ประวัติศาสตร์พาย อาหาร 1,000 ปี ของมนุษยชาติ กับบทบาทพิเศษในซีรีส์-ภาพยนตร์
ประวัติศาสตร์พาย อาหาร 1,000 ปี ของมนุษยชาติ กับบทบาทพิเศษในซีรีส์-ภาพยนตร์
“And I told you to eat your damn pie” วลีเด็ดจาก “เอริกา” (Erica Sinclair) ตัวละครจากซีรีส์ “Stranger Things” (Season 5, 2025) ได้กลายเป็นที่พูดถึงโด่งดังในโซเชียลมีเดียทั้งในไทยและต่างประเทศ กับฉากที่เธอบอกให้เพื่อนกิน“พาย” ที่มีส่วนผสมของ “ยานอนหลับ” แต่เพื่อนปฏิเสธที่จะกิน ทำให้เอริกาจำเป็นต้องฉีดยานอนหลับเข้าที่คอของเพื่อนตรง ๆ กลายเป็นฉากที่สนุกสาแก่ใจคนดูมากทีเดียว
นี่จะเป็นฉากในตำนานอีกฉากหนึ่งของสื่อบันเทิงตะวันตก ที่พายได้มีบทบาทเข้ามาเป็นองค์ประกอบสำคัญในการเชื่อมโยงเนื้อเรื่องให้ดำเนินไปอย่างเรียบง่าย แต่แฝงไปด้วยนัยบางอย่างที่ซ่อนเอาไว้ บทบาทพิเศษของพายแบบนี้จึงทำให้ย้อนไปนึกถึงภาพยนตร์หรือซีรีส์ของสื่อบันเทิงตะวันตกอีกหลาย ๆ เรื่อง ที่ได้เคยหยิบเอาพายมาบอกเล่าเรื่องราว
อย่างฉากกินพายในตำนานจากเรื่อง“The Help” (2011) ภาพยนตร์แนวดรามาย้อนยุคที่ดัดแปลงจากนิยาย เนื้อหาเล่าชีวิตของแม่บ้านผิวดำที่ทำงานเป็นสาวรับใช้ของคนผิวขาวผู้มีอันจะกิน
พายในภาพยนตร์เรื่องนี้คือ “พายช็อกโกแลต” ของหวานสูตรเด็ดฝีมือมินนี่ (Minny Jackson) แม่บ้านผิวดำที่เธอทำให้อดีตเจ้านายเก่ากินเพื่อ (แอ๊บ) ขอโทษ ในขณะที่กินพายอย่างเอร็ดอร่อย เจ้านายได้ถามว่าใส่อะไรลงไป ทำไมพายถึงอร่อยขนาดนี้ มินนี่บอกว่าเธอใช้วานิลลาอย่างดีจากเม็กซิโก ก่อนที่จะเฉลยว่า เธอยังใส่ส่วนผสมพิเศษลงไปอีกด้วย ดังคำพูดที่เธอบอกว่า “Eat my shit!” นั่นก็คือ อุจจาระของมินนี่อยู่ในพายช็อกโกแลตนั่นเอง
นักเขียนนักวิจารณ์ได้ตีความสัญญะบางอย่างที่แฝงอยู่ในฉากนี้ บ้างก็มองว่า พายช็อกโกแลตที่มินนี่ทำไม่ใช่เพื่อล้างแค้นเอาสะใจอย่างเดียว แต่ยังเป็นการตอบโต้การเหยียดสีผิวในสังคมอเมริกัน ซึ่งเป็นแกนหลักของภาพยนตร์เรื่องนี้
ตำนานพายอีกชิ้นคงหนีไม่พ้น “พายเฟรย์” จากซีรีส์ “Game of Thrones” (Season 6, 2016) ที่อาร์ยา (Arya Stark) เสิร์ฟพายเนื้อที่ทำจากเนื้อคนลูกหลานตระกูลเฟรย์หอมกรุ่นจากเตาส่งถึงมือลอร์ดเฟรย์ (Walder Frey) แม้ในฉบับนิยายจะเล่าต่างออกไป แต่สิ่งที่เหมือนกันก็คือ พายที่ทำจากเนื้อคนตระกูลเฟรย์ ซึ่งพายเนื้อคนนี้ก็ได้รับแรงบันดาลใจมาจากผลงานประพันธ์ของเชกสเปียร์ (William Shakespeare)
