“มะเร็งไต” เปิดวิธีคัดกรอง แนวทางรักษา ชัดเจนและแม่นยำมากขึ้น

มะเร็งไต ในอดีตมักตรวจไม่พบเพราะจุดที่เกิดมะเร็งชนิดนี้อยู่หลังช่องท้อง แพทย์มักจะคลำไม่เจอ และกว่าจะตรวจเจอ มะเร็งก็มักจะมีขนาดใหญ่ลุกลามไปไกลแล้ว สาเหตุหนึ่งซึ่งทำให้มะเร็งไตแพร่หลายมากขึ้นก็เนื่องจากมลภาวะของโลกปัจจุบัน พวกสารเคมี บุหรี่ หรือสารจากโรงงานอุตสาหกรรมซึ่งทำให้การเกิดมะเร็งไตสูงขึ้นเรื่อยๆด้วย

มะเร็งไตแบ่งเป็น 2 ส่วน คือ มะเร็งบริเวณไตที่มีลักษณะเหมือนกับเซี่ยงจี้ มะเร็งกรวยไต แต่มะเร็งกรวยไต มักจะถูกจัดให้เข้าไปอยู่ในหมวดของมะเร็งกระเพาะปัสสาวะเพราะเป็นเนื้อเยื่อเดียวกัน

สาเหตุ “มะเร็งท่อไต” โรคหายากแต่ร้ายแรง เสี่ยงสูงในผู้สูงอายุ

มะเร็งไต ชนิดเนื้อไตกับกรวยไต อะไรน่ากังวลกว่ากัน? เผยอาการควรระวัง

สัญญาณ “มะเร็งไต” ปัสสาวะเลือดปน ปวดหลัง น้ำหนักลดไม่มีสาเหตุต้องเช็ก!

ในแง่ของอัตราส่วน ผู้ชายจะมีความเสี่ยงต่อการเป็นโรคมะเร็งไตมากกว่าผู้หญิง ประมาณ 2-3 ต่อ 1 ขณะที่พันธุกรรมก็ถือเป็นปัจจัยสำคัญประการหนึ่ง ส่วนใหญ่ซึ่งมักจะพบในผู้ที่มีอายุมากหน่อย อายุ 40 ปีขึ้นไป สิ่งที่น่ากลัวก็คือว่า มะเร็งไตไม่เหมือนกับมะเร็งชนิดอื่นๆ เพราะเป็นมะเร็งที่ดื้อต่อการรักษาทุกอย่าง ไม่ตอบสนองต่อการฉายแสง อีกทั้งเคมีบำบัดสำหรับมะเร็งไตก็ไม่มี แต่ปัจจุบันนี้เทคโนโลยีทางการแพทย์มีความก้าวหน้าอย่างมาก ผู้ป่วยสามารถตรวจคัดกรองพบได้ตั้งแต่

อาการของมะเร็งไต

ในระยะแรกของผู้ป่วยมะเร็งส่วนใหญ่จะไม่มีอาการแสดงชัดเจน เนื่องจากเนื้องอกมีขนาดเล็กทําให้ผู้ป่วยไม่ทราบและไม่มีอาการใดๆ แสดงให้รู้ตัว และจะมาพบแพทย์เมื่อมีอาการเด่นชัด เช่น

• ปัสสาวะมีเลือดปน แม้จะไม่เจ็บขณะปัสสาวะ
  
• ปวดหลังหรือสีข้าง โดยไม่ทราบสาเหตุ
  
• คลำพบก้อนหรือมีก้อนบวมบริเวณช่องท้อง
  
• เหนื่อยง่าย น้ำหนักลด เบื่ออาหาร โดยไม่ทราบสาเหตุ
• มีไข้ต่ำเรื้อรัง โดยไม่ทราบสาเหตุ

ในบางรายอาจมีความดันโลหิตสูง หรือภาวะเลือดซีดหรือเข้มผิดปกติก้อนที่เล็ก แน่นอน เจอเร็วรักษาทัน!

การวินิจฉัยโรคมะเร็งไต

• อัลตราซาวด์ (Ultrasound): เพื่อตรวจหาก้อนผิดปกติในไต
  
• การตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ที่ไต(CT KUB) หรือ การตรวจคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าและคลื่นวิทยุความถี่สูง (MRI): ตรวจดูรายละเอียดของก้อนเนื้อ และประเมินการลุกลาม
  
• การตรวจเลือด: ประเมินการทำงานของไตและสัญญาณบ่งชี้ความผิดปกติ
  
• การตรวจปัสสาวะ: ค้นหาการมีเลือดหรือสารผิดปกติ
  
• การเจาะชิ้นเนื้อ (Biopsy): ในบางกรณีที่ผลภาพถ่ายไม่สามารถสรุปได้แน่ชัด
  

แนวทางการรักษา

‘การรักษามะเร็งไต’ ขึ้นอยู่กับระยะของโรค ชนิดของเซลล์ และสุขภาพโดยรวมของผู้ป่วย วิธีรักษาหลัก ได้แก่

