กตัญญู..มองผ่านซีรีส์

ในยุคที่ทุกคนก้มหน้าจอโทรศัพท์ จีนได้ใช้มินิซีรีส์แนวตั้ง หรือ “ดรามาสั้นแนวตั้ง” ความยาวตอนละ 1-2 นาที เป็นอาวุธลับในการฟื้นฟูค่านิยมกตัญญู อย่างเป็นระบบ

จึงไม่ต้องแปลกใจเลยที่คลิกไปตรงไหน เราก็จะเจอซีรีส์เนื้อหาซ้ำซากๆ แบบเดียวกัน เพียงแต่เปลี่ยนตัวเล่นเท่านั้น

อย่างไรก็ตาม ดูซีรีส์แล้วก็ต้องหันมาดูชีวิตจริง ซึ่งก็พบข้อเท็จจริงว่า จีนกำลังมีปัญหาทางสังคมมากเท่ากับประชากรของบ้านตัวเอง นั่นคือ ประชากรสูงวัยพุ่งสูงสุดในโลก คนรุ่นใหม่ย้ายไปเมืองใหญ่ ทำงานหนัก จนพ่อแม่ถูกทิ้งให้อยู่คนเดียวหรือส่งบ้านพักคนชรา รัฐบาลจึงมองว่าค่านิยม “อกตัญญู” กำลังกัดกร่อนสังคม

ฉะนั้น National Radio and Television Administration (NRTA) ออกแนวทางชัดเจนตั้งแต่ปี 2024-2025 ให้ผู้ผลิตซีรีส์สั้นเลิกใช้เนื้อหาแบบแม่ยายชั่วร้าย ลูกสะใภ้เลว แล้วหันมาสร้างตัวละครผู้สูงอายุที่ “ใจดี รักลูก รู้จักปรับตัว” พร้อมเน้นธีมกตัญญูต่อผู้ใหญ่ รักครอบครัว และสังคมกลมเกลียว

ทุกแพลตฟอร์มอย่าง Douyin, Kuaishou ต้องขออนุญาตก่อนเผยแพร่ ห้ามเนื้อหาที่สร้างความขัดแย้งหรือส่งเสริมวัตถุนิยม หากฝ่าฝืนถูกตัดสิทธิ์ทันที

นอกจากนี้ยังมีโครงการ “Micro Drama Plus” ปี 2025 ที่ผนวกซีรีส์สั้นเข้ากับอุตสาหกรรมอื่นๆ เพื่อสร้างงานและกระจายค่านิยมดีๆ ไปทั่วประเทศ

จีนพิสูจน์แล้วว่า สื่อดิจิทัลไม่ใช่แค่ความบันเทิง แต่เป็นเครื่องมือทางการเมืองและสังคมที่ทรงพลังที่สุดในยุคนี้

เมื่อไทยเราก็เผชิญปัญหาครอบครัวแตกแยกเหมือนกัน บทเรียนจากจีนชวนให้คิดว่า… บางทีเราอาจนำ “ซีรีส์สั้นส่งเสริมกตัญญู” มาใช้บ้างก็ได้นะ.

"ป้าเอง"