ความก้าวหน้าของ AI กำลังเป็นที่พึ่งของระบบสาธารณสุขของจีนที่แบกรับความต้องการไม่ไหว

ตลอดการตั้งครรภ์ครั้งแรก หวังอี้ฟาน มีคำถามมากมาย ซึ่งเธอมักจะถามกับแพทย์สูติศาสตร์ชื่อดังอย่าง ต้วนเถา หรือที่จริงแล้วคือ AI ที่เป็นตัวแทนของแพทย์ชั้นนำในเซี่ยงไฮ้คนนี้

ต้วนได้สร้างแบบจำลองดิจิทัลสำหรับแอปพลิเคชันด้านการดูแลสุขภาพ AQ ซึ่งปัจจุบันมีผู้ใช้มากกว่า 100 ล้านคน แสดงให้เห็นถึงความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีในภาคการแพทย์ของจีน

การเปลี่ยนผ่านสู่ระบบดิจิทัลที่ขับเคลื่อนโดยรัฐบาล โดยมีเป้าหมายเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพให้กับระบบสาธารณสุขที่กำลังประสบปัญหาขาดแคลน ได้ดำเนินมานานกว่าทศวรรษแล้ว

แต่ด้วยการพัฒนาอย่างรวดเร็วของ AI และหุ่นยนต์ รัฐบาล บริษัท และผู้ปฏิบัติงานต่างมองเห็นโอกาสที่จะเร่งการเปลี่ยนแปลงนี้ให้เร็วขึ้น

“ภายในสามถึงห้าปีอย่างมาก รูปแบบทางการแพทย์ทั้งหมดของเราจะเปลี่ยนแปลงไปอย่างสิ้นเชิง” ต้วนผู้พูดจานุ่มนวลกล่าวกับ AFP

เพื่อฝึกฝนอวตาร AI ของเขา ต้วนเลือกใช้เนื้อหาต่างๆ รวมถึงตำราเรียน กรณีศึกษาทางคลินิก และเนื้อหาจากแพลตฟอร์มโซเชียลมีเดียของเขา ซึ่งมีผู้ติดตามมากกว่า 10 ล้านคน เพื่อจับเอาโทนเสียงของเขามาใช้

แชทบอทไม่สามารถสั่งยาได้ และบริษัทผู้ผลิต AQ อย่าง Ant Group กล่าวว่ามันไม่ใช่สิ่งที่จะมาทดแทนการรักษา

“ในตอนแรก ผมก็กังวลอยู่บ้าง” ต้วนกล่าว “ผมให้ความสำคัญกับชื่อเสียงส่วนตัวของผม”

แต่เขาเชื่อในการ “เปิดรับ” เทคโนโลยีอย่างแข็งขันเพื่อช่วยปรับปรุงมัน

การเข้าถึงอย่างเท่าเทียม
คาดว่าจีนจะเปิดเผยแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่ 15 ในเร็วๆ นี้ ซึ่งเป็นพิมพ์เขียวสำหรับเศรษฐกิจที่ใหญ่เป็นอันดับสองของโลกจนถึงปี 2030 โดยมีการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีเป็นหัวใจสำคัญ

จากข้อมูลของแนวทางการวางแผนพัฒนาที่เผยในเดือนตุลาคมปีที่แล้วเรียกร้องให้มีการนำความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์ “เข้าสู่การประยุกต์ใช้ในทางปฏิบัติอย่างรวดเร็ว” และอ้างถึงโซลูชันด้านการดูแลสุขภาพอัจฉริยะ

AQ หรือ Afu ในภาษาจีน ปัจจุบันมีผู้เชี่ยวชาญดิจิทัลมากกว่า 1,000 คน

ต้วนกล่าวว่า แอปนี้ "เปิดโอกาสให้ผู้ใช้ทั่วไปทุกคน ไม่ว่าจะอยู่ที่ไหนก็ตาม ได้รับคำตอบที่ดีสำหรับคำถามของพวกเขา"

"สิ่งที่เรากำลังทำคือการทำให้ความรู้ทางการแพทย์เข้าถึงได้อย่างเท่าเทียมกัน"