• การตัดไตบางส่วน (Partial Nephrectomy): เหมาะกับก้อนขนาดเล็ก หรือผู้ป่วยที่ยังต้องใช้ไตข้างนั้น
• การตัดไตทั้งหมด (Radical Nephrectomy): สำหรับกรณีที่เนื้องอกมีขนาดใหญ่ หรืออยู่ใกล้กับหลอดเลือดสำคัญ
• ภูมิคุ้มกันบำบัด (Immunotherapy) กระตุ้นระบบภูมิคุ้มกันให้ต่อสู้กับเซลล์มะเร็ง เหมาะกับผู้ป่วยระยะลุกลามหรือมีการแพร่กระจาย
• ยามุ่งเป้า (Targeted Therapy) เป็นการใช้ยาที่ออกฤทธิ์เฉพาะกับเซลล์มะเร็ง ลดผลกระทบต่อเซลล์ปกติ
• การติดตามอาการ (Active Surveillance) เป็นการรักษาโดยการดูแลติดตามอย่างใกล้ชิด วิธีนี้อาจเหมาะกับผู้ป่วยที่มีก้อนเนื้องอกขนาดเล็กและมีความเสี่ยงในการผ่าตัดสูง เพื่อหลีกเลี่ยงการผ่าตัดโดยไม่จําเป็น โดยเนื้องอกมะเร็งจะต้องเป็นชนิดที่มีการเจริญเติบโตค่อนข้างช้า ซึ่งเราสามารถตามผลโดยการตรวจ CT Scan เป็นระยะ

ป้องกันมะเร็งไต เริ่มต้นที่ตัวเรา

• เลิกบุหรี่ทันที
• รักษาน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน
• ควบคุมความดันโลหิตอย่างเหมาะสม
• ออกกำลังกายสม่ำเสมอ
• รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ ลดการบริโภคเนื้อสัตว์แปรรูป
• ตรวจสุขภาพประจำปี โดยเฉพาะผู้ที่มีประวัติโรคไต หรือสมาชิกในครอบครัวเคยเป็นมะเร็งไต

คัดกรอง Screening มะเร็งไต

ในปัจจุบัน ยังไม่มีแนวทางการตรวจคัดกรอง Screening มะเร็งไตที่ชัดเจน แต่เนื่องจากในปัจจุบันพบอุบัติการณ์ของมะเร็งไตที่มากขึ้น และผู้ป่วยส่วนใหญ่ไม่มีอาการจนมาตรวจพบในระยะลุกลามแพร่กระจายแล้ว

หากตรวจพบในระยะแรก มีอัตรารอดชีวิตที่ลดลงอย่างชัดเจนหากเทียบกับตรวจพบในระยะต้น การตรวจคัดกรองอาจเลือกทำในผู้ป่วยที่มีความเสี่ยงข้างต้น โดยเฉพาะผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง ผู้ป่วยบำบัดทดแทนไต ผู้ป่วยที่มีประวัติโรคพันธุกรรมที่เกี่ยวข้องกับโรคมะเร็งไต ผู้ป่วยที่ประวัติครอบครัวเป็นโรคมะเร็งไต และผู้ป่วยที่ตรวจพบก้อนเนื้อหรือถุงน้ำในไต

การคัดกรองเบื้องต้น ได้แก่

• การตรวจทางปัสสาวะ (Urine examination)
• การตรวจ Ultrasound หรือการตรวจทางรังสีเพิ่มเติม เช่น การตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ที่ไต (CT KUB) หรือการตรวจคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าและคลื่นวิทยุความถี่สูง (MRI) ในกรณีที่ต้องการเห็นรายละเอียดของความผิดปกติที่ชัดเจนและแม่นยำขึ้น
  

‘มะเร็งไต’ อาจเป็นโรคที่ไม่มีอาการในช่วงแรก แต่อาการที่เกิดขึ้นอาจเป็นสัญญาณเตือนสำคัญ การตรวจสุขภาพประจำปี โดยเฉพาะในกลุ่มเสี่ยง มีบทบาทอย่างมากในการค้นพบโรคตั้งแต่ระยะแรก ซึ่งช่วยเพิ่มโอกาสในการรักษาให้หายขาดได้ หากคุณมีอาการผิดปกติหรือมีข้อสงสัยเกี่ยวกับสุขภาพไต ควรรีบมาพบแพทย์เฉพาะทางเพื่อการประเมินที่แม่นยำ และการดูแลอย่างเหมาะสม

ขอบคุณข้อมูลจาก : โรงพยาบาลพญาไท 2 และ สสส.