‘ป.ป.ส.’ พร้อมรับดึง ‘กัญชา’ เป็นยาเสพติด แฉตัวเลขผู้ติดเป็นล้านคนหลังปลดล็อก

เมื่อวันที่ 25 มิ.ย. ที่ ศูนย์ปฏิบัติการ สำนักงาน ป.ป.ส. อาคาร 2 ชั้น 4 สำนักงาน ป.ป.ส. (ดินแดง) พล.ต.ท.ภาณุรัตน์ หลักบุญ เลขาธิการ ป.ป.ส. เปิดเผยถึงกรณีที่วานนี้ (24 มิ.ย.) นายสมศักดิ์ เทพสุทิน รมว.สธ. ได้ลงนามประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง สมุนไพรควบคุม (กัญชา) พ.ศ. 2568 ซึ่งสาระสำคัญคือการปิดสถานการณ์กัญชาเสรี นั้น พล.ต.ท.ภาณุรัตน์ ระบุว่า ตนเรียนว่า สำนักงาน ป.ป.ส. เราเป็นหน่วยงานเชิงวิชาการ เราได้มีการศึกษา และให้อาจารย์มหาวิทยาลัยทำงานวิจัยสถานการณ์ยาเสพติดในไทย ซึ่งทำไว้ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2544 เราจะให้อาจารย์จากมหาวิทยาลัย ประมาณ 7-8 แห่ง ทำการศึกษาวิจัยสถานการณ์ โดยทำ 3-4 ปีครั้งหนึ่ง โดย พ.ศ. 2544 ก็จะมาทำต่อในปี 2548, 2552, 2556 ไล่มาเรื่อย ๆ จนมาถึงปี 2562, 2567

ซึ่งตนมีข้อมูลว่าในปี 2562 กัญชาและพืชกระท่อม ยังเป็นยาเสพติดอยู่ จะเห็นว่าผู้ที่ติดกัญชาในปี 2562 มีประมาณ 200,000-350,000 ราย ขณะที่กระท่อม มีผู้ติดประมาณ 400,000-500,000 ราย กระทั่งภายหลังมีการปลดล็อกพืชกระท่อม (2564) และกัญชา (2565) พบว่ามีผู้ติดยาเสพติดในมิติของอาจารย์ที่วิจัยนั้น ใน 20-30 วัน กัญชามีคนติดสูงขึ้นเป็นเท่าตัวในปี 2567 ประมาณเกือบ 700,000 ราย ส่วนกระท่อมจำนวน 1.3 ล้านราย ตัวเลขก้าวกระโดดอย่างมาก แสดงว่าภายหลังมีการปลดออกจากบัญชียาเสพติดแล้วนั้น มีผู้มาใช้เยอะขึ้น จึงเป็นเรื่องของรัฐบาล เพราะสำนักงาน ป.ป.ส. เป็นหน่วยงานของรัฐ หากรัฐบาลมีทิศทางหรือแนวโน้มสถานการณ์อย่างไร อาทิ ดึงกลับสู่บัญชียาเสพติด ทาง ป.ป.ส. ก็พร้อมอยู่แล้ว เพียงแต่เราจะช่วยเสนอหลักฐานทางวิชาการให้เห็นว่าหลังการปลดล็อกนั้น มีผู้ใช้และผู้ติดสูงขึ้นอย่างมีนัย

พล.ต.ท.ภาณุรัตน์ เผยอีกว่า สำหรับกรณีที่เนื้อหาภายในกฎกระทรวงมีการระบุว่า หากผู้ประกอบการทั่วไปจะจำหน่ายได้ ต้องเฉพาะทางการแพทย์เท่านั้น ตนมองว่าเนื้อหาดังกล่าว อาจต้องไปดูก่อนว่าจะมีการดำเนินการอย่างไร มีผลกระทบต่อหน่วยงานใดบ้าง ตนเข้าใจว่าน่าจะหมายถึงช่อ ดอก เพราะปัจจุบันนี้ช่อ ดอก ไม่ใช่ยาเสพติด

เมื่อถามว่าสถานการณ์ปัจจุบันอย่างร้านจำหน่ายกัญชา Cannabis shop ต่าง ๆ ที่มีการเปิด พวกเขาต้องทำอย่างไรบ้าง ต้องแสดงใบอนุญาตการจำหน่ายหรือไม่ พล.ต.ท.ภาณุรัตน์ ระบุว่า ตนมองว่าควรให้มีการบังคับใช้ก่อนดีกว่า หากมีการนำเอากัญชากลับสู่บัญชียาเสพติด เมื่อนั้น ป.ป.ส. จะมีส่วนเกี่ยวข้องรับผิดชอบในฐานะผู้บังคับใช้กฎหมาย และเป็นหน่วยงานหลักบูรณาการดูว่าจะกระทบกับใครบ้าง มีรูปแบบแนวทางการปฏิบัติอย่างไร ตอนนี้เราพูดไปก็เหมือนการเดาด้วยการ ”สมมุติ“

ต่อข้อถามว่าก่อนหน้านี้ที่จะมีการปลดล็อก กัญชาก็ถูกใช้เพื่อทางการแพทย์อยู่แล้ว จนมาเมื่อมีการปลดล็อก พล.ต.ท.ภาณุรัตน์ ระบุว่า เรื่องดังกล่าว มันเพียงไม่มีกฎระเบียบออกมาชัดเจน แม้มีการใช้เพื่อทางการแพทย์ นอกจากนี้ ตัวองค์ประกอบของกัญชาอย่าง ช่อ ดอก ใบ ต้น มันไม่ใช่ยาเสพติด

เมื่อถามว่าผู้ปกครองที่มีลูกหลานส่วนใหญ่ในสังคมมองว่ากัญชาเป็นเหมือนประตูไปสู่สารเสพติดอื่น ในฐานะที่ ป.ป.ส. ได้รับรายงานผลกระทบจากงานวิจัยงานศึกษาของอาจารย์มหาวิทยาลัยต่าง ๆ เช่นนี้เล็งเห็นหรือไม่อย่างไร ที่จะให้กัญชาถูกดึงกลับบัญชียาเสพติดดังเดิม พล.ต.ท.ภาณุรัตน์ กล่าวว่า เราเป็นหน่วยราชการ เป็นหน่วยบังคับใช้กฎหมาย เป็นหน่วยงานนำนโยบายที่รัฐบาลมีนำไปปฏิบัติ เราคงออกความเห็นไม่ได้ว่าจะดึงหรือไม่ดึง แต่อย่างไรก็ตาม เรามีหน้าที่ให้ข้อมูลทางหลักวิชาการว่าหลังจากปลดกัญชาและกระท่อมมาแล้ว ผลลัพธ์ก่อนและหลังมีตัวเลขผู้ติดอย่างไร กี่ราย ซึ่งมันชัดเจนว่าหลังการปลดล็อก มันมีผู้ติดกัญชาและกระท่อมสูงมาก ก็เป็นเรื่องที่รัฐบาลจะไปกำหนดนโยบาย.