สรุปประวัติศาสตร์โลก 2,500,000 ปี ฉบับจบในโพสต์เดียว
ประมาณ 2,500,000 ปีก่อนคริสตกาล: โฮโม แฮบิลิส (Homo habilis) เป็นมนุษย์สปีชีส์แรกที่ประดิษฐ์เครื่องมือจากหิน
ประมาณ 2,000,000 ปีก่อนคริสตกาล: โฮโม อิเร็กตัส (Homo erectus) เป็นมนุษย์สปีชีส์แรกที่อพยพออกจากแอฟริกา
ประมาณ 1,500,000 ปีก่อนคริสตกาล: โฮโม อิเร็กตัส ค้นพบการใช้ไฟ
ประมาณ 400,000-40,000 ปีก่อนคริสตกาล: โฮโม นีแอนเดอร์ทัล (Homo neanderthal) อาศัยอยู่ในยุโรป ตะวันออกกลาง และเอเชียกลาง
ประมาณ 150,000 ปีก่อนคริสตกาล: ซาฮาร่ายังคงเป็นผืนป่าที่อุดมสมบูรณ์
ประมาณ 130,000 ปีก่อนคริสตกาล: โฮโม เซเปียนส์ (Homo sapiens) อุบัติขึ้นในแอฟริกา
ประมาณ 60,000 ปีก่อนคริสตกาล: โฮโม เซเปียนส์ อพยพออกจากแอฟริกาก่อนแพร่ขยายไปทั่วโลก และเป็นมนุษย์เพียงสปีชีส์เดียวที่ยังดำรงอยู่
ประมาณ 10,000 ปีก่อนคริสตกาล: การละลายของน้ำแข็งขั้วโลก ทำให้ระดับน้ำทะเลเพิ่มสูงขึ้น
ประมาณ 9,600-8,200 ปีก่อนคริสตกาล: โกเบคลี เทเป (Göbekli Tepe) ในตุรกี สิ่งก่อสร้างที่คาดว่าเป็นวิหารแห่งแรกของโลก
ประมาณ 9,000 ปีก่อนคริสตกาล: วัฒนธรรมนาตูเฟียน (Natufian) ในภูมิภาคเลแวงต์ (Levant) เป็นวัฒนธรรมแห่งแรก ๆ ของโลกที่ริเริ่มการทำเกษตรกรรม
ประมาณ 7,500 ปีก่อนคริสตกาล: เจริโค (Jericho) ในปาเลสไตน์ และคาตัล ฮุยุค (Catal Huyuk) ในตุรกี เมืองแห่งแรก ๆ ของโลก
ประมาณ 5,300 ปีก่อนคริสตกาล: ซาฮาร่ากลายสภาพเป็นทะเลทราย
ประมาณ 5,000-4,500 ปีก่อนคริสตกาล: อารยธรรมสุเมเรียน (Sumerian) ในดินแดนเมโสโปเตเมีย เกิดนครรัฐ อาทิ อูร์ (Ur) เอริดู (Eridu) อูรุค (Uruk)
4,000 ปีก่อนคริสตกาล: เมืองแห่งแรก ๆ ในอียิปต์
3,100 ปีก่อนคริสตกาล: อียิปต์รวมเป็นหนึ่งเดียวภายใต้ฟาโรห์เมเนส (Menes)
3,000 ปีก่อนคริสตกาล: วัฒนธรรมหลงซาน (Longshan Culture) ในจีน
2,600-1,700 ปีก่อนคริสตกาล: อารยธรรมลุ่มน้ำสินธุ (Indus Valley) ทางตอนเหนือของปากีสถานและอินเดีย
2,530 ปีก่อนคริสตกาล: มหาพีระมิดแห่งกีซา (พีระมิดคูฟู) ก่อสร้างแล้วเสร็จ
2,350-2,150 ปีก่อนคริสตกาล: จักรวรรดิอัคคาเดียน (Akkadian Empire) ในเมโสโปเตเมีย จักรวรรดิแรกของโลก
2,200 ปีก่อนคริสตกาล: ชาวอะมอไรต์ (Amorite) สร้างนครบาบิโลน (Babylon)
1,900 ปีก่อนคริสตกาล: ราชวงศ์เซี่ย (Xia) ราชวงศ์แรกของจีน
