เทคนิคการขยายพันธุ์หมากผู้หมากเมีย
พูดถึงหมากผู้หมากเมียคนทั่วไปอาจจะไม่รู้อะไรเกี่ยวกับพืชชนิดนี้เท่าไหร่ แต่เรากำลังจะพูดถึงคนคนหนึ่งที่หลงรักหมากผู้มากเมีย จนสะสมเอาไว้มากถึงกว่า 200 สายพันธุ์ จากเด็กที่เกิดและเติบโตในบางกะเจ้าได้เห็นและสัมผัสต้นหมากผู้หมากเมียมาตั้งแต่เกิดเป็นไม้ถิ่นที่เห็นได้ตามท้องร่องสวนในแถบนี้ จนมาอายุได้ 12 ปีก็เริ่มเก็บสะสมพันธุ์หมากผู้หมากเมียเห็นที่ไหนก็ขอกิ่งมาปักชำจนเต็มสวนของบ้านตัวเองซึ่งนับเป็นจุดเริ่มต้นชีวิตนักสะสมพันธุ์หมากผู้หมากเมียนับแต่นั้นมาจนปัจจุบันมีมากว่า 200 สายพันธุ์เลยทีเดียว ซึ่งถือได้ว่าคุณลุงณรงค์ สำลีรัตน์เป็นบุคคลที่สะสมพันธุ์หมากผู้หมากเมียมากที่สุดในประเทศไทย จนนักพฤกษศาสตร์จากทั่วโลกที่ต้องการศึกษาพันธุ์ไม้ชนิดนี้ล้วนจะต้องมาที่บ้านของคุณลุงณรงค์กันทั้งนั้นแถมยังให้เกียรติด้วยการใช้ชื่อของคุณลุงตั้งเป็นชื่อของสายพันธุ์หนึ่งว่า ณรงค์ดายม่อน ปัจจุบันคุณลุงณรงค์ อายุ 73 ปีแต่ก็ยังคงแข็งแรงดูแลขยายพันธุ์ต้นหมากผู้หมากเมียอยู่มิได้ขาดเพียงหวังว่าต้นไม้ชนิดนี้จะยังคงอยู่คู่กับบ้านบางกะเจ้าและประเทศไทยไปอีกนานเท่านาน
การขยายพันธุ์หมากผู้หมากเมียในสมัยก่อนนิยมนำต้นมาชำ หรือการตอนยอดซึ่งจะทำได้ต้นต่อต้นเท่านั้นในด้านการค้ามันไม่เป็นเชิงพาณิชย์ คุณลุงณรงค์ได้ทำการศึกษาค้นคว้าเพิ่มเติมจนทราบว่าหมากผู้หมากเมียสามารถเพาะขยายพันธุ์ได้ทุกส่วนตั้งแต่เหง้าที่อยู่ใต้ดินไปจนตลอดลำต้นไปจนถึงยอดสามารถนำมาขยายพันธุ์ได้ทั้งหมด การขยายพันธุ์แบบนี้จึงทำให้มีปริมาณมากขึ้นเป็นการกระจายพันธุ์ได้ดีที่สุด ปัจจุบันมียอดสั่งซื้อจากประเทศจีนถึง 80 สายพันธุ์เลยทีเดียว
การขยายพันธุ์หมากผู้หมากเมียแบบดั้งเดิมจะใช้วิธีชำยอด โดยจะทำการลองท้องร่องเอาเลนขึ้นมาตอนหมาดๆนำยอดมาปักชำเป็นวิธีการใช้ส่วนลำต้นที่ตัดจากต้นแม่ที่มีกิ่งหรือเหง้ามาก แล้วนำมาปักชำขยายไปจนเต็มพื้นที่เปอร์เซ็นต์การรอดมีมากถึง 80-90% แต่มาระยะหลังสภาพภูมิอากาศแย่มากการขยายพันธุ์ด้วยวิธีชำยอดมีโอกาสรอดน้อยลงจนแทบจะไม่ถึง 50 % เพราะมีน้ำเค็มรุกเข้ามามากโดยเฉพาะตั้งแต่ปีพ.ศ.2557 เป็นต้นมาจึงมีการปรับเปลี่ยนวิธีการขยายพันธุ์โดยใช้เหง้าที่อยู่ใต้ดิน
โดยตัดเฉือนบริเวณที่มีตาสัก 1 เซนติเมตรเอามาชำก็เกิดเป็นต้นใหม่ได้ ส่วนลำต้นจะมีลักษณะเป็นปล้องข้อถี่ๆตัดออกสัก 2-3 ปล้องเอามาชำก็เกิดเป็นต้นใหม่ได้เช่นกัน ถ้ามีหน่อแทงขึ้นมาก็สามารถนำหน่อไปขยายพันธุ์ได้อีกจึงทำให้เราสามารถขยายพันธุ์ต้นหมากผู้หมากเมียได้เป็นจำนวนมากในเวลาเดียวกันซึ่งดีกว่าการปักชำยอดมาก อีกวิธีหนึ่งคือการเพาะด้วยเมล็ดเมื่อได้เมล็ดของต้นหมากผู้หมากเมียนำมาล้างให้สะอาดแล้วโรยลงในดินเพาะเมื่องอกจึงค่อยแยกลงในกระถางเลี้ยงไว้จนถึง 3 ปีจึงจะเป็นต้นสมบูรณ์แสดงสีสันของความเป็นหมากผู้หมากเมีย