หรืออย่างMidsommar (2019) ภาพยนตร์แนวระทึกขวัญที่แฝงสัญญะให้คนดูได้ตีความแทบทุกฉาก หนึ่งในนั้นก็มีฉากกินพาย ซึ่งพายชิ้นพิเศษที่พระเอกของเรื่องได้กินจะมี “ขนเพชร” ที่หญิงสาวใส่ลงไปด้วย เชื่อว่าเป็นส่วนหนึ่งของพิธีกรรมบางอย่างที่เกี่ยวข้องกับไสยศาสตร์หรือมนต์สะกดรัก กลายเป็นพายอีกชิ้นที่มีส่วนผสมพิเศษสำหรับคนพิเศษ
การที่สื่อบันเทิงตะวันตกนำเสนอพายในรูปแบบที่ไม่ใช่อาหารปกติ แต่กลับเพิ่มบทบาทบางอย่างให้กับพาย หรือหยิบเอาพายที่มีส่วนผสมพิเศษมาบอกเล่าเรื่องราวได้แปลกแหวกแนวมากขนาดนี้ นั่นก็เป็นเพราะว่า พายเป็นอาหารที่มีพัฒนาการมาตลอดในประวัติศาสตร์ของมนุษยชาติ เป็นอาหารเก่าแก่โบราณแต่ไม่ยึดติดธรรมเนียม ไม่มีสูตรตายตัว สามารถดัดแปลงเติมแต่งวัตถุดิบหรือกรรมวิธีทำได้อย่างอิสระ นี่เองคงทำให้สื่อบันเทิงตะวันตกสามารถใช้พายมาต่อยอดทำอะไรได้เยอะแยะมากมาย
พายมีจุดกำเนิดเมื่อราว 2,000 ปีก่อนคริสตกาล หรือประมาณ 4,000 ปีที่แล้ว ชาวอียิปต์โบราณคงจะเป็นคนกลุ่มแรกที่คิดค้นอาหารที่ใกล้เคียงกับพายที่เรารู้จักกันในปัจจุบัน พายในสมัยนี้เป็นอาหารที่มีไส้น้ำผึ้งห่อด้วยแป้งกรอบ ทำจากข้าวโอ๊ต ข้าวสาลี ข้าวไรย์ หรือข้าวบาร์เลย์ นอกจากนี้ยังค้นพบสูตรพายไก่บนแผ่นจารึกอีกด้วย
ขณะเดียวกัน ในวัฒนธรรมของชาวกรีกโบราณก็มีบันทึกเกี่ยวกับพายในงานเขียนของอริสโตฟาเนส (Aristophanes) และในยุคนี้เองเชื่อว่า อาชีพพ่อครัวขนมหวาน (Pastry Chef) แยกออกมาต่างหากจากอาชีพทำขนมปัง
พายยังมีการพัฒนาต่อยอดเรื่อยมาจนถึงยุคโรมัน พายในยุคนี้คือการทำแป้งสำหรับห่อหุ้มไส้ เพื่อรักษาความชุ่มฉ่ำ และรสชาติ ตัวแป้งด้านนอกไม่ได้มีไว้กิน บ้างว่าการทำพายคล้ายภาชนะเป็นเหมือนการถนอมอาหาร เพื่อให้ไส้ที่อยู่ด้านในสามารถเก็บรักษาไว้ได้นานขึ้น และพกพาสะดวกระหว่างการเดินทาง
ในช่วงยุคกลางประมาณ ค.ศ. 1300 ภาษาละตินได้กล่าวถึงคำว่า “Pie” หมายถึง “เนื้อหรือปลาที่ห่อด้วยแป้งพาย” ในสมัยนี้พายได้เริ่มขึ้นโต๊ะงานเลี้ยงเป็นอาหารหรูหรา พ่อครัวแข่งขันกันทำพายสูตรพิเศษ เนื่องจากพายถูกหุ้มด้วยแป้ง คนกินจึงไม่รู้ว่าไส้ด้านในคืออะไร การสร้างเซอร์ไพรส์ด้วยการเปิดแป้งพายออกแล้วถึงรู้ว่าด้านในมีไส้อะไร จึงกลายเป็นเรื่องตื่นเต้นเร้าใจสำหรับคนในยุคนี้
ดังนั้น ในยุคแรก ๆ พายมักมีไส้เป็นเนื้อสัตว์ หรือเป็นอาหารคาว แป้งที่อยู่ด้านนอกทำหน้าที่คล้ายเปลือกที่ห่อหุ้มไส้เอาไว้มากกว่าที่จะกินคู่กับไส้
