รักษามะเร็งปอด ด้วยการฉายรังสีเฉพาะจุด SBRT | โรงพยาบาลบำรุงราษฎร์
วิธีรักษามะเร็งปอดหลักๆ มีอะไรบ้าง?
- การผ่าตัด (Surgery)
- การฉายรังสี (Radiotherapy)
- การให้ยาเคมีบำบัด (Chemotherapy)
การผ่าตัดกับการฉายรังสีจะเป็นการรักษาเฉพาะจุด ส่วนการให้ยาจะเป็นการรักษาทั่วร่างกาย ในกรณีที่คนไข้ไม่สามารถผ่าตัดได้ ก็จะใช้การรักษาเฉพาะจุดแบบการฉายรังสีมาช่วย การฉายรังสีในผู้ป่วยมะเร็งปอดทำได้ในทุกระยะของคนไข้ ถ้าเป็นระยะเริ่มต้นซึ่งปกติจะต้องทำการผ่าตัดออก แต่ถ้าคนไข้มีภาวะที่ไม่สามารถเข้าห้องผ่าตัดได้ (Medical Inoperable) กลุ่มนี้สามารถใช้การรักษาแบบฉายรังสีเฉพาะจุด หรือเรียกย่อว่า Stereotactic Body Radiotherapy (SBRT) แทนได้ ซึ่งผลควบคุมโรคดีมากกว่า 90% เทียบเท่ากับการผ่าตัด
การฉายรังสีเหมาะสำหรับผู้ป่วยระยะใด
- การรักษาในระยะโรคที่มีการลุกลามเฉพาะที่ เช่น มีกระจายที่ต่อมน้ำเหลืองในช่องอกหลายต่อมหรือ 2 ฝั่ง จะใช้การฉายรังสีควบคู่กับยาเคมีบำบัด เพื่อหวังผลให้โรคหายขาด
- ในคนไข้ที่มีการกระจายระยะไกล การฉายรังสีก็ยังช่วยบรรเทาอาการ ประคับประคองคุณภาพชีวิต เช่น ลดอาการก้อนกดหลอดลม เส้นเลือดใหญ่ หรือกรณีที่มะเร็งกระจายไปกระดูก สมอง ก็สามารถคุมโรคด้วยการฉายรังสีได้
SBRT เป็นเทคนิคฉายรังสีใหม่ แม่นยำพิเศษ ซึ่งปัจจุบันนิยมใช้กันมากขึ้น เพราะนอกจากรักษาผู้ป่วยมะเร็งระยะเริ่มต้นที่ผ่าตัดไม่ได้ ยังสามารถใช้ในคนไข้ที่โรคกระจายไปบางจุด และได้รับยาเคมีบำบัดหรือยามุ่งเป้า จนโรคตอบสนองเหลือก้อนดื้อไม่กี่จุด (oligometastatic) ก็สามารถฉายรังสี SBRT เฉพาะจุด ควบคุมโรคให้ดีขึ้นได้
จุดเด่นของ SBRT
- ใช้รังสีปริมาณสูง
- ทำการรักษาเพียง 3-5 ครั้ง ครั้งละประมาณครึ่งชั่วโมง ไม่ต้องนอนโรงพยาบาล
- ไม่เจ็บ ไม่ปวด ไม่แสบ ไม่ร้อน
- ใช้เวลารักษาประมาณ 1 สัปดาห์อีกเทคนิคสำคัญคือการควบคุมการเคลื่อนที่ของก้อนเนื้อในปอดระหว่างการหายใจ โดยการให้ผู้ป่วยกลั้นหายใจขณะฉายรังสี ทำให้ลำแสงโดนเฉพาะก้อน เนื้อเยื่อปอดรอบๆ ได้รับผลกระทบน้อยลง
โดย ผศ.พญ. กีรติกานต์ บุญญาวรรณ แพทย์เฉพาะทางด้านรังสีรักษาและมะเร็งวิทยา