1,792-1,750 ปีก่อนคริสตกาล: กษัตริย์ฮัมมูราบี (Hammurabi) แห่งบาบิโลน ประมวลกฎหมายตาต่อตาฟันต่อฟัน
1,750 ปีก่อนคริสตกาล: อับราฮัม (Abraham) อพยพชาวฮีบรู (บรรพบุรุษของชาวอิสราเอล) จากเมโสโปเตเมียไปยังคานาอัน (ปาเลสไตน์)
1,600 ปีก่อนคริสตกาล: อาณาจักรฮิตไทต์ (Hittite) ในอะนาโตเลีย (ตุรกี) และอาณาจักรมิทันนี (Mitanni) ในเมโสโปเตเมีย
1,550 ปีก่อนคริสตกาล: การระเบิดของภูเขาไฟบนเกาะเทรา (Thera หรือซานโตรินี Santorini) ในทะเลเมดิเตอร์เรเนียน อารยธรรมมิโนอัน (Minoan) บนเกาะครีตล่มสลาย
1,500 ปีก่อนคริสตกาล: ชาวอิสราเอล (ลูกหลานของชาวฮีบรู) อพยพจากคานาอันไปยังอียิปต์
1,300 ปีก่อนคริสตกาล: อารยธรรมโอลเมก (Olmec) อารยธรรมแห่งแรกในอเมริกากลาง
1,235 ปีก่อนคริสตกาล: กรุงเอเธนส์ (Athens) ถูกสร้างขึ้น
1,200 ปีก่อนคริสตกาล: ชาวทะเล (Sea Peoples เป็นกลุ่มชนลึกลับในทะเลเมดิเตอร์เรเนียน) รุกรานอียิปต์และฮิตไทต์ ชาวดอเรียน (Dorians) รุกรานกรีก โมเสส (Moses) อพยพชาวอิสราเอลออกจากอียิปต์
1,046 ปีก่อนคริสตกาล: ราชวงศ์โจว (Zhou) เริ่มต้นยุคศักดินาของจีน
1,000 ปีก่อนคริสตกาล: อาณาจักรของชาวอิสราเอลแตกแยกเป็นสองอาณาจักร (อาณาจักรอิสราเอลและยูดาห์) โซโรอัสเตอร์ (Zoroaster) กำเนิดที่เปอร์เซีย
900 ปีก่อนคริสตกาล: ชาวโอลเมกก่อสร้างพีระมิด
783 ปีก่อนคริสตกาล: ชาวอัสซีเรียพิชิตอาณาจักรอิสราเอล
771 ปีก่อนคริสตกาล: ราชวงศ์โจวยุคแรก (โจวตะวันตก) สิ้นสุดลง จีนเข้าสู่ยุคแห่งความแตกแยกและสงคราม กษัตริย์ราชวงศ์โจวไร้ซึ่งอำนาจ
750 ปีก่อนคริสตกาล: ชาวดอเรียนก่อตั้งนครรัฐสปาร์ตา (Sparta)
729 ปีก่อนคริสตกาล: ชาวอัสซีเรียพิชิตบาบิโลน
671 ปีก่อนคริสตกาล: ชาวอัสซีเรียพิชิตอียิปต์
625 ปีก่อนคริสตกาล: จักรวรรดิอัสซีเรียล่มสลาย
607 ปีก่อนคริสตกาล: ชาวบาบิโลนพิชิตอาณาจักรยูดาห์ กวาดต้อนชาวยิวกลับไปยังบาบิโลน (ชาวยิวหมายถึงชาวอิสราเอลที่มาจากอาณาจักรยูดาห์)
554 ปีก่อนคริสตกาล: ไซรัสมหาราช (Cyrus the Great) ครองอำนาจในเปอร์เซียและมีเดีย ราชวงศ์อะคีเมนิด
543 ปีก่อนคริสตกาล: สิทธัตถะโคตมะ (พระพุทธเจ้า) ศาสดาของศาสนาพุทธปรินิพพาน (ตามคติไทย)
539 ปีก่อนคริสตกาล: ไซรัสมหาราชพิชิตบาบิโลน ปลดปล่อยชาวยิว
509 ปีก่อนคริสตกาล: ชาวโรมันขับไล่กษัตริย์ สาธารณรัฐโรมันถูกก่อตั้ง บริหารภายใต้กงสุลและวุฒิสมาชิก
