ภาพที่เรียบง่ายสบายตา ดู สวยกว่า เพราะสมองใช้พลังงานในการประมวลผลน้อยกว่า
ทำไมภาพบางภาพจึงให้ความรู้สึกดึงดูดต่อผู้ชมในทันที ขณะที่ภาพอีกจำนวนมากไม่ งานวิจัยชิ้นใหม่พบว่า ภาพที่ทำให้สมองใช้พลังงานในการประมวลผลน้อยกว่า อาจถูกมองว่า มีความงามและความดึงดูดใจมากกว่า
งานวิจัยหัวข้อ การรับรู้ความงามกับกระบวนการเมตาบอลิซึมของระบบการมองเห็น นำโดยอี้ไข่ ถัง จากคณะจิตวิทยา มหาวิทยาลัยโตรอนโต ในแคนาดา ตีพิมพ์ในวารสารวิชาการPNAS Nexus เผยว่า สิ่งที่มนุษย์รับรู้ว่าเป็นความงามผ่านทางสายตา อาจมีรากฐานมาจากประสิทธิภาพด้านพลังงานของสมอง และพบว่า ภาพที่ใช้เซลล์ประสาทและเมตาบอลิซึมน้อยกว่าในการประมวลผล มักได้รับการประเมินว่า "สวยงาม" มากกว่า
ในการศึกษา ทีมนักวิจัยนำเสนอภาพวัตถุและฉากจำนวน 4,914 ภาพให้กับแบบจำลองระบบการมองเห็น เพื่อประเมินจำนวนเซลล์ประสาทที่จำเป็นต้องใช้ในการมองภาพเหล่านั้น และนำค่าประมาณที่ได้ไปเปรียบเทียบกับคะแนนความพึงพอใจที่มีต่อภาพจากผู้เข้าร่วมการทดลองจำนวน 1,118 คน จากนั้น ทำการสแกนสมองของผู้ร่วมการทดลองวัดระดับการทำงานของสมองจากการเปลี่ยนแปลงระดับออกซิเจนในเลือด เพื่อดูต้นทุนด้านพลังงานของสมองในการมองดูภาพต่างๆ
นักวิจัยพบว่า ระบบการมองเห็นของเรา ชื่นชอบการกระตุ้นที่ใช้ต้นทุนของร่างกายต่ำและไม่ต้องมีเมตาบอลิซึมมาก ซึ่งภาพที่ใช้พลังงานน้อยกว่าในการประมวลผลส่วนใหญ่ จึงถูกประเมินว่า “สวยงาม” ข้อค้นพบนี้บ่งชี้ว่า ความดึงดูดต่อความงาม ส่วนหนึ่งนั้นอาจเกี่ยวข้องกับการประหยัดพลังงานของสมอง
ปรกติ สมองจะใช้พลังงานราวร้อยละ 20 ของพลังงานทั้งหมดในร่างกาย โดยพลังงานที่ใช้ไปกับระบบการมองเห็นจะเป็นสัดส่วนสูงถึงเกือบร้อยละ 44 ของพลังงานทั้งหมดที่สมองใช้ ทำให้การมองดูสิ่งที่เรียบง่าย อย่างเช่น ห้องสีขาวว่างเปล่ามีประสิทธิภาพด้านพลังงานมากกว่า ภาพที่ซับซ้อนหรือภาพที่แปลกตามากๆ ซึ่งอาจทำให้รู้สึกเหนื่อยและไม่สบายตา
นักวิจัยพบว่า ยิ่งภาพที่ต้องใช้พลังงานมากในการประมวลผล ความชอบต่อภาพนั้นจะยิ่งลดน้อยลง ส่วนภาพที่ดูรื่นรมย์จะทำให้กระบวนการเมตาบอลิซึมทำงานน้อยกว่า โดยเฉพาะในบริเวณสมองส่วนที่ทำหน้าที่จดจำวัตถุและใบหน้า
นักวิจัยชี้ว่า สิ่งนี้ช่วยอธิบายว่า ทำไมผู้คนจึงมักชอบภาพใบหน้าที่ดูใกล้เคียงกับใบหน้าเฉลี่ยของคนส่วนใหญ่ มากกว่าภาพใบหน้าที่ดูแปลก รวมถึงการออกแบบที่สมมาตรทำให้เกิดความรู้สึกสงบมากกว่า ต่างจากงานออกแบบที่มีความแตกต่างกันสุดขั้ว ซึ่งทำให้สมองทำงานหนักขึ้น และต้องใช้พลังงานในการประมวลผลที่มากขึ้น
ที่มา
Beautiful Images Feel Effortless to the Brain
Your Brain Uses Less Energy When You’re Looking at Something Beautiful, Study Finds