ประวัติการตั้งถิ่นฐาน “จีนฮกเกี้ยน” ในอยุธยา และเส้นทางเป็นขุนนางจีนในราชสำนัก
ประวัติการตั้งถิ่นฐานกลุ่มชาติพันธุ์ “จีนฮกเกี้ยน” ในสมัยอยุธยา และเส้นทางเป็นขุนนางจีนในราชสำนัก จนได้ชื่อว่าเป็นกลุ่มที่มีความสำคัญมากที่สุดในอาณาจักร
วันนี้ (1 พ.ย. 66) ละครสุดฮิต'พรหมลิขิต' ดำเนินเรื่องราวเข้มข้นขึ้นเรื่อยๆ เรียกได้ว่าเหล่าตัวละครใหม่ค่อย ๆ ทยอยออกมาอวดโฉมให้แฟนละครได้ชื่นชมกันแล้ว ล่าสุดก็ถึงคิวของครอบครัวที่น่าจับตามอง เพราะแต่งกายแปลกประหลาดกว่าชาวบ้านอยุธยาทั่วไป
นั่นก็คือ ครอบครัวขุนนางชาวจีนอย่าง "โกษาธิบดีจีน" ที่นำแสดงโดย'ชาย ชาตโยดม' ซึ่งตำแหน่ง 'โกษาธิบดีจีน' เป็นบุคคลที่มีตัวตนจริงในประวัติศาสตร์ เป็นขุนนางคนสำคัญในตำแหน่งเสนาบดีกรมพระคลัง ในรัชสมัย "สมเด็จพระเจ้าเสือ" ถึง "สมเด็จพระเจ้าท้ายสระ" นั่นเอง
โดยครอบครัวของ "โกษาธิบดีจีน" ประกอบไปด้วยพ่อแม่ และลูกทั้ง 2 คน คือ
- เจ้าพระยาโกษาธิบดี (จีน)
- คุณหญิงผ่อง
- จมื่นภูเบศร์ (พ่ออิน)
- แม่หญิงแพรจีน
ภาพประกอบจาก ละคร พรหมลิขิต
สำหรับ "โกษาธิบดีจีน" นับว่าเป็นขุนนางชาวจีนที่มีบทบาทและอิทธิพลอย่างมากในอาณาจักร ยิ่งไปกว่านั้น'ชาวจีน' ยังมีอิทธิพลสำคัญในสมัยอยุธยา ทั้งการเข้ามาติดต่อค้าขาย และการตั้งถิ่นฐาน
"จีนฮกเกี้ยน" เป็นจีนชาติพันธุ์หนึ่งที่เข้ามาตั้งถิ่นฐานใน “อยุธยา” เป็นลำดับแรก ๆ (อีกชาติพันธุ์หนึ่งคือจีนแต้จิ๋ว แต่ถ้าหากว่าเทียบกันยังน้อยกว่าฮกเกี้ยนมากนัก) ต่อมา ได้ชื่อว่าเป็นกลุ่มที่มีความสำคัญมากที่สุดในอยุธยา
ในช่วงแรก“จีนฮกเกี้ยน” เข้ามาทำการค้าขายในอยุธยา ไม่ว่าจะเป็น ทอง เงิน ผ้าไหม ผ้าแพร ฯลฯ ก่อนที่จะมีประชากรจากแดนมังกรซึ่งเป็น 'ชาวฮกเกี้ยน' หลั่งไหลมามากขึ้นเรื่อย ๆ และเข้ามาค้าขาย เกิดกิจการและธุรกิจมากมาย จนมีสายสัมพันธ์กับชนชั้นนำในอยุธยามากขึ้น เนื่องจากสยามก็ต้องการส่งสินค้าและค้าขายกับจีน
ภาพประกอบจาก ละคร พรหมลิขิต
ต่อมา 'ชาวจีนฮกเกี้ยน' จำนวนไม่น้อยก็เริ่มรับราชการ อย่างครั้งหนึ่งเคยมีขุนนางชาวจีนเข้ามาดำรงตำแหน่ง ออกญาสมบัติธิบาล หรือ พระยาโกษาจีน ซึ่งเป็นผู้ดูแลควบคุมการดำเนินกิจกรรมทางเศรษฐกิจของเมืองทั้งหมด
เมื่อเป็นเช่นนี้จึงทำให้ 'จีนฮกเกี้ยน' มักได้รับพระบรมราชานุญาตให้อาศัยอยู่บริเวณเกาะเมือง ภายในกำแพงเมือง ซึ่งเป็นบริเวณใกล้เคียงกับอาณาเขตของชนชั้นนำ ดังที่เราเห็นในปัจจุบัน อย่าง ย่านคลองนายก่าย (ในใก่/ไส้ไก่), คลองประตูจีน, ป้อมหอราชคฤห์, วัดถนนจีน วัดทองหรือสุวรรณดาราม (ชื่อในสมัยรัตนโกสินทร์) ฯลฯ
นอกจากนี้ 'ชุมชนจีนฮกเกี้ยน' สมัยนั้นได้ชื่อว่าเป็น “ไชน่าทาวน์” เหมือนเยาวราชในปัจจุบัน เนื่องจากความใหญ่โต ความคึกคัก ซึ่งมาจากอำนาจและบารมีที่กลุ่มชนชาวฮกเกี้ยนได้สั่งสมไว้
ภาพประกอบจาก ละคร พรหมลิขิต
ที่มา : ศิลปวัฒนธรรม