พัฒนาการของพายก้าวกระโดดอีกขั้น เมื่อมี “พายเชอร์รี่” เป็นพายพิเศษที่ทำขึ้นถวายสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 1 แห่งอังกฤษ และในยุคเดียวกันนี้เอง เชกสเปียร์ก็ได้ประพันธ์ผลงานชื่อ “Titus Andronicus” ที่กล่าวถึงการทำพายจากเนื้อคน ซึ่งน่าจะเป็นงานประพันธ์ที่เก่าแก่ที่สุดที่กล่าวถึงพายเนื้อคน
พายเป็นที่นิยมมากในอังกฤษ จนเมื่ออาหารชนิดนี้ข้ามน้ำข้ามทะเลไปเติบโตในทวีปอเมริกาสมัยอาณานิคม พายก็ยังคงได้รับความนิยมในโลกใหม่ เมื่อมีสารให้ความหวานใหม่ๆ อย่าง น้ำเชื่อมเมเปิ้ล และน้ำเชื่อมอ้อย ก็ยิ่งทำให้พายมีรสชาติแปลกใหม่มากยิ่งขึ้น สูตรพายก็พัฒนาปรับปรุงไปจากเดิมที่เคยอยู่ในทวีปยุโรป
ในช่วงสงครามกลางเมืองสหรัฐอเมริกา ปรากฏว่าได้นำพายมาใช้เป็นอาวุธ เช่น ผสมยาพิษ และผสมเศษแก้ว บางครั้งพายคร่าชีวิตคนโดยไม่ได้ตั้งใจเนื่องจากวัตถุดิบปนเปื้อนสารหนู
สำหรับพายในยุคปัจจุบันได้ก้าวข้ามขีดจำกัดเดิม ๆ โดยมีพัฒนาการอย่างต่อเนื่องตามอิทธิพลทางวัฒนธรรม และเทรนด์สมัยใหม่ แป้งพายด้านนอกก็มีหลายรูปแบบมากขึ้น เช่น พัฟ (Puff Pastry) ฟิโล (Filo) และชอร์ตครัสต์ (Shortcrust) ยังไม่รวมถึงไส้ด้านในที่สามารถรังสรรค์ออกมาได้สารพัด นี่จึงทำให้พายกลายเป็นอาหารอีกชนิดหนึ่งที่ตอบสนองความต้องการที่หลากหลายของผู้บริโภคได้นั่นเอง
ย้อนกลับมาที่สื่อบันเทิงตะวันตก พายมีบทบาทเป็นแค่ของกินทั่วไป เป็นอาหารประกอบฉาก หรือปาใส่กันเพื่อความตลกสนุกสนาน หรือตอบโต้ระบายอารมณ์ อย่างเช่น ฉากสงครามพายในภาพยนตร์ The Great Race (1965) และ Blazing Saddles (1974)
แต่พายก็มีบทบาทพิเศษในอีกหลายรูปแบบ อย่างเช่น ภาพยนตร์ American Pie (1999) ที่มีตัวเอกเข้าใจผิดเรื่องการมีเพศสัมพันธ์ เขาจึงลองพิสูจน์โดยใช้พายแอปเปิ้ลเป็นวัตถุทางเพศ ทั้งนี้ คำว่าพายเป็นคำสแลง มักใช้สื่อถึงความบริสุทธิ์ หรือของสงวนเพศหญิง การกระทำของตัวเอกจึงสะท้อนถึงความไม่ประสีประสาทางเพศ ซึ่งเป็นแกนหลักของภาพยนตร์เรื่องนี้ ที่เน้นไปทางตลกขบขันมีเนื้อหาทางเพศสำหรับวัยรุ่น
อีกเรื่องคือภาพยนตร์ Labor Day (2013) แม้จะเป็นฉากทำพายที่ดูผิวเผินเหมือนไม่มีอะไร แต่นี่เป็นฉากที่สะท้อนนัยยะเชิงอารมณ์ และสัญญะลึกซึ้งผ่านการทำพายพีช ที่แฝงไปด้วยความรู้สึกประหลาด กระอักกระอ่วน และสับสน แต่ก็เต็มไปด้วยความอบอุ่น ความรู้สึกของครอบครัวที่สมบูรณ์แบบ (ที่ไม่เคยมี) รวมถึงเสน่หาทางเพศของหญิงชาย
