สมุนไพรปอบิด ช่วยรักษาอาการท้องร่วง แก้บิด แก้ท้องเสียได้ จริงหรือ?
ตามที่มีการโพสต์ให้ข้อมูลด้านสุขภาพเรื่อง สมุนไพรปอบิด ช่วยรักษาอาการท้องร่วง แก้บิด แก้ท้องเสียได้ กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก กระทรวงสาธารณสุข ชี้แจงว่าเป็นข้อมูลจริง
1. ปอบิด (East indian screw tree) มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Helicteres isora L. เป็นพืชในวงศ์ Sterculiaceae มีชื่อเรียกตามท้องถิ่นมากมาย เช่น ปอกะบิด ปอทับ มะปิด มะบิด เป็นต้น ซึ่งกลีบดอกสีส้มอิฐ เป็นหลอด เมื่อติดฝัก เป็นฝักยาว 3-4 ซม. บิดเป็นเกลียวคล้ายเชือกขวั้น เมื่อแก่จะแตก มีสีน้ำตาลดำ ด้วยลักษณะที่ปรากฏนี้เองจึงเป็นที่มาของปอบิด
2. ข้อมูลในตำรายาไทย ใช้เปลือกต้นและราก ซึ่งมีรสฝาด บำรุงธาตุ ผล ใช้แก้บิด (สันนิษฐานว่าตามรูปร่างของผล) แก้ปวดเบ่ง (อันเนื่องมาจากบิด) ท้องเสีย ขับเสมหะ ตำพอกแก้ปวดเคล็ดบวม
3. ตำราการแพทย์ของอินเดียมีการใช้ส่วนของผลและเปลือกเพื่อแก้ท้องเสีย โดยใช้ ส่วนของผล 3-6 ก. ในรูปแบบชาชงดื่ม
4. สารสำคัญที่ชื่อ 4-quinolone alkaloid และ malatyamine ที่พบในปอปิดทำให้ปอบิดมีฤทธิ์ในแก้ท้องเสีย
5. ในประเทศอินเดียใช้ผลแก้ท้องเสียเช่นเดียวกัน และมีการทดลองพบว่าสารสกัดด้วยน้ำมีฤทธิ์ที่ดีในการยับยั้งเชื้อ E. coli ที่เป็นเชื้อสาเหตุของอาการท้องเสียทั่วไป และให้ผลดีกับเชื้อ Salmonella typhimurium ซึ่งเป็นเชื้อสาเหตุหนึ่งที่ทำให้กระเพาะอาหารหรือลำไส้อักเสบ นอกจากนี้ยังมีผลปานกลางต่อเชื้อไข้ไทฟอยด์ (Salmonella typhi) ซึ่งมีอาการไข้ร่วมกับท้องเสียอื่น
ปอบิดมีข้อมูลว่าช่วยรักษาอาการท้องร่วง แก้บิด แก้ท้องเสีย โดยมีฤทธิ์ในการยับยั้งเชื้อ E. coli ที่เป็นเชื้อสาเหตุของอาการท้องเสียได้ อย่างไรก็ตาม ไม่นิยมการใช้ปอบิดรักษาอาการท้องเสียในประเทศไทย เนื่องจากท้องเสียเกิดได้จากหลายสาเหตุ บางสาเหตุอาจเป็นอันตรายถึงชีวิตได้ ดังนั้น หากมีอาการท้องเสีย สามารถใช้สมุนไพรที่ระบุในบัญชียาหลักแห่งชาติ เช่น ฟ้าทะลายโจร ร่วมกับการจิบน้ำละลายผงเกลือแร่เพื่อป้องกันการเกิดภาวะขาดน้ำ (dehydration) อันเนื่องมาจากอาการท้องเสีย เพื่อบรรเทาอาการเบื้องต้น หากไม่ดีขึ้นควรไปพบแพทย์หรือเภสัชกรเพื่อรักษาสาเหตุของอาการท้องเสียที่แท้จริง
ในบัญชียาหลักแห่งชาติของประเทศไทยระบุยาสมุนไพรหลายขนานที่รักษาอาการท้องร่วง ซึ่งยาดังกล่าวมีความปลอดภัยที่สมควรเลือกมาใช้เป็นยาอันดับแรกในการรักษาโรคท้องเสีย เช่น ฟ้าทะลายโจร กล้วยดิบ ส่วนในกรณีปอบิด ประสบการณ์และข้อมูลการใช้รวมทั้งเรื่องความปลอดภัยยังไม่ชัดเจน ประชาชนยังไม่ควรนำมาใช้โดยพละการ
และเพื่อให้ประชาชนได้รับข้อมูลข่าวสารจากกรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก สามารถติดตามข้อมูลได้ที่เว็บไซต์ www.dtam.moph.go.th หรือโทร. 02 5917007
#FM91 #ศูนย์ต่อต้านข่าวปลอม #สมุนไพร #ปอบิด #ท้องเสีย