‘กรมศิลป์’ เผยแบบพระโกศจันทน์ ยอดมหามงกุฎ ทรงแปดเหลี่ยม ระดมช่างฝีมือจัดสร้าง
‘กรมสมเด็จพระเทพฯ’ ทรงมีพระราชวินิจฉัย แบบ ร่างพระโกศจันทน์ ยอดมหามงกุฎ ทรงแปดเหลี่ยม สลักพระนามาภิไธย ส.ก.‘กรมศิลป์’ จัดพิธีรับมอบไม้จันทน์หอม พร้อมระดมช่างฝีมือร่วมจัดสร้าง
เมื่อวันที่ 25 ธันวาคม เวลา 14.45 น. ที่สำนักช่างสิบหมู่ จ.นครปฐม กรมศิลปากร จัดพิธีรับมอบไม้จันทน์หอมสำหรับนำไปจัดสร้างพระโกศจันทน์ และพระหีบจันทน์ เพื่อใช้ในงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ซึ่งกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (ทส.) ได้ทำการแปรรูปแล้วเสร็จจากอุทยานแห่งชาติกุยบุรี จ.ประจวบคีรีขันธ์ จัดขบวนเคลื่อนมาส่งมอบให้กรมศิลปากร โดยมีนายสุชาติ ชมกลิ่น รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรี ทส.เป็นประธานในพิธีส่งมอบให้แก่ น.ส.ซาบีดา ไทยเศรษฐ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม (วธ.) โดยมีนายพนมบุตร จันทรโชติ อธิบดีกรมศิลปากร พร้อมเจ้าหน้าที่ในสังกัดเข้าร่วมพิธี
นายสุชาติ กล่าวว่า ทส.รู้สึกซาบซึ้งในพระมหากรุณาธิคุณหาที่สุดมิได้ ที่ได้มีโอกาสดูแลรักษาไม้จันทน์หอมอันศักดิ์สิทธิ์นี้ ซึ่งเป็นพุทธบูชาและเป็นส่วนสำคัญยิ่งในพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง สำหรับไม้จันทน์หอมที่ส่งมอบได้ทำพิธี บวงสรวง ตัด และแปรรูป ในพื้นที่อุทยานแห่งชาติกุยบุรี ตำบลหาดขาม อำเภอกุยบุรี จ.ประจวบคีรีขันธ์ จำนวน 20 ต้น ซึ่งแปรรูปเป็นไม้จันทน์หอม ไม้ท่อนจำนวน 130 ท่อน และไม้จันทน์หอม ไม้แผ่น จำนวน 1,000 แผ่น ไม้จันทน์หอมที่ส่งมอบเป็นไม้มงคลชั้นสูงมีลักษณะและคุณภาพที่เหมาะสม มีกลิ่นหอม และเนื้อไม้ละเอียด ตามที่สำนักช่างสิบหมู่ ต้องนำไปใช้ในการจัดสร้างพระโกศจันทน์ และพระหีบจันทน์
น.ส.ซาบีดา กล่าวว่า ไม้จันทน์หอมที่ส่งมอบเพื่อนำไปจัดสร้างพระโกศจันทน์ พระหีบจันทน์ และส่วนประกอบอื่น ๆ ในการพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพฯ สมเด็จพระพันปีหลวง เป็นความร่วมมือระหว่างกันดำเนินการตามแบบแผนโบราณราชประเพณีและสมพระเกียรติยศ กรมศิลปากรได้จัดทำแบบร่างพระโกศจันทน์และพระหีบจันทน์ทูลเกล้าฯ ถวายแด่สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี องค์ที่ปรึกษาฯ และทรงมีพระราชวินิจฉัยเรียบร้อยแล้ว
“กรมศิลปากรจะนำไม้จันทน์หอมแปรรูปดังกล่าวไปจัดทำพระโกศจันทน์ พระหีบจันทน์ และส่วนประกอบอื่น ๆ ซึ่งอยู่ระหว่างการขยายแบบ ทั้งนี้ ในการดำเนินการต้องอาศัยช่างหลายประเภท ได้แก่ ช่างโลหะ ดำเนินการจัดสร้างโครงโลหะ ช่างไม้ประณีตแปรรูปไม้จันทน์เป็นรูปลักษณะต่าง ๆ เพื่อใช้ฉลุลวดลาย ช่างโกรกฉลุ โกรกและฉลุลายตามแบบ ช่างประดับลาย