ขณะเดียวกัน ในภาพยนตร์อีกหลายเรื่อง พายก็มีบทบาทพิเศษที่แฝงความหมายมุมขั้วตรงกันข้าม เช่น ภาพยนตร์ “Sweeney Todd: The Demon Barber of Fleet Street” (2007) ที่ดัดแปลงจากละครเพลง (Musical) เมื่อ ค.ศ. 1979 ภาพยนตร์เล่าเรื่องราวของสวีนนีย์ ทอดด์ รับบทโดยจอห์นนี เดปป์ (Johnny Depp) ช่างตัดผมที่หวนคืนกลับมาเพื่อแก้แค้น โดยเขาฆาตกรรมคนแล้วให้คุณนายเลิฟเวตต์ รับบทโดยเฮเลนา บอนแฮม คาร์เตอร์ (Helena Bonham Carter) นำมาทำพายเนื้อคน
ในฉาก “Worst Pies in London” พายของคุณนายเลิฟเวตต์สะท้อนภาพชีวิตมืดมนตกต่ำของชนชั้นล่างในสังคมอังกฤษ รวมถึงความสกปรก ความยากจน และความสิ้นหวังในยุควิกตอเรีย
เดิมคุณนายเลิฟเวตต์ทำพายอย่างสิ้นหวัง สกปรก น่าขยะแขยง ไม่มีเนื้ออย่างดี ต้องใช้เนื้อแมว หรือสัตว์น่ารังเกียจอย่างอื่น แต่หลังจากที่สวีนนีย์ ทอดด์ เสนอให้ใช้เนื้อคนมาทำพาย เหตุการณ์ก็เปลี่ยนแปลงไป จากพายชั้นต่ำไร้ค่า ไม่อาจทำให้ลืมตาอ้าปากในสภาพเศรษฐกิจเช่นนั้นได้ ก็นำไปสู่ความวิปริตทางศีลธรรม ด้วยพายเนื้อคนที่ดึงดูดผู้คน ทำกำไรให้กับพวกเขางดงาม จนกลายเป็นพายที่มีชื่อเสียงโด่งดัง
บทบาทของพายในสื่อบันเทิงตะวันตก คงไม่ได้ใช้เป็นแค่อาหารของกินประกอบฉากอย่างเดียว แต่ยังสามารถนำพายมาเพิ่มบทบาทพิเศษ กลายเป็นองค์ประกอบสำคัญในการเชื่อมโยงเนื้อเรื่องให้ดำเนินไปด้วยการแฝงนัยหรือสัญญะบางอย่าง
พายในโลกแห่งความเป็นจริงยังคงพัฒนาสูตรเด็ดเคล็ดลับความอร่อยต่อไปไม่รู้จบ ขณะเดียวกันพายในโลกแห่งความบันเทิงก็ได้รับการรังสรรค์อย่างไม่หยุดยั้งเช่นกัน
อ่านเพิ่มเติม :
- 10 ละครพีเรียดยอดฮิตในตำนาน อยู่ในประวัติศาสตร์ยุคไหนบ้าง?
- ดร. ตฤณ Shine The Series ตัวละครที่มี “ป๋วย อึ๊งภากรณ์” เป็นต้นแบบ
สำหรับผู้ชื่นชอบประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม แง่มุมต่าง ๆ ทั้งอดีตและร่วมสมัย พลาดไม่ได้กับสิทธิพิเศษ เมื่อสมัครสมาชิกนิตยสารศิลปวัฒนธรรม 12 ฉบับ (1 ปี) ส่งความรู้ถึงบ้านแล้ววันนี้!! สมัครสมาชิกคลิกที่นี่
อ้างอิง :
https://www.bbc.co.uk/bitesize/articles/zmtn2sg
https://www.historynet.com/history-pies/
https://piecouncil.org/about/history-of-pies/
https://www.historynet.com/history-pies/
https://www.oocities.org/gctz1one/pied/100best.html
https://time.com/4344/a-la-mode-10-unforgettable-pie-scenes-in-movies/
เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 30 ธันวาคม 2568
อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : ประวัติศาสตร์พาย อาหาร 1,000 ปี ของมนุษยชาติ กับบทบาทพิเศษในซีรีส์-ภาพยนตร์
ติดตามข่าวล่าสุดได้ทุกวัน ที่นี่
– Website : https://www.silpa-mag.com