492 ปีก่อนคริสตกาล: นิคมของชาวกรีกในอะนาโตเลียก่อกบฏต่อเปอร์เซียแต่พ่ายแพ้ เริ่มต้นสงครามกรีก-เปอร์เซีย
490 ปีก่อนคริสตกาล: ดาริอัส (Darius) นำเปอร์เซียรุกรานกรีก
480 ปีก่อนคริสตกาล: เซอร์ซิส (Xerxes) โอรสของดาริอัสเข้ารุกรานกรีกอีกครั้ง
479 ปีก่อนคริสตกาล: กองทัพพันธมิตรชาวกรีกเอาชนะเปอร์เซียในยุทธการพลาเทีย (Platea)
475 ปีก่อนคริสตกาล: ยุครณรัฐ (Warring States) สงครามเจ็ดแคว้นในจีนเริ่มขึ้น
433 ปีก่อนคริสตกาล: สงครามระหว่างเอเธนส์กับสปาร์ตา
405 ปีก่อนคริสตกาล: สปาร์ตาเอาชนะเอเธนส์
399 ปีก่อนคริสตกาล: โสเครตีส (Socrates) ถูกบังคับให้ปลิดชีพตนเอง
359 ปีก่อนคริสตกาล: ฟิลิปที่ 2 (Philip II) เป็นกษัตริย์แห่งมาชิโดเนีย
334-326 ปีก่อนคริสตกาล: สงครามพิชิตดินแดนของอเล็กซานเดอร์มหาราช (Alexander the Great)
300 ปีก่อนคริสตกาล: พระเจ้าจันทรคุปต์ (Chandragupta) รวมอินเดียเป็นหนึ่งเดียว ก่อตั้งราชวงศ์เมารยะ (Mauryan)
221 ปีก่อนคริสตกาล: จีนรวมเป็นหนึ่งเดียวภายใต้ราชวงศ์ฉิน (Qin) ของจิ๋นซีฮ่องเต้
218 ปีก่อนคริสตกาล: ฮันนิบาล (Hannibal) นำกองทัพคาร์เธจ (Carthage) รุกรานโรมัน
206 ปีก่อนคริสตกาล: ราชวงศ์ฉินล่มสลาย
202 ปีก่อนคริสตกาล: ฮันนิบาลพ่ายแพ้ต่อโรมัน ราชวงศ์ฮั่น (Han) ถูกก่อตั้งขึ้นในจีน
146 ปีก่อนคริสตกา: โรมันพิชิตคาร์เธจ ครองอำนาจเหนือทะเลเมดิเตอร์เรเนียน
88 ปีก่อนคริสตกาล: สงครามกลางเมืองครั้งแรกของโรมัน
58 ปีก่อนคริสตกาล: จูเลียส ซีซาร์ (Julius Caesar) พิชิตดินแดนกอล (ฝรั่งเศส)
44 ปีก่อนคริสตกาล: จูเลียส ซีซาร์ เป็นเผด็จการตลอดชีพ นำไปสู่การถูกลอบสังหารโดยวุฒิสมาชิก
31 ปีก่อนคริสตกาล: ออกตาเวียน (Octavian) ทายาทของซีซาร์เอาชนะพระนางคลีโอพัตรา (Cleopatra) และมาร์ก แอนโทนี่ (Mark Antony) ในยุทธนาวีอักติอุม
27 ปีก่อนคริสตกาล: ออกตาเวียนกลายเป็นจักรพรรดิเอากุสตุส (Augustus) เริ่มต้นจักรวรรดิโรมัน
-----
ยุคคริสต์ศักราช
14: จักรพรรดิเอากุสตุสสิ้นพระชนม์หลังครองราชย์นาน 40 ปี
ราวปี 30: พระเยซูคริสต์ถูกตรึงกางเขน
70: โรมันทำลายวิหารแห่งเยรูซาเล็ม
79: ภูเขาไฟวิสุเวียส (Vesuvius) ทำลายเมืองปอมเปอี (Pompeii) และเฮอร์คิวเลเนียม (Herculaneum)
117: จักรวรรดิโรมันมีอาณาเขตกว้างใหญ่ที่สุดในสมัยจักรพรรดิทราจัน (Trajan)
