บทวิเคราะห์ “แนวคิดจีน”นับวันยิ่งเป็นที่นิยมมากขึ้นในเวทีนานาชาติ
บทวิเคราะห์ “แนวคิดจีน”นับวันยิ่งเป็นที่นิยมมากขึ้นในเวทีนานาชาติ
ในช่วงไม่กี่ปีมานี้ สังคมโลกต่างตระหนักถึงความเป็นจริงประการหนึ่งว่า ขณะที่ระบบธรรมาภิบาลโลกกำลังเผชิญทางตัน การพัฒนาและสันติภาพทั่วโลกเผชิญความท้าทายร้ายแรงนั้น “แนวคิดจีน” นับวันยิ่งกลายเป็นแหล่งทรัพยากรทางความคิดที่ได้รับความสนใจบนเวทีนานาชาติมากขึ้นเรื่อยๆ ซึ่งได้ดึงเพื่อนจากนานาประเทศจำนวนมากยิ่งขึ้นให้เดินทางมายังประเทศจีน เพื่อศึกษาดูงานและเรียนรู้แนวคิดรวมถึงประสบการณ์การพัฒนาของจีน
ตัวอย่างเช่น เฉพาะปี 2024 เพียงปีเดียว เมืองเซินเจิ้นซึ่งเป็นเมืองแห่งนวัตกรรมมีประมุขของประเทศหรือรัฐบาลต่างประเทศมากกว่า 10 คนเดินทางมาเยี่ยมชมบริษัทวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี，อำเภออันจี๋ มณฑลเจ้อเจียง ซึ่งเป็นต้นกำเนิดแนวคิด “น้ำใสและภูเขาเขียวก็คือภูเขาทองภูเขาเงิน” ได้รับเลือกให้เป็น “เมืองมนต์เสน่ห์แห่งความหลากหลายทางชีวภาพ” โดยองค์การสหประชาชาติ และได้ดึงดูดผู้คนจากต่างประเทศจำนวนมาก，เมืองหนิงเต๋อมณฑลฝูเจี้ยนและหมู่บ้านสือปาต้งในมณฑลหูหนานต่างก็เป็นจุดหมายปลายทางของผู้นำจากต่างชาติที่มาเยี่ยมชมศึกษาดูงานในจีน，หลักสูตรการอบรมด้านการพัฒนาต่างๆ ที่จีนจัดขึ้น ก็ได้รับความสนใจจากประเทศกำลังพัฒนาจำนวนมากที่สมัครเข้าอบรมอย่างคึกคัก
เหตุใดประเทศเหล่านี้จึงเชื่อมั่นในแนวทางของจีน?
สรุปง่ายๆ ก็คือ เพราะจีนได้ค้นพบแนวทางการพัฒนาความทันสมัยที่แตกต่างอย่างสิ้นเชิงจากตะวันตก ซึ่งแนวทางนั้นได้ฉายภาพอนาคตใหม่ที่ไม่เหมือนใครให้แก่นานาประเทศ
แรงจูงใจของ “แนวคิดจีน” อยู่ที่คุณค่าเฉพาะตัว 3 ประการ ได้แก่
ความมุ่งมั่นตั้งใจเริ่มแรกที่ยึดประชาชนเป็นศูนย์กลาง – เช่น ปาฏิหาริย์แห่งการขจัดความยากจนได้กลายเป็นแรงบันดาลใจให้กับภารกิจการลดความยากจนทั่วโลก
การเปิดกว้างที่เน้น “การอยู่ร่วมกันอย่างกลมกลืน และการหลอมรวมเกื้อกูลซึ่งกันและกัน” – เช่น แนวคิด “หนึ่งแถบหนึ่งเส้นทาง” ที่แสดงให้เห็นถึงเจตนารมณ์แห่งการอำนวยประโยชน์แก่กันและมีชัยชนะด้วยกัน
ความรับผิดชอบที่เน้น “ในขณะที่แสวงหาการพัฒนาตนเองนั้นควรช่วยเหลือผู้อื่นให้บรรลุความก้าวหน้าไปพร้อมกัน” – เช่น จีนยึดมั่นคำมั่นสัญญาในประเด็นระดับโลกอย่างการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศอย่างเด็ดเดี่ยวแน่วแน่