เขากล่าวว่า สิ่งนี้ดึงดูดใจเป็นพิเศษในประเทศจีน ซึ่ง "การรอคอยทั้งเช้าเพื่อการนัดหมายเพียงสามนาที" เป็นเรื่องปกติ

ภายในครึ่งปี บอท AI ของต้วนมีผู้ป่วย 160,000 คน

ระหว่างที่หวังตั้งครรภ์ ต้วนดิจิทัลเป็นผู้ไกล่เกลี่ยที่น่าเชื่อถือเมื่อเธอกับสามีมีความเห็นไม่ตรงกัน เช่น เรื่องการใช้เหล้าปรุงอาหาร

หลังจากคลอดบุตรแล้ว เธอใช้ AQ มากขึ้น โดยถามกุมารแพทย์เสมือนจริงเกี่ยวกับผื่นหรือคำแนะนำด้านการดูแลทั่วไป

แม้ว่าแอปนี้จะไม่สามารถทดแทนแพทย์ได้ แต่ “มันสามารถลดจำนวนคำถามที่เราต้องถามแพทย์โดยตรงได้” หวังกล่าวกับเอเอฟพี ขณะที่ลูกน้อยของเธอกำลังงีบหลับอยู่ในอพาร์ตเมนต์ในเซี่ยงไฮ้

“ถ้าฉันพาลูกไปโรงพยาบาล ฉันกังวลเรื่องการติดเชื้อข้ามสายพันธุ์”

ความเร่งด่วนผลักดันให้เกิดการเปลี่ยนแปลง
ประชากรและพื้นที่อันกว้างใหญ่ของจีนเป็นความท้าทายต่อการดูแลสุขภาพที่สม่ำเสมอและกระจายอย่างทั่วถึงมาโดยตลอด และเมื่อประชาชนมีอายุมากขึ้น ความเครียดต่อระบบก็เพิ่มขึ้น

ความท้าทายเหล่านี้คล้ายคลึงกับประเทศอื่นๆ แต่เกิดขึ้น “ในขนาดที่ใหญ่กว่าและในอัตราที่เร็วกว่า” รูบี้ หวัง นักเขียนและผู้อำนวยการของบริษัทที่ปรึกษา LINTRIS Health กล่าว

“ภูมิทัศน์เทคโนโลยีด้านสุขภาพของจีนกำลังเติบโตอย่างรวดเร็ว ส่วนหนึ่งเป็นเพราะ… ความเร่งด่วนผลักดันให้เกิดการเปลี่ยนแปลง” เธอกล่าว

และ “การประสานงานระหว่างภาครัฐและภาคอุตสาหกรรมทำให้โครงการนำร่องจำนวนมากเกิดขึ้นได้อย่างรวดเร็ว” หวังกล่าวเสริม

จากการศึกษาพบว่า แชทบอท DeepSeek ถูกนำไปใช้ในโรงพยาบาลหลายร้อยแห่งในประเทศจีนแล้ว และมหาวิทยาลัยชิงหัวอันทรงเกียรติในปักกิ่งก็มีโรงพยาบาลที่ระบุว่าออกแบบมาเพื่อใช้ AI ในเกือบทุกกระบวนการ

เจ้าหน้าที่รายหนึ่งกล่าวเมื่อเร็วๆ นี้ว่า ทั่วประเทศมีโครงการทางการแพทย์ที่ใช้ AI มากกว่า 100 โครงการ

ในโรงพยาบาลชั้นนำแห่งหนึ่งในเซี่ยงไฮ้ โมเดล AI เฉพาะทางที่เรียกว่า CardioMind ช่วยในการวินิจฉัยโรคหัวใจ ขณะที่เครื่องมือที่เรียกว่า PANDA กำลังถูกนำไปใช้ รวมถึงในเมืองห่างไกล เพื่อตรวจหามะเร็งตับอ่อนในระยะเริ่มต้น

บริษัทหุ่นยนต์ต่างชื่นชมศักยภาพด้านการดูแลสุขภาพ โดยบริษัทอย่าง Fourier ได้จัดหาอุปกรณ์ต่างๆ เช่น แขนกลสำหรับกายภาพบำบัด ให้กับศูนย์ฟื้นฟูในชนบทแล้ว

