นใหม่ที่ต้องการความชัดเจน ความโปร่งใส และการสื่อสารที่เปิดกว้างเกี่ยวกับผลงานและผลตอบแทน องค์กรจึงมีความจำเป็นต้องปรับตัวด้วยการสร้างวัฒนธรรมที่เปิดให้เรื่องเงินเดือนเป็นบทสนทนาปกติ พร้อมทั้งสื่อสารเกณฑ์การประเมินและเหตุผลในการตัดสินใจอย่างชัดเจน โดยเฉพาะในกรณีที่ไม่สามารถปรับค่าตอบแทนตามความคาดหวัง เพื่อรักษาความไว้วางใจและแรงจูงใจในการทำงานระยะยาว
ยุทธศาสตร์การสร้างประสบการณ์การทำงาน
เพื่อรับมือกับความท้าทายในตลาดแรงงาน "ดวงพร พรหมอ่อน" กรรมการผู้จัดการ Jobsdb by SEEK ประเทศไทย ได้ให้มุมมองว่า การสร้างความพึงพอใจให้กับพนักงานไม่สามารถพึ่งพาตัวเลขเงินเดือนเพียงอย่างเดียว แต่ต้องเกิดจากการเข้าใจคุณค่าและเป้าหมายของพนักงานร่วมด้วย
องค์กรจึงควรมุ่งสร้างประสบการณ์การทำงาน (Employee Experience) ที่ครอบคลุมทุกมิติ ตั้งแต่การกำหนดโครงสร้างค่าตอบแทนที่แข่งขันได้ การสื่อสารอย่างโปร่งใส การสร้างวัฒนธรรมองค์กรที่สนับสนุนการทำงาน ไปจนถึงการวางเส้นทางเติบโตในสายอาชีพ (Career Path) ที่ชัดเจน เพื่อให้พนักงานรับรู้ว่าคุณค่าและผลงานของตนได้รับการมองเห็นและตอบแทนอย่างเหมาะสม
ทั้งนี้ การออกแบบกลยุทธ์การบริหารบุคคลที่มีประสิทธิภาพจำเป็นต้องอาศัยฐานข้อมูลที่สะท้อนความเป็นจริง รายงาน Salary Pulse Report Thailand ของ Jobsdb by SEEK จึงถูกพัฒนาขึ้นเพื่อทำหน้าที่เป็นทั้งกระจกสะท้อนมุมมองของแรงงานและเข็มทิศชี้นำองค์กร
โดยรายงานได้รวบรวมข้อมูลช่วงเงินเดือนเฉลี่ยของ 20 ตำแหน่งงานยอดนิยมจากประกาศงานจริงบนแพลตฟอร์ม ควบคู่ไปกับอินไซต์ด้านทัศนคติและความคาดหวังของคนทำงานไทย ข้อมูลเหล่านี้จะช่วยให้ฝ่ายบริหารทรัพยากรบุคคล (HR) และผู้ประกอบการสามารถนำไปใช้เปรียบเทียบมาตรฐานค่าตอบแทนในตลาด วางแผนงบประมาณ และออกแบบแพ็กเกจสวัสดิการที่ตอบโจทย์ทั้งความต้องการด้านตัวเงินและการเติบโตในสายอาชีพได้อย่างแท้จริง