“เจาะคอ” ไม่ใช่จุดจบ! หมอเก่งชวนตั้งสติเลือกทางที่ใช่ ให้คนที่เรารักอยู่ต่ออย่างมีคุณภาพ
เมื่อวันที่ 5 เม.ย. นายแพทย์เก่งพงศ์ ตั้งอรุณสันติ ผู้บริหาร รพ.ผู้สูงอายุ ได้โพสต์ข้อความลงไปในเพจ รู้ก่อนลืมแก่กับหมอเก่ง
#เมื่อหมอถามว่าจะเจาะคอแม่ไหม … น้ำตาลูกก็ไหล
มันไม่ใช่เรื่องง่ายเลยครับ เวลาที่ครอบครัวต้องตัดสินใจบางอย่างแทนคนที่เรารัก…โดยเฉพาะอย่างยิ่งกับคำถามที่หนักอึ้งอย่าง “จะเจาะคอไหม”
หลายคนเมื่อได้ยินคำว่า “เจาะคอ” หรือ tracheostomy ก็อดไม่ได้ที่จะนึกถึงภาพความทุกข์ทรมาน
ใส่ท่อ มีแผล หรือความเจ็บปวด
จนหัวใจแทบสลาย แต่อยากชวนเปิดใจฟังมุมของการแพทย์สักนิดครับ
เจาะคอ…คืออะไร?
หัตถการนี้คือการเปิดช่องทางหายใจใหม่ผ่านทางลำคอ เพื่อช่วยระบายเสมหะ ลดแรงดันจากการใช้เครื่องช่วยหายใจ และทำให้การดูแลทางเดินหายใจดีขึ้น
เป็นหัตถการที่ปัจจุบันทำได้
รวดเร็ว
ปลอดภัย
ถ้าทำโดยแพทย์ที่มีประสบการณ์
แล้วเจาะคอ…เพื่ออะไร?
ในคนไข้ที่มีเสมหะมาก อ่อนแรง ไอไม่ไหว หรือจำเป็นต้องใช้เครื่องช่วยหายใจนาน ๆ การเจาะคอจะช่วยให้:
• ลดเสมหะที่คั่งค้าง
• ลดโอกาสติดเชื้อปอดบวมจากการค้างท่อหายใจในปาก
• พูดและกินอาหารได้ในบางกรณี
• ลดระยะเวลาการใช้เครื่องช่วยหายใจ
• เพิ่มโอกาสที่จะฟื้นตัวและออกจากห้องไอซียู
แต่…ก็ไม่ใช่สำหรับทุกคน
โดยเฉพาะในคนไข้สูงอายุ หรืออยู่ในภาวะระยะท้าย (palliative care) หมอกับทีมดูแลมักจะคุยกับครอบครัวอย่างตรงไปตรงมา ว่า “เจาะคอ” จะช่วยยืดชีวิตจริงไหม หรือจะเพิ่มภาระในชีวิตช่วงสุดท้ายโดยไม่จำเป็น
ประโยชน์และโทษ…เราควรรู้ครบ
ประโยชน์:
• ช่วยให้หายใจสะดวกขึ้น
• ลดโอกาสติดเชื้อ
• ทำความสะอาดเสมหะได้ง่ายขึ้น
• อาจช่วยให้ผู้ป่วยมีโอกาสฟื้นตัวเร็วขึ้น
ข้อควรระวัง:
• ต้องดูแลแผลผ่าตัดอย่างใกล้ชิด
• มีความเสี่ยงติดเชื้อบริเวณท่อ
• บางรายอาจพูดหรือกลืนอาหารลำบากในช่วงแรก
แล้วเราจะตัดสินใจยังไงดี?
ทุกการตัดสินใจ ไม่มีถูกผิดครับ
มีแค่ “เหมาะ” หรือ “ไม่เหมาะ” กับคุณแม่ของเราคนเดียว
• ถ้าเป้าหมายคือ “คุณภาพชีวิต” ในช่วงสุดท้าย บางครั้งเราเลือกดูแลแบบประคับประคอง ไม่ต้องเจาะคอ
• แต่ถ้าหมอมองว่าโอกาสฟื้นตัวมี และการเจาะคอช่วยให้หายใจดีขึ้น ไม่ทรมานน้อยลง การเจาะคอก็อาจเป็นสะพานกลับสู่บ้านอีกครั้ง
สิ่งสำคัญที่สุด…
ไม่ใช่ว่าจะเจาะหรือไม่เจาะ แต่คือการฟังใจคุณแม่เรา และฟังใจตัวเอง ว่าเราอยากให้เธออยู่ต่อแบบไหน — สงบ หรือพร้อมสู้ต่ออีกนิด
“น้ำตาหนูไหล…ไม่ใช่เพราะกลัวการตัดสินใจผิด”
“แต่นั่นคือความรักที่อยากเลือกสิ่งที่ดีที่สุดให้แม่”
จำไว้นะครับ — การรักใครสักคน
มันไม่มีสูตรสำเร็จเหมือนตำราแพทย์
มีแต่ “รัก” กับ “เข้าใจ” เท่านั้น
ที่พาเรากับคนที่เรารัก
ไปถึงทางเลือกที่ถูกต้องที่สุดในหัวใจ
ด้วยรัก