สหรัฐฯ คงบัญชี WL ไทย พาณิชย์ ลุยปราบละเมิดลิขสิทธิ์ หวังหลุดสถานะปท.ถูกจับตา

วันนี้ (2 พ.ค.2569) นางอรมน ทรัพย์ทวีธรรม อธิบดีกรมทรัพย์สินทางปัญญา เปิดเผยว่า สำนักงานผู้แทนการค้าสหรัฐฯ (United States Trade Representative: USTR) จัดทำรายงานสถานะการคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญาของประเทศคู่ค้าสำคัญ ภายใต้กฎหมายการค้าสหรัฐฯ มาตรา 301 พิเศษ (Special 301) เป็นประจำทุกปี เพื่อประเมินระดับการคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญาของประเทศคู่ค้า แบ่งออกเป็น 3 กลุ่ม ได้แก่ ประเทศที่มีการละเมิดทรัพย์สินทางปัญญามากที่สุด (Priority Foreign Country: PFC) ประเทศที่ต้องจับตามองเป็นพิเศษ (Priority Watch List: PWL)

นางอรมน กล่าวต่อว่า และประเทศที่ต้องจับตามอง (Watch List: WL) ซึ่งผลการประกาศล่าสุด เมื่อวันที่ 1 พ.ค.2569 ตามเวลาประเทศไทย ระบุให้ไทยยังคงสถานะในบัญชีประเทศที่ต้องจับตามอง (Watch List: WL) ร่วมกับอีก 18 ประเทศ ไม่ว่าจะเป็น ประเทศอัลจีเรีย อาร์เจนตินา บาเบโดส เบลารุส โบลิเวีย บราซิล แคนาดา โคลอมเบีย เอกวาดอร์ อียิปต์ สหภาพยุโรป กัวเตมาลา เม็กซิโก ปากีสถาน ปารากวัย เปรู ตรินิแดดและโทเบโก และตุรกี

และในปีนี้ สหรัฐฯ เพิ่มความเข้มงวดในการประเมินยิ่งขึ้น จากปีก่อนที่ไม่มีประเทศใดถูกจัดไว้ในบัญชี PFC แต่ปีนี้ปรับเวียดนาม จากที่เคยอยู่ในบัญชี WL มาอยู่ในบัญชี PFC ในการประกาศครั้งล่าสุด พร้อมทั้งจัด 6 ประเทศไว้ในบัญชี PWL ได้แก่ ชิลี จีน อินเดีย อินโดนีเซีย รัสเซีย และเวเนซุเอลา ขณะเดียวกันสหรัฐฯ เพิ่มสหภาพยุโรปเข้ามาในบัญชี WL ปีนี้ด้วย

นางอรมน กล่าวว่า มีรายงาน Special 301 ประจำปี 2569 ระบุว่า สหรัฐฯ เห็นถึงความมุ่งมั่นของรัฐบาลไทย และพัฒนาการของการคุ้มครอง และป้องปรามการละเมิดทรัพย์สินทางปัญญาที่ก้าวหน้าอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะการขับเคลื่อนมาตรการเชิงรุก ด้านการปราบปรามการละเมิดฯ การบูรณาการการทำงานของหน่วยงานบังคับใช้กฎหมาย การผลักดันการแก้ไขกฎหมายลิขสิทธิ์และกฎหมายสิทธิบัตร

รวมเตรียมเข้าเป็นภาคีความตกลงระหว่างประเทศ ด้านทรัพย์สินทางปัญญาที่สำคัญ ได้แก่ สนธิสัญญาว่าด้วยการแสดงและสิ่งบันทึกเสียงขององค์การทรัพย์สินทางปัญญาโลก (WIPO Performances and Phonograms Treaty) และความตกลงกรุงเฮกว่า ด้วยการจดทะเบียนการออกแบบผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมระหว่างประเทศ (Hague Agreement Concerning International Registration of Industrial Designs) สหรัฐฯ ขอให้ไทยเร่งปรับแก้ไขกฎหมายให้สำเร็จ เพื่อเข้าเป็นภาคีความตกลงระหว่างประเทศเหล่านี้

