ดอกไม้ผลิตเกสรน้อยลง เพราะแมลงลดลง 75% ทุกชีวิตที่กินน้ำหวานจะขาดแคลนอาหาร

นักวิทยาศาสตร์กล่าวว่าตอนนี้ดอกไม้ ‘กำลังยอมแพ้’ ในการผลิตเกสรเพื่อให้แมลงช่วยผสม นำไปสู่การผลิตน้ำหวานที่น้อยลงเมื่อเทียบ 20-30 ปีก่อน หวั่นทำให้สิ่งมีชีวิตทุกชนิดที่พึ่งพาน้ำหวานขาดแคลนอาหาร รวมถึงมีความอุดมสมบูรณ์ในระบบนิเวศที่น้อยลงด้วย

ผู้เชี่ยวชาญจากศูนย์วิจัยวิทยาศาสตร์แห่งชาติฝรั่ง (French National Centre for Scientific Research) และมหาวิทยาลัย Montpellier ได้ทำการศึกษาดอกไม้ในทุ่งที่ปลูกใกล้กรุงปารีส และพบว่าพวกมันมีขนาดเล็กลง 10% และผลิตน้ำหวานน้อยกว่า 20% เมื่อเทียบกับดอกที่ปลูกในทุ่งเดียวกันเมื่อ 20-30 ปีที่แล้ว

สิ่งนี้สอดคล้องกับงานวิจัยทั่วยุโรปที่ศึกษาตั้งแต่ปี 1989 ถึง 2016 โดยระบุว่าปริมาณแมลงในภูมิภาคลดลงกว่า 75% ด้วยเหตุผลนี้ทำให้ดอกไม้ ‘ยอมแพ้’ ที่จะผลิตเกสรเพื่อให้แมลงช่วยผสมมันและสืบพันธุ์เป็นรุ่นใหม่ ๆ ออกมา เพราะแมลงมีจำนวนลดลงอย่างมาก

โดยปกติแล้วพืชจะผลิตน้ำหวานเพื่อล่อแมลงเข้ามา จากนั้นก็ร่างกายของแมลงก็จะปนเปื้อนละอองเกสร เมื่อแมลงไปดูดน้ำหวานของอีกดอกหนึ่ง เกสรจะผสมเซลล์สืบพันธุ์กลายเป็นวงจรที่เป็นประโยชน์ต่อทั้งคู่มานานหลายล้านปี แต่ปัจจุบันการที่แมลงหายไป ได้ทำลายวงจรนี้ลงอย่างรวดเร็ว ดอกไม้ผลิตน้ำหวานน้อยลง ซึ่งหมายความว่าสิ่งมีชีวิตที่กินน้ำหวานจะมีอาหารน้อยลง

“การศึกษาของเราแสดงให้เห็นว่าดอกไม้กำลังพัฒนาเพื่อละทิ้งแมลงผสมเกสร” Pierre-Olivier Cheptou หนึ่งในทีมวิจัยกล่าว “พวกมันกำลังพัฒนาไปสู่การผสมเกสรด้วยตนเอง โดยที่พืชแต่ละชนิดแพร่พันธุ์ด้วยตัวมันเอง”

หลายคนอาจคิดว่า ‘ไม่ใช่เรื่องดีหรือที่พืชสามารถสืบพันธุ์เองได้โดยไม่ต้องการความช่วยเหลือจากแมลง’ นักวิจัยกล่าวว่านี่สิ่งนี้อาจทำให้ระบบนิเวศล่มสลาย หนึ่งคือดอกไม้มีความหลากหลายน้อยลงเนื่องจากมัน ‘ผสมกับตัวเอง’ สองแมลงขาดแคลนอาหารทำให้มีจำนวนน้อยลงไปอีก ซึ่งแมลงถือเป็นปัจจัยสำคัญในห่วงโซ่อาหาร

การที่ดอกไม้ไม่พยายามดึงดูดแมลงแล้วจึงอาจเกิดเหตุการณ์เลวร้ายตามมา “ผลลัพธ์เหล่านี้อาจเป็นส่วนเล็ก ๆ ของภูเขาน้ำแข็ง” ดร. Phillip Donkersley จากมหาวิทยาลัยแลงคาสเตอร์ ซึ่งไม่ได้เกี่ยวข้องกับงานวิจัยนี้กล่าว

“ความจริงที่ว่าดอกไม้เหล่านี้กำลังเปลี่ยนกลยุทธ์เพื่อตอบสนองต่อปริมาณแมลงผสมเกสรที่ลดลงนั้นค่อนข้างน่าตกใจ งานวิจัยนี้แสดงให้เห็นว่าพืชสามารถยกเลือกวิวัฒนาการนับพันปีเพื่อตอบสนองปรากฎการณ์ที่เกิดขึ้นเพียง 50 ปีเท่านั้น”

รายงานได้เรียกร้องให้มีการอนุรักษ์แมลงอย่างเร่งด่วน เพื่อหวังว่าจะฟื้นฟูและลดความเสียหายที่อาจเกิดขึ้น

ที่มา

https://nph.onlinelibrary.wiley.com/…/10.1111/nph.19422

https://www.theguardian.com/…/flowers-giving-up-on…

https://www.cnrs.fr/…/wildflowers-increasingly-doing…

Photo : Samson Acoca-Pidolle/CNRS