ความกระตือรือร้นในการใช้ AI ในด้านการดูแลสุขภาพยังแสดงออกในเชิงวัฒนธรรมด้วย

งานกาลาเทศกาลตรุษจีนปีนี้ ซึ่งเป็นพิธีกรรมปีใหม่ที่ดำเนินการโดยสถานีโทรทัศน์ของรัฐ มีฉากหนึ่งที่อ้างอิงถึง AQ และอีกฉากหนึ่งที่หุ่นยนต์ฮิวมานอยด์ดูแลคุณยายที่ถูกทอดทิ้ง

การตัดสินใจของมนุษย์
ที่ศูนย์สุขภาพที่พลุกพล่านแห่งหนึ่งในเซี่ยงไฮ้ หยานซูเหลียน อาสาสมัครวัย 65 ปีผู้กระตือรือร้น ช่วยเหลือผู้ป่วยสูงอายุในการลงทะเบียนทางอิเล็กทรอนิกส์

“ผู้สูงอายุหลายคนตามไม่ทันยุคสมาร์ทโฟน ดังนั้นพวกเราจึงเป็นอาสาสมัครเพื่อสอนพวกเขาให้ปรับตัว” เธอบอกกับ AFP

หยานกล่าวว่าเธอและเพื่อนๆ ต่างใช้ AQ หลังจากตรวจสอบคำตอบกับแพทย์ในเบื้องต้นแล้ว

ชีวิตในจีนมีการใช้ระบบดิจิทัลอย่างแพร่หลายแล้ว ซึ่งอธิบายถึงการใช้งานเทคโนโลยีทางการแพทย์ขั้นสูงอย่างกว้างขวาง หวังจาก LINTRIS กล่าว โดยที่ข้อมูลและความเป็นส่วนตัวไม่ค่อยถูกยกมาเป็นข้อกังวล

อย่างไรก็ตาม ในระดับโลก ความแม่นยำของมันกำลังถูกตรวจสอบอย่างเข้มงวด

การศึกษาชี้ให้เห็นว่า ในขณะที่แชทบอท AI สามารถเทียบเท่ากับแพทย์ที่เป็นมนุษย์ได้ในสภาพแวดล้อมการตรวจ แต่ก็มีประสิทธิภาพน้อยกว่าในบทสนทนาที่ซับซ้อนและเกิดขึ้นจริง

“เราต้องจำไว้เสมอว่า (AI) อาจเกิดภาพหลอนได้” แพทย์สูติศาสตร์ ต้วน กล่าว

“มนุษย์ต้องรักษาการตัดสินใจและทางเลือกขั้นสุดท้ายไว้”

แต่ผู้เชี่ยวชาญด้านโรคติดเชื้อ จางเหวินหง แพทย์ชั้นนำในการต่อสู้กับโควิด-19 ของจีน ได้แสดงความกังวลว่า หาก AI กลายเป็นมาตรฐาน “หากไม่มีการฝึกอบรมอย่างเป็นระบบ แพทย์จะสูญเสียความสามารถในการตัดสินว่าข้อสรุปของ AI นั้นถูกต้องหรือไม่”

คนอื่นๆ เน้นย้ำว่าการนำ AI มาใช้ในด้านการดูแลสุขภาพจะเป็นไปอย่างระมัดระวัง

“แพทย์เป็นกลุ่มที่มีแนวคิดอนุรักษ์นิยมมาก” ต้วน กล่าว

“เรายืนยันในเรื่องความปลอดภัย…เพราะธรรมชาติของวิชาชีพทำให้เรามีกรอบความคิดเช่นนั้น”

Agence France-Presse

Photo - ภาพถ่ายนี้ถ่ายเมื่อวันที่ 17 พฤษภาคม 2568 แสดงให้เห็นแพทย์กำลังทำการผ่าตัดตกแต่งเปลือกตาให้กับผู้ป่วยรายหนึ่งที่โรงพยาบาลในเมืองเสิ่นหยาง มณฑลเหลียวหนิง ทางตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศจีน (ภาพโดย CN-STR / AFP) / CHINA OUT