นำดอกลายที่สำเร็จแล้วมาประดับกับโครงพระโกศ ซึ่งแต่ละขั้นตอนต้องใช้ความละเอียดรอบคอบ ประณีตและพิถีพิถัน คาดว่าการดำเนินการจะแล้วเสร็จภายในเดือนกันยายน 2569 พร้อมกันนี้ จะได้บันทึกองค์ความรู้เกี่ยวกับการจัดสร้างพระโกศจันทน์และพระหีบจันทน์ ตั้งแต่การจัดหาต้นจันทน์หอม พิธีบวงสรวง พิธีการตัดต้นจันทน์หอมขั้นตอนการจัดสร้างโดยละเอียด เพื่อเป็นหลักฐานทางประวัติศาสตร์ของชาติ และสืบทอดองค์ความรู้สู่ช่างรุ่นต่อไป” น.ส.ซาบีดา กล่าว
นายพนมบุตร กล่าวว่า แบบพระโกศจันทน์จัดสร้างเป็นยอดมหามงกุฎบนฐานย่อไม้สิบสอง ประดับลายพุ่มเข้าบิณฑ์ก้านแย่งหงสุ์ลีลา เป็นพระโกศรูปทรงแปดเหลี่ยม ฝายอดมงกุฎทำด้วยไม้จันทน์ ฉลุแกมด้วยการปิดทองคำเปลวและปีกแมลงทับทิมทองบางแห่งของลายตามสมควร ที่ฝายอดมงกุฎปลายปลียอดประดับพุ่มเข้าบิณฑ์ ที่ชั้นเกี้ยวปักดอกไม้ไหวและดอกไม้ทิศ บนฝาบัวถลามาลัยทองปักดอกไม้ไหวและประดับดอกไม้ทิศห้อยเฟื่องอุบะ 8 เฟื่อง จงกลพระโกศทำเป็นกลีบบัวจงกลลายใบเทศ ประดิษฐานรูปเทพยดา จำหลักด้วยไม้จันทน์แกมทองคำเปลวกลีบเว้นกลีบ พระโกศประดิษฐานบนหีบพระบรมศพย่อมุมไทยสิบสอง สมมุติเป็นพระแท่นของพระโกศจันทน์นั้น ตรงกลางสลักลวดลาย อักษรพระนามาภิไธย ส.ก. บนฝาบัวถลาพระหีบปักดอกไม้ไหว รอบข้างพระโกศจันทน์ปักพุ่มช่อมยุรฉัตรใหญ่ ซ้าย – ขวา ทั้ง 2 ข้าง ทำด้วยไม้จันทน์แกมปีกแมลงทับทิมทองและปิดทองคำเปลว ที่หน้ากระดานปากพระหีบประดับดอกไม้ไหว ดอกไม้ทิศ ห้อยอุบะเฟื่องโดยรอบ ที่ผนังพระหีบฉลุไม้จันทน์ลายก้านแย่งออกรูปราชหงสุพ่าห์ ที่ฐานพระหีบตรงบัวปากฐานปักดอกไม้ไหว ที่บัวเชิงบาตรประดับรูปจำหลักฉลุราชหงส์โดยรอบฐานและมีบัวหน้ากระดานล่างเป็นที่สุด พระโกศประดับรูปเทพยดานั้น สมมุติว่าเป็นพรหมทั้งปวง เมื่อพระโกศประดิษฐานบนพระหีบ ซึ่งประกอบประดับลายราชหงสุพ่าห์ ดูดุจว่าพระพรหมเมศวร์ครรไลหงสุ์ เป็นราชพาหนทรงสู่ทิพยพิมาน
นายพนมบุตร กล่าวต่อว่า ขั้นตอนการจัดสร้างพระโกศจันทน์และพระหีบจันทน์หลังจากนี้จะระดมช่างฝีมือที่มีความเชี่ยวชาญทั้งหมดของกรมศิลปากรมาทำงานร่วมกัน ตั้งแต่การขยายแบบขนาด 1:1 การคัดลอกแยกชั้นลายซ้อนไม้การเขียนแบบโครงสร้างโลหะ การจัดทำโครงสร้างโลหะ การเตรียมไม้จัน การโกรกฉลุลายการประกอบลายช้อนไม้การประกอบลายโครงสร้างการแกะสลักลวดลายการปิดทองและการเก็บรายละเอียด หลังจากผ่านกระบวนการสร้างองค์ประกอบหลักไปแล้ว จะเชิญชวนจิตอาสาเข้ามาร่วมดำเนินการเพื่อแสดงความอาลัยถวายแด่พระพันปีหลวง ส่วนการออกแบบพระเมรุมาศและอาคารประกอบอยู่ในขั้นตอนของการพัฒนาแบบก่อสร้าง คาดว่า จะแล้วเสร็จภายในเดือน ธันวาคมนี้ จากนั้นจะเข้าสู่ขั้นตอนของการคำนวนโครงสร้าง ประเมินราคา เพื่อเสนอของบกลางในเดือน มกราคม 2569
อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : ‘กรมศิลป์’ เผยแบบพระโกศจันทน์ ยอดมหามงกุฎ ทรงแปดเหลี่ยม ระดมช่างฝีมือจัดสร้าง
ติดตามข่าวล่าสุดได้ทุกวัน ที่นี่
– Website : https://www.matichon.co.th