220: ราชวงศ์ฮั่นล่มสลาย จีนเข้าสู่ยุคแห่งการแตกแยก
224: ราชวงศ์ซาสซานิด (Sassanid) เอาชนะราชวงศ์ปาร์เธียน (Parthian) ในเปอร์เซีย
320: ราชวงศ์คุปตะ (Gupta) ยุคทองของวัฒนธรรมอินเดีย
391: จักรพรรดิธีโอดอเซียส (Theodosius) ประกาศให้ศาสนาคริสต์เป็นศาสนาประจำรัฐโรมัน
395: จักรวรรดิโรมันแบ่งแยกเป็นสองส่วนอย่างถาวร
476: จักรวรรดิโรมันตะวันตกล่มสลาย เริ่มต้นยุคกลางของยุโรป
527: เริ่มต้นสมัยจักรพรรดิจัสติเนียน (Justinian) แห่งโรมันตะวันออก (ไบแซนไทน์) ที่ครองราชย์ยาวนานถึง 38 ปี
538: พระพุทธศาสนาเผยแพร่ไปถึงญี่ปุ่น จากภิกษุชาวจีนผ่านทางเกาหลี
570-632: ช่วงชีวิตของนบีมุฮัมมัด ผู้ก่อตั้งศาสนาอิสลาม
661: การแบ่งแยกนิกายซุนนีและชีอะห์ในอิสลาม
ราวปี 700: ชาวโพลินีเซีย (Polynesia) อพยพไปถึงนิวซีแลนด์
ราวปี 750: อารยธรรมมายา (Mayan) ในอเมริกากลาง รุ่งเรืองถึงขีดสุด
762: กรุงแบกแดด (Baghdad) เป็นจุดศูนย์กลางของจักรวรรดิอิสลาม
768: เริ่มต้นสมัย 46 ปีของชาร์เลอมาญ (Charlemagne) กษัตริย์แห่งแฟรงก์ ผู้รวมยุโรปเป็นหนึ่งเดียวอีกครั้ง
ราวปี 800: วัฒนธรรมลุ่มน้ำมิสซิสซิปปีในอเมริกาเหนือ
907: ราชวงศ์ถัง (Tang) ล่มสลายในจีน หลังครองอำนาจนานถึงสามศตวรรษ
954: อังกฤษรวมเป็นหนึ่งเดียวภายใต้ราชวงศ์เวสเซ็กซ์ (Wessex)
ราวปี 1,000: ชาวไวกิ้งเดินทางไปถึงอเมริกาเหนือ
1066: วิลเลียมผู้พิชิต (William the Conqueror) เอาชนะราชวงศ์เวสเซ็กซ์ ราชวงศ์นอร์มัน (Norman) ปกครองอังกฤษ
1096-1291: สงครามครูเสด (Crusades)
1150: นครวัด (Angkor Wat) ก่อสร้างแล้วเสร็จ
1163: ก่อสร้างมหาวิหารนอเทรอดาม (Notre dame) ในฝรั่งเศส
1206: เจงกีสข่าน (Genghis Khan) ก่อตั้งจักรวรรดิมองโกล
1215: พระเจ้าจอห์น (John) แห่งอังกฤษ ถูกบังคับให้ลงนามในมหากฎบัตร (Magna Carta) ที่จำกัดพระราชอำนาจของกษัตริย์ รากฐานของรัฐธรรมนูญแบบมีลายลักษณ์อักษรและระบบรัฐสภา
1271: กุบไลข่าน (Kublai Khan) ยึดครองจีน ก่อตั้งราชวงศ์หยวน (Yuan)
1337-1453: สงครามร้อยปี (Hundred Years' War) ระหว่างอังกฤษกับฝรั่งเศส
1348: กาฬโรค (Black Death) แพร่ระบาดในยุโรป ประชากร 1 ใน 3 เสียชีวิต
1368: ชาวจีนโค่นล้มราชวงศ์หยวน ก่อตั้งราชวงศ์หมิง (Ming)
1378-1417: ศาสนเภทตะวันตก (Western Schism) ความขัดแย้งในศาสนจักรคาทอลิก
