เตือนสายกินดิบ! หมอขอนแก่นพบ Gen Z ติดพยาธิใบไม้ตับสูง ห่วงมะเร็งท่อน้ำดี
เมื่อเวลา 15.00 น. วันที่ 7 ก.ค. 2569 อาคารเวชวิชชาคาร คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น รศ.ดร.วัชรินทร์ ลอยลม รักษาการผู้อำนวยการสถาบันวิจัยมะเร็งท่อน้ำดี มหาวิทยาลัยขอนแก่น เปิดเผยว่า พบว่า Gen z ติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับเยอะขึ้นจากการเสพสื่อโซเชียลต่างๆ และคนอีสานเป็นมะเร็งท่อน้ำดีกว่าปีละ 10,000 ราย โดยเฉพาะอย่างยิ่งในปัจจุบันสื่อมีเยอะ อินฟลูเอนเซอร์มีเยอะมีคลิปการกินปลาดิบ กินอาหารดิบ และเร็วๆนี้มีคลิปการกินปลาร้าตัวมีอินฟลูเอนเซอร์สวยๆหลายคนทำตามกันอย่างมากเอาปลาร้าบีบมะนาวใส่พริกป่นแล้วก็กินเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นในปัจจุบันจากข้อมูลที่มีการติดเชื่อในช่วงอายุต่ำลงมา
"จากการสุ่มตรวจประมาณ 200,000 กว่าคนทั่วทั้งอีสาน พบว่าอัตราการติดเชื่อเฉลี่ยของคนอีสานอยู่ที่ 28.8% เฉลี่ยของภาคอีสาน การสุ่มตรวจ 3 คนมีโอกาสติด 1 คน และลองเอาช่วงอายุคนที่ติดเชื่อมาทำเป็นกราฟดูอยากรู้ว่าช่วงอายุไหนติดเยอะแต่ก่อนคนอายุเยอะมีโอกาสติดเชื่อเยอะขึ้นปัจจุบัน 20-30% ก็ไม่ต่างจากแต่ก่อน แต่พอมาได้ยินข่าวว่านักศึกษาตรวจพบเชื่อ 30% ถามว่าตกใจหรือไม่บอกว่าไม่ตกใจเพราะเห็นภาพแบบนี้มาเป็น 10 ปีแล้วตั้งแต่พัฒนาชุดตรวจขึ้นมาจึงมีแคมเปญ Isan zero-ov ที่ร่วมกับ สสส. เพราะเป้าหมายของการติดเชื่อเปลี่ยนไปเราได้โฟกัสเด็ก gen z ที่มีโอกาสเห็นคลิปต่างๆเสพสื่อมากขึ้น"
รศ.ดร.วัชรินทร์ กล่าวต่อว่า แม้ว่าเดี๋ยวนี้คนอาจจะนิยมปลาร้าสุกขายเป็นขวดๆ แต่บางครั้งไปร้านส้มตำและมีตัวปลาร้าลอยอยู่บนน้ำปลาร้าแน่นอนว่ามีโอกาสติดเชื้อแน่ๆ อีกทั้งปลาส้ม ปลาจ่อม แจ่มบอง ซึ่งก็ทำให้ gen z มีโอกาสติดพยาธิใบไม้ตับมากขึ้นจึงมองว่าไม่แปลกและตัวเลขที่มีเป็นสิ่งที่เกิดขี้นจริง ประชากรอีสานประมาณ 24 ล้านคน มีโอกาสติดเชื่อประมาณ 6 ล้านคนถ้าเทียบกับตามตัวเลขที่เราตรวจอยู่ประมาณ 1 ใน 3 ของประชากร ซึ่งความน่ากลัวของเรื่องนี้ไม่ใช่พยาธิใบไม้ตับ แต่ความน่ากลัวอยู่ที่มะเร็งท่อน้ำดีภายใน 1 ปี คนอีสานเป็นมะเร็งท่อน้ำดีประมาณ 10,000 คน พยาธิใบไม้ตับรักษาไม่ยากกินยาถ่ายพยาธิตามที่แพทย์สั่งก็หายได้ แต่ถ้าไม่เลิกพฤติกรรมเดิมๆกินแบบเดิมๆก็สามารถกลับไปเป็นอีกได้การติดเชื่อซ้ำๆจะไปเพิ่มความเสี่ยงการเป็นมะเร็งท่อน้ำดีมากขึ้นด้วย
"ชุดตรวจที่ มข. คิดค้นมีวิวัฒนาการมาแล้ว 15 ปี จึงมีชุดตรวจคล้ายๆ atk ที่ตรวจเหมือนโควิด ชุดตรวจนี้ผ่าน อย. มีมาตรฐานและอยากทำให้ประชาชนเข้าถึงง่าย สปสช. จึงรับให้เป็นสิทธิประโยชน์ ถ้าเช็คในแอปเป๋าตังค์ เช็คดูว่ามีสิทธิ์รับชุดตรวจหรือไม่ได้ปีละ 1 ครั้ง ต่อ 1 สิทธิตั้งแต่อายุ 15 ปีขึ้นไปตอบคำถามเสี่ยง 3 ข้อ ถ้าเสี่ยงข้อใดข้อหนึ่งก็มีสิทธิรับชุดตรวจตามร้านขายยาที่เข้าร่วมกับ สปสช."
ขณะที่นายวชิรพันธ์ วันทอง อายุ 39 ปี เจ้าของร้านแซ่บชัดเจน กล่าวว่า ขอให้ลูกค้าที่มารับประทานที่ร้านเราจะปลอดภัยแน่นอนเพราะที่ร้านใช้ปลาร้าต้ม 100% แหล่งที่มาของปลาร้าเชื่อถือได้ ตั้งแต่มีข่าวเกี่ยวกับเหตุการณ์ดังกล่าวลูกค้าที่ร้านไม่เคยลดลงมีแต่เพิ่มขึ้นตลอด ที่ร้านต้มปลาร้าจนเดือดอุณหภูมิ 200 องศาฯ เคี่ยวจนเดือดถ้ามารับประทานที่ร้านมั่นใจได้อย่างแน่นอน และเดี๋ยวนี้คนชอบความสะดวกสบายซื้อปลาร้าขวดซึ่งก็ต้มสุกมาอยู่แล้วและร้านค้าส่วนใหญ่คนก็เอามาต้มก่อนอยู่แล้วเพราะปลาร้าดิบจะมีกลิ่นคราวจะไม่หอมเหมือนปลาร้าต้มสุก อยากให้ผู้บริโภคเลือกรับประทานของที่ปลอดภัยอย่ากินสุกๆดิบๆ ควรทำให้สุกก่อนเสมอและเลือกร้านที่ไว้ใจได้เพื่อความปลอดภัยของผู้บริโภค