สิ้นยุค “คาเมเนอี” เขย่าการเมืองอิหร่าน ใครจะขึ้นกุมอำนาจต่อ?

การจากไปของผู้นำสูงสุด “อยาตอลเลาะห์ อาลี คาเมเนอี” สั่นสะเทือนอิหร่าน ที่กำลังอยู่ในภาวะอ่อนแอมากที่สุดในรอบเกือบ 4 ทศวรรษ ซึ่งเป็นผลจากมาตรการคว่ำบาตรที่ทำให้เศรษฐกิจทรุดหนัก จะเกิดอะไรขึ้นหลังจากนี้ และกระบวนคัดเลือกผู้สืบทอดตำแหน่งผู้นำสูงสุดจะเป็นอย่างไร?

โดยอิหร่านเคยมีผู้นำสูงสุดเพียง 2 คนเท่านั้น นับตั้งแต่เกิดการปฏิวัติอิสลามในปี 1979 ซึ่งทันทีที่สื่อของรัฐบาลยืนยันว่า อยาตอลเลาะห์ อาลี คาเมเนอี ถูกสังหาร ขณะนี้ก็มีการแต่งตั้งทีมเฉพาะกิจขึ้น ซึ่งประกอบด้วย

ประธานาธิบดีมาซูด เปเซซเคียน และเจ้าหน้าที่จากฝ่ายตุลาการและนิติบัญญัติ เพื่อควบคุมดูแลประเทศในช่วงการเปลี่ยนผ่านอำนาจ และเริ่มต้นกระบวนการสืบทอดตำแหน่งผู้นำสูงสุดอย่างเป็นทางการ ท่ามกลางการจับตาจากทั่วโลก เพราะทุกขั้นตอนที่จะเกิดขึ้นในช่วงเวลาสุญญากาศนี้ อาจส่งผลกระทบต่อเสถียรภาพทางการเมืองของอิหร่าน และเศรษฐกิจของประเทศที่วิกฤตหนักอยู่แล้ว และอาจเป็นตัวกำหนดแนวโน้มมาตรการคว่ำบาตรอิหร่านในอนาคต

ขณะนี้ ยังไม่เป็นที่ชัดเจนว่า ใครจะเป็นผู้สืบทอดตำแหน่งต่อจากคาเมเนอี เพราะเขาไม่เคยแต่งตั้งผู้สืบทอดอย่างเป็นทางการ ขั้นตอนต่อจากนี้ คณะผู้ทรงคุณวุฒิระดับสูง 88 คน หรือที่รู้จักกันในชื่อ สมัชชาผู้เชี่ยวชาญ (Assembly of Experts) ซึ่งประกอบไปด้วยนักวิชาการด้านศาสนาอิสลามและผู้นำศาสนา ที่มีวาระดำรงตำแหน่ง 8 ปี จะเปิดการหารือกันโดยเร็วที่สุด และจะลงคะแนนแบบลับๆ เพื่อเลือกผู้นำสูงสุดคนต่อไป

ด้วยความที่กระบวนการคัดเลือกเป็นความลับ ทำให้ยากที่จะประเมินได้ว่าใครคือผู้ที่มีโอกาสมากที่สุด โดยก่อนหน้านี้ มีการคาดการณ์ว่า ประธานาธิบดีอิบราฮิม ไรซี ผู้นำสายแข็งที่เป็นลูกศิษย์ของ อยาตอลเลาะห์ อาลี คาเมเนอี อาจเป็นผู้สืบทอดตำแหน่ง แต่เขาเสียชีวิตไปแล้วจากอุบัติเหตุเฮลิคอปเตอร์ตกในเดือน พฤษภาคมเมื่อปี 2024 ที่ผ่านมา

หนึ่งในตัวเต็งขณะนี้ คือ โมจตาบา คาเมเนอี วัย 56 ปี บุตรชายคนที่สองของ “คาเมเนอี” ซึ่งเป็นที่รู้จักกันดีว่ามีอิทธิพลอย่างมาก และมีความสัมพันธ์ที่แน่นแฟ้นกับกองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติอิสลาม (IRGC) อย่างไรก็ตาม เขาไม่เคยมีตำแหน่งอย่างเป็นทางการในรัฐบาลมาก่อน และการสืบทอดตำแหน่งจากพ่อสู่ลูกนั้น ไม่เป็นที่ยอมรับในกลุ่มผู้นำศาสนาอิสลามนิกายชีอะห์ อุปสรรคเพิ่มเติมคือ โมจตาบา ไม่ใช่ผู้นำศาสนาระดับสูง และไม่มีบทบาทอย่างเป็นทางการในระบอบการปกครอง

ในขณะที่ชาวอิหร่านบางส่วน ออกมาเฉลิมฉลองและเริ่มมีความหวังว่าการเปลี่ยนตัวผู้นำสูงสุด อาจช่วยแก้วิกฤตเศรษฐกิจและปัญหาการกดขี่ประชาชน แต่ผู้เชี่ยวชาญเชื่อว่า ผลการคัดเลือกผู้นำสูงสุดคนใหม่ คงไม่นำไปสู่เสรีภาพทางการเมืองหรือการเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจอย่างมีนัยสำคัญในทันที การโค่นล้ม คาเมเนอี ยังไม่ใช่การเปลี่ยนแปลงระบอบการปกครองในอิหร่าน เพราะระบอบที่แท้จริงยึดโยงกับกองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติอิสลาม หรือ IRGC

ล่าสุด สำนักข่าว ISNA ที่เชื่อมโยงกับรัฐบาลอิหร่านรายงานว่า อยาตอลลาห์ อาลีเรซา อาราฟี ซึ่งเป็นสมาชิกสภาผู้พิทักษ์ (Guardian Council) ได้รับการแต่งตั้งเป็นผู้นำสูงสุดชั่วคราว โดยมีหน้าที่บริหารประเทศในช่วงเปลี่ยนผ่าน จนกว่าจะสามารถคัดเลือกผู้นำสูงสุดคนใหม่ได้ ตามที่กำหนดไว้ในมาตรา 111 ของรัฐธรรมนูญอิหร่าน

ข่าวที่เกี่ยวข้อง

ประวัติ อยาตอลเลาะห์ อาลี คาเมเนอี จากนักปฏิวัติสู่ผู้นำสูงสุดของอิหร่าน

ใครจะเป็นผู้นำสูงสุดอิหร่านคนต่อไป ? หลัง "คาเมเนอี" สิ้นชีพ

อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : สิ้นยุค “คาเมเนอี” เขย่าการเมืองอิหร่าน ใครจะขึ้นกุมอำนาจต่อ?

ติดตามข่าวล่าสุดได้ทุกวัน ที่นี่

- Website : https://www.pptvhd36.com