1415: พระเจ้าเฮนรีที่ 5 (Henry V) แห่งอังกฤษอ้างสิทธิ์ในบัลลังก์ฝรั่งเศส จุดเริ่มต้นสงครามร้อยปี (Hundred Years' War)
1453: จักรวรรดิออตโตมัน (Ottoman) พิชิตกรุงคอนสแตนติโนเปิล จักรวรรดิไบแซนไทน์ล่มสลาย
1492: สเปนรวมกันเป็นหนึ่งเดียว คริสโตเฟอร์ โคลัมบัส (Christopher Columbus) เดินทางถึงทวีปอเมริกา
1517: มาร์ติน ลูเธอร์ (Martin Luther) วิพากษ์วิจารณ์ศาสนจักร จุดกำเนิดนิกายโปรเตสแตนต์
1521: สเปนพิชิตจักรวรรดิแอซเทค (Aztec) ในอเมริกากลาง
1526: ราชวงศ์โมกุล (Mughal) ก่อตั้งในอินเดีย
1532-1572: การพิชิตจักรวรรดิอินคา (Incan) ของสเปน
1558-1603: ควีนเอลิซาเบธที่ 1 (Elizabeth I) ปกครองอังกฤษ
1603: รัฐบาลโชกุนโตกุงาวะ (Tokugawa) ปกครองญี่ปุ่น (ยุคเอโดะ)
1607: อาณานิคมเจมส์ทาวน์ (Jamestown) อาณานิคมที่ก่อตั้งสำเร็จแห่งแรกของอังกฤษในอเมริกา
1618-1648: สงครามสามสิบปี (Thirty Years' War) ในยุโรป
1642-1648: สงครามกลางเมืองอังกฤษ (English Civil War)
1643: พระเจ้าหลุยส์ที่ 14 (Louis XIV) ครองราชย์ ยุคทองของระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ในฝรั่งเศส
1644:ชาวแมนจู (Manchu) พิชิตจีน ราชวงศ์ชิง (Qing) ปกครองจีน
1687: เซอร์ไอแซค นิวตัน (Sir Isaac Newton) เผยแพร่ทฤษฎีแรงโน้มถ่วง
1689: ซาร์ปีเตอร์มหาราช (Tsar Peter the Great) ครองราชย์ ยุคแห่งการปฏิรูปของรัสเซีย
1702-1713: สงครามสืบทอดราชบัลลังก์สเปน ราชวงศ์บูร์บงชนะ โดยมีเงื่อนไขต้องแยกกับราชวงศ์บูร์บงของฝรั่งเศส
1755-1760: สงครามฝรั่งเศสและอินเดียน ในอเมริกาเหนือ
1776: การปฏิวัติอเมริกาเริ่มต้นขึ้น
1789: การปฏิวัติฝรั่งเศสเริ่มต้นขึ้น
1793-1794: ยุคแห่งความน่าสะพรึงกลัว (Reign of Terror) ในฝรั่งเศส พระเจ้าหลุยส์ที่ 16 และพระราชินีมารีอังตัวเน็ตต์ถูกสำเร็จโทษ
1799: นโปเลียน โบนาปาร์ต (Napoleon Bonaparte) ครองอำนาจในฝรั่งเศสในตำแหน่งกงสุลที่หนึ่ง
1804: นโปเลียนได้รับการสถาปนาเป็นจักรพรรดิ
1814: นโปเลียนสละอำนาจครั้งแรก รถจักรไอน้ำถูกคิดค้นในอังกฤษ
1815: นโปเลียนกลับมามีอำนาจอีกครั้ง (สมัยร้อยวัน) สุดท้ายพ่ายแพ้ที่ยุทธการวอเตอร์ลู (Battle of Waterloo) และสละอำนาจเป็นครั้งสุดท้าย
1845-1849: เหตุทุพภิกขภัย (Irish Potato Famine) ในไอร์แลนด์
1861-1865: สงครามกลางเมืองอเมริกา (American Civil War)
1861-1870: การรวมชาติอิตาลี (Italian Unification)
