13 พ.ค. 69 พระราชพิธีวันพืชมงคล มรดกวัฒนธรรมคู่เกษตรกรรมไทย

พระราชพิธีวันพืชมงคล ถือเป็นพระราชพิธีสำคัญที่สืบทอดมาตั้งแต่โบราณ สะท้อนความผูกพันระหว่างสถาบันพระมหากษัตริย์ กับวิถีชีวิตเกษตรกรรมของประชาชนไทย และยังคงได้รับการสืบสานมาจนถึงปัจจุบันในฐานะมรดกทางวัฒนธรรมอันทรงคุณค่า

ประวัติศาสตร์ระบุว่า พระราชพิธีดังกล่าวมีรากฐานจากความเชื่อเกี่ยวกับความอุดมสมบูรณ์ของพืชพันธุ์ธัญญาหาร และมีการประกอบพิธีมาตั้งแต่สมัยสุโขทัย ต่อมาในสมัยอยุธยา และรัตนโกสินทร์ตอนต้น พระมหากษัตริย์จะเสด็จฯ ไปทรงประกอบพิธีด้วยพระองค์เอง เพื่อแสดงถึงความสำคัญของภาคการเกษตรต่อบ้านเมือง

ในสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรดเกล้าฯ ให้ยกฐานะเป็นพระราชพิธีหลวง และแต่งตั้งขุนนางผู้ใหญ่เป็นผู้แทนพระองค์ในการประกอบพิธี เรียกว่า “พระยาแรกนา”

พระราชพิธีวันพืชมงคลประกอบด้วย 2 ส่วนสำคัญ ได้แก่ พระราชพิธีพืชมงคล ซึ่งจัดขึ้นภายในพระบรมมหาราชวัง เป็นพิธีทางศาสนา เพื่อความเป็นสิริมงคลแก่การเพาะปลูก และพิธีจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ ซึ่งจัดขึ้น ณ มณฑลพิธีท้องสนามหลวง

ในพิธีจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ พระยาแรกนาจะทำหน้าที่ไถหว่านเปิดฤดูกาลเพาะปลูก โดยใช้พระโคที่ผ่านการคัดเลือกจำนวน 2 คู่ ร่วมในพิธี พร้อมหว่านเมล็ดพันธุ์ข้าวและธัญพืชลงในร่องไถ

นอกจากนี้ ยังมีการเสี่ยงทายเกี่ยวกับสภาพน้ำฝนและผลผลิตทางการเกษตร ผ่านการเลือกกินอาหารของพระโค และความยาวของผ้านุ่งที่พระยาแรกนาเลือกใช้ ซึ่งถือเป็นธรรมเนียมที่ปฏิบัติสืบต่อกันมาแต่โบราณ

พระราชพิธีดังกล่าวมีความสำคัญทั้งในด้านศาสนา ความเชื่อ การเกษตร สังคม และวัฒนธรรม โดยเป็นสัญลักษณ์แห่งการเริ่มต้นฤดูกาลเพาะปลูกใหม่ รวมถึงสะท้อนการให้ความสำคัญกับเกษตรกรซึ่งเป็นรากฐานสำคัญของประเทศ

ปัจจุบัน พระราชพิธีวันพืชมงคลยังคงจัดขึ้นเป็นประจำทุกปีในช่วงเดือนพฤษภาคม ซึ่งเป็นช่วงเริ่มต้นฤดูฝนและฤดูกาลเพาะปลูก โดยมีการถ่ายทอดสดให้ประชาชนได้รับชมทั่วประเทศ

ภายหลังเสร็จสิ้นพิธี จะมีการแจกจ่ายเมล็ดพันธุ์พืชและรวงข้าวที่ใช้ในพิธีให้แก่ประชาชนและเกษตรกร เพื่อนำไปเป็นสิริมงคลและเชื่อว่าจะช่วยเสริมความอุดมสมบูรณ์แก่พืชผลทางการเกษตร

อ่านข่าวเพิ่มเติม

• วิ่งฉิว!! กทพ. ยกเว้นค่าทางด่วน วันพืชมงคล 13 พ.ค.
• วันนี้ขึ้นทางด่วนฟรี! เดือน พ.ค. ขึ้นทางด่วนฟรี 3 วัน 3 สายทาง รวม 63 ด่าน
• 'ในหลวง-พระราชินี' เสด็จฯ พระราชพิธีจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ วันพืชมงคล 2567

ติดตามเราได้ที่

เว็บไซต์: https://www.thebangkokinsight.com/
Facebook: https://www.facebook.com/TheBangkokInsight
X:https://twitter.com/BangkokInsight
Instagram:https://www.instagram.com/thebangkokinsight/
Youtube:https://www.youtube.com/channel/UCYmFfMznVRzgh5ntwCz2Yxg