อธิบดีกรมทรัพย์สินทางปัญญา กล่าวอีกว่า นอกจากนี้ ยังพบการจำหน่ายสินค้าละเมิดทรัพย์สินทางปัญญา โดยเฉพาะในช่องทางออนไลน์ โดยขอให้ไทยขยายผลการปราบปรามไปถึงผู้ค้ารายใหญ่หรือแหล่งผลิตให้มากขึ้น รวมทั้งยังเห็นว่ามีคำขอสิทธิบัตรค้างสะสม (backlog) ในบางสาขา โดยเฉพาะเภสัชภัณฑ์ การแอบอ้างสิทธิในการจัดเก็บค่าลิขสิทธิ์ การใช้ซอฟต์แวร์ละเมิดลิขสิทธิ์ และการละเมิดลิขสิทธิ์ออนไลน์ ผ่านการใช้อุปกรณ์และแอปพลิเคชันดาวน์โหลด (content) ที่มีลิขสิทธิ์โดยไม่ได้รับอนุญาต

ที่ผ่านมากรมฯ เร่งส่งเสริมและพัฒนา ระบบนิเวศทรัพย์สินทางปัญญาของไทยให้เข้มแข็ง ส่งเสริมการค้าการลงทุนอย่างต่อเนื่อง ทั้งการปรับปรุงกฎระเบียบและกฎหมายทรัพย์สินทางปัญญาให้ทันสมัย การใช้เทคโนโลยีดิจิทัลยก ระดับระบบจดทะเบียนและงานบริการประชาชนให้สะดวกรวดเร็ว การส่งเสริมให้ผู้ประกอบการใช้ทรัพย์สินทางปัญญาเป็นเครื่องมือสร้างมูลค่าเชิงธุรกิจ

นางอรมน กล่าวว่า ในช่วง 6 เดือนแรก (ต.ค.2568 – มี.ค.2569) ของปีงบประมาณ 2569 มีการจับกุมดำเนินคดีละเมิดทรัพย์สินทางปัญญาในไทย ย่านการค้าและออนไลน์ รวม 332 คดี ยึดของกลางได้กว่า 1.3 ล้านชิ้น มูลค่าเสียหายกว่า 2,300 ล้านบาท ดำเนินการสร้างความตระหนักรู้ให้กับประชาชน ถึงผลกระทบและความเสี่ยง จากการใช้สินค้าละเมิดทรัพย์สินทางปัญญา ซึ่งการพัฒนาระบบนิเวศทรัพย์สินทางปัญญาดังกล่าว จะช่วยส่งเสริมศักยภาพและความพร้อม ยกระดับระบบทรัพย์สินทางปัญญาสู่มาตรฐานสากล ตามแนวนโยบาย Trade Plus ของรัฐบาล

ขณะเดียวกัน รัฐบาลให้ความสำคัญกับการเร่งจัดการประเด็นความท้าทาย ที่ยังเป็นข้อห่วงกังวลของสหรัฐฯ ทั้งในด้านการแก้ปัญหาการละเมิดทรัพย์สินทางปัญญาทางออนไลน์และในท้องตลาด การพัฒนากฎหมายด้านการจัดเก็บค่าตอบแทน การใช้งานอันมีลิขสิทธิ์อย่างเป็นธรรม การเร่งรัดกระบวนการพิจารณาคำขอสิทธิบัตร เพื่อให้สหรัฐฯ ทบทวนสถานะและถอดไทยออกจากบัญชี WL โดยเร็ว

การผลักดันให้ไทยหลุดจากบัญชี WL ยังคงเป็นเป้าหมายสำคัญของกรมฯ โดยไทยจะชี้แจงความก้าวหน้าด้านทรัพย์สินทางปัญญาของไทยให้สหรัฐฯ ทราบอย่างต่อเนื่อง พร้อมดำเนินการตามแผนงานด้านทรัพย์สินทางปัญญา (IP Work Plan) ที่ได้จัดทำร่วมกับ USTR ให้เกิดผลอย่างเป็นรูปธรรม

อ่านข่าว:

สหรัฐฯ คงบัญชี WL ไทย ห่วงแอบถ่าย แอบอ้างสิทธิ์จัดเก็บค่าลิขสิทธิ์