1871: การรวมชาติเยอรมนี (German Unification) ประสบความสำเร็จ
1901: อาณานิคมห้าแห่งของอังกฤษในออสเตรเลีย รวมตัวเป็นเครือรัฐออสเตรเลีย
1903: สองพี่น้องตระกูลไรท์ประดิษฐ์เครื่องบินสำเร็จ
1905: อัลเบิร์ต ไอน์สไตน์ (Albert Einstein) เผยแพร่ทฤษฎีสัมพัทธภาพพิเศษ
1908: ฟอร์ด มอเตอร์ (Ford Motor) ผลิตรถยนต์รุ่น Model T
1911-1912: การปฏิวัติโค่นล้มราชวงศ์ชิงในจีน
1912: เรือไททานิคอับปางในมหาสมุทรแอตแลนติก
1914-1918: สงครามโลกครั้งที่หนึ่ง
1918: การแพร่ระบาดของไข้หวัดใหญ่ปี 1918 (ไข้หวัดใหญ่สเปน)
1932: ก่อตั้งราชอาณาจักรซาอุดีอาระเบีย
1939-1945: สงครามโลกครั้งที่สอง ชัยชนะของฝ่ายสัมพันธมิตร เยอรมนี ญี่ปุ่น พ่ายแพ้
1945: ก่อตั้งสหประชาชาติ เริ่มต้นสงครามเย็นระหว่างสหรัฐอเมริกากับสหภาพโซเวียต
1949: พรรคคอมมิวนิสต์จีนเอาชนะสงครามกลางเมือง ก่อตั้งสาธารณรัฐประชาชนจีน
1950-1953: สงครามเกาหลี
1955-1975: สงครามเวียดนาม
1957: สหภาพโซเวียตปล่อยดาวเทียมออกนอกโลกสำเร็จเป็นชาติแรก
1959: การปฏิวัติคิวบาสิ้นสุดลง รัฐบาลคอมมิวนิสต์ปกครองคิวบา
1961: ยูริ กาการิน (Yuri Gagarin) นักบินอวกาศสหภาพโซเวียต เดินทางออกนอกโลกสำเร็จ
1962: วิกฤตการณ์ขีปนาวุธคิวบา
1969: ยานอพอลโล 11 ของสหรัฐอเมริกาเดินทางไปถึงดวงจันทร์
1973: สหรัฐอเมริกาถอนกำลังออกจากเวียดนาม
1975-1976: เวียดนามเหนือและกองกำลังคอมมิวนิสต์เวียดกง ยึดครองเวียดนามใต้ เวียดนามรวมเป็นหนึ่งเดียว
1979: มาร์กาเร็ต แทตเชอร์ (Margaret Thatcher) เป็นนายกรัฐมนตรีหญิงคนแรกของอังกฤษ
1979-1989: สหภาพโซเวียตรุกรานอัฟกานิสถาน
1979: การปฏิวัติอิหร่าน ก่อตั้งสาธารณรัฐอิสลามอิหร่าน
1980: สงครามอิรัก-อิหร่าน
1989-1990: การทำลายกำแพงเบอร์ลิน เยอรมนีรวมเป็นหนึ่งเดียว
1991: สหภาพโซเวียตล่มสลาย สิ้นสุดสงครามเย็น
1999: อินเดียมีประชากรถึง 1 พันล้านคน โลกมีประชากรถึง 6 พันล้านคน
อ้างอิง
เอ็มมา แมริออตต์ (เขียน) สินีนาถ เศรษฐพิศาล (แปล). (2025). ประวัติศาสตร์โลก ฉบับย่อ. ยิปซี.
เจคอบ เอฟ. ฟีลด์ (เขียน) ณิชาภา ชีวะสุจินต์ (แปล). (2025). ประวัติศาสตร์ยุโรป ฉบับย่อ The History of the Europe in Bite-sized Chunks. ยิปซี.
The Mental Floss History of the World: An Irreverent Romp Through Civilization's Best Bits