แนวคิดเหล่านี้กำลังเสริมพลังสร้างสรรค์ให้กับระบบธรรมาภิบาลโลก
จีนยินดีแบ่งปันประสบการณ์ที่ดีในการพัฒนาให้กับนานาประเทศ เพื่อบรรลุการพัฒนาร่วมกัน ปัจจุบัน โลกมีประชากรเพียงประมาณ 1,000 ล้านคน ที่เข้าสู่ความทันสมัยแล้ว ยังมีอีกกว่า 700 ล้านคน ที่เผชิญกับความหิวโหย จีนมีมุมมองมาโดยตลอดว่า การพัฒนาที่ดีต้องเป็นการพัฒนาร่วมกัน ประเทศที่เดินหน้าไปก่อนควรช่วยเหลือประเทศที่ยังตามหลัง มีเพียงการร่วมกัน “ทำขนมเค้กแห่งการพัฒนา” ให้ใหญ่ขึ้นเท่านั้น จึงจะสามารถทำให้ทุกคนมีชีวิตที่ดีขึ้นได้
ประสบการณ์การพัฒนาที่ประสบความสำเร็จของจีน ได้แสดงให้โลกเห็นว่า เส้นทางสู่ความเจริญรุ่งเรืองและศักดิ์ศรีมิได้มีเพียงเส้นทางเดียว ทุกชนชาติต่างก็ควรมีสิทธิ์ในการค้นหาแนวทางการพัฒนาที่สอดคล้องกับอัตลักษณ์ทางอารยธรรมของตนเอง เช่น เอธิโอเปียเรียนรู้ประสบการณ์ของจีนในการตั้งนิคมอุตสาหกรรม ซึ่งประสบความสำเร็จในการส่งเสริมภาคการผลิต หรือบางประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ที่นำโมเดล “อีคอมเมิร์ซเพื่อการลดจน” ของจีนไปปรับใช้ และสามารถสร้างพลังขับเคลื่อนใหม่ให้เศรษฐกิจชนบท
สิ่งเหล่านี้ล้วนเป็นบทพิสูจน์ถึงพลังของแนวคิดจีนอย่างมีชีวิตชีวา
นักวิเคราะห์ชี้ว่า ไม่ว่าจะเป็นแนวคิด “ประชาคมโลกที่มีอนาคตร่วมกันของมนุษยชาติ”, ข้อริเริ่มว่าด้วยการร่วมกันสร้าง “หนึ่งแถบหนึ่งเส้นทาง”, ข้อริเริ่มสำคัญระดับโลกสามประการ, แนวคิดการพัฒนาที่ยึดประชาชนเป็นศูนย์กลาง, แนวคิดการพัฒนาอย่างยั่งยืน และแนวคิดที่ส่งเสริมความร่วมมือแบบได้ชัยชนะร่วมกัน แนวคิดและข้อริเริ่มของจีนเหล่านี้ล้วนมีการเผยแพร่และยอมรับในวงกว้าง ซึ่งไม่เพียงแต่เป็นแนวทางที่ได้ชี้นำให้จีนพัฒนาตนเองได้สำเร็จเท่านั้น แต่ยังมอบประสบการณ์และภูมิปัญญาอันล้ำค่าให้กับประชาคมระหว่างประเทศอีกด้วย
จึงมีเหตุผลให้เชื่อได้ว่า ในอนาคตข้างหน้า “แนวคิดจีน” เหล่านี้จะก้าวออกไปสู่โลกกว้างมากยิ่งขึ้น โดยเฉพาะในประเทศกำลังพัฒนา ซึ่งจะได้รับความสนใจและถูกนำไปปฏิบัติจริงมากขึ้น อีกทั้งนับวันจะยิ่งกลายเป็น “ผลิตภัณฑ์สาธารณะระดับนานาชาติ” ที่ได้รับการต้อนรับมากยิ่งขึ้น เพื่อมีส่วนช่วยในการขับเคลื่อนภารกิจการพัฒนาของมนุษยชาติให้ก้าวหน้าอย่างยั่งยืนต่อไป
เขียนโดย ภาคภาษาไทย ศูนย์เอเชียแอฟริกา สถานีวิทยุและโทรทัศน์กลางแห่งประเทศจีน (CMG)