เปิดตำรา “วิชายกเมฆ” เห็นเมฆแบบไหนโชคดี-โชคร้าย?
“เมฆ” บนท้องฟ้า มีทั้งมิติวิทยาศาสตร์ และมิติด้านวัฒนธรรม โดยเฉพาะความเชื่อและโชคลาง อย่าง “วิชายกเมฆ” ที่คนไทยโบราณใช้ในการดูเมฆ เพื่อทำนายทายทักว่ารูปร่างของเมฆที่เห็นนั้นจะนำโชคดีหรือโชคร้ายมาให้
“วิชายกเมฆ”
บัญชา ธนบุญสมบัติ นักวิทยาศาสตร์และนักเขียนผู้หลงรักมวลเมฆ ผู้ก่อตั้งชมรมคนรักมวลเมฆ เล่าถึงเรื่องนี้ในผลงานเล่มล่าสุด “ยกเมฆ: เรื่องเล่าเคล้าวัฒนธรรมก้อนเล็กๆ จากฟากฟ้า” (สำนักพิมพ์ SUNDOGS) ว่า
คนไทยสมัยโบราณดูเมฆกันอย่างจริงจัง เรียกกันว่า “วิชายกเมฆ” เพราะเชื่อว่า สามารถใช้เมฆในการทำนายทายทักได้ ถือกันว่าเป็นศาสตร์ที่ชายชาตรีหรือชายที่เป็นหัวหน้าครอบครัวต้องร่ำเรียนให้เชี่ยวชาญ ในหนังสือ “โชคลาง สัญญาณ ลางสังหรณ์” แต่งโดย พลูหลวง กล่าวถึงวิชานี้ว่า
“…การยกเมฆ เป็นวิชาการดูสัญลักษณ์ของก้อนเมฆอันลอยเกลื่อนบนท้องฟ้า มีกระแสลมบนพัดให้เมฆกระจัดกระจายแปรเป็นรูปต่างๆ ได้ทุกนาที ทุกวินาที”
ความสำคัญของการดูเมฆยังสะท้อนผ่านวรรณคดีไทยหลายเรื่อง เช่น ขุนช้างขุนแผน ที่พูดถึงการยกเมฆว่า
“ตรงเข้าไปในป่าแล้วปลุกตัว เป่าทั่วด้วยคาถาประกาศิต
ขยับยืนยกเมฆดูนิมิต เห็นรูปนารายณ์เรืองฤทธิ์ติดอัมพร”
เมื่อเวลาเปลี่ยน สังคมเปลี่ยน คำว่า “ยกเมฆ” ก็กลายเป็นสำนวนไทยที่หมายถึง การกุเรื่อง คาดเอา หรือการเดาเอาเอง ซึ่งเป็นความหมายค่อนข้างลบ
เมฆแบบไหนเห็นแล้วโชคดี-โชคร้าย?
บัญชายกตัวอย่างจากหนังสือของพลูหลวงพิ่มเติมว่า เมื่อใครจะก้าวพ้นชายคาบ้าน ให้แหงนหน้าดูเมฆบนท้องฟ้าเสียก่อนว่ามีสัญลักษณ์รูปอะไร
ถ้าเป็นรูปสัตว์ประหลาดน่ากลัว อย่าง รูปจระเข้ รูปมังกร รูปยักษ์ รูปมาร รูปเหล่านี้มีผู้จดเป็นสถิติตายตัวไว้ว่า เบื้องหน้าจะต้องเผชิญหน้ากับศัตรูที่แข็งแกร่ง ต้องเจอกับอุปสรรค มีอันตราย ถ้าเห็นเมฆรูปร่างเหล่านี้ก็ให้รอก่อน อย่าเพิ่งออกจากบ้าน หรือถ้าเห็นเป็นรูปเมรุ ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ของความตาย ห้ามออกจากที่อยู่ ไม่อย่างนั้นจะมีอันตรายย่อยยับ
นักวิทยาศาสตร์ผู้หลงรักมวลเมฆยังศึกษาข้อมูลจากเอกสารโบราณ เพื่อดูว่ามีการทำนายทายทักลักษณะเมฆไว้ว่าอย่างไรอีกบ้าง ซึ่งก็พบว่า
เห็นเมฆคล้ายจันทร์เสี้ยวหันปลายแหลมไปด้านขวา จะได้ลาภพึงใจ จะได้บุตรผู้ดี
เห็นเมฆเป็นรูปหอก จะเกิดสิ่งอัปมงคล
เห็นเมฆเป็นจระเข้ จะได้ลาภ (ต่างจากบางตำราที่บอกว่า เห็นเป็นรูปจระเข้แล้วจะโชคร้าย)
เห็นเมฆเป็นรูปนางรำ ต่อไปจะมีลาภ
เห็นเมฆเป็นรูปนกยูง จะได้มิตรอันดี จะได้ลาภก้อนใหญ่
เห็นเมฆเป็นรูปเทวดาร้องไห้ เมืองนั้นจะเสีย
เห็นเมฆเป็นรูปแพะตามกันทั้ง 4 ตัว จะเสียเมือง
ครั้งหน้าก่อนออกจากบ้าน ลองแหงนมองดูท้องฟ้ากันหน่อยเป็นไร ว่าเห็นเมฆเป็นรูปอะไรกันบ้าง?
อ่านเพิ่มเติม :
- “เมฆอาร์คัส” เมฆขนาดมหึมาโผล่ท้องฟ้าจังหวัดศรีสะเกษ ทำไมเรียกอาร์คัส?
- คำว่า มรสุม มาจากไหน? เปิดที่มาชื่อลมประจำฤดู 2 ชนิดของไทย
- ปักตะไคร้ไล่ฝน ทำไมต้องเป็นสาวพรหมจรรย์?
สำหรับผู้ชื่นชอบประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม แง่มุมต่าง ๆ ทั้งอดีตและร่วมสมัย พลาดไม่ได้กับสิทธิพิเศษ เมื่อสมัครสมาชิกนิตยสารศิลปวัฒนธรรม 12 ฉบับ (1 ปี) ส่งความรู้ถึงบ้านแล้ววันนี้!! สมัครสมาชิกคลิกที่นี่
อ้างอิง :
บัญชา ธนบุญสมบัติ. ยกเมฆ: เรื่องเล่าเคล้าวัฒนธรรมก้อนเล็กๆ จากฟากฟ้า. กรุงเทพฯ: มติชน, 2567.
เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 23 ตุลาคม 2567
อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : เปิดตำรา “วิชายกเมฆ” เห็นเมฆแบบไหนโชคดี-โชคร้าย?
ติดตามข่าวล่าสุดได้ทุกวัน ที่นี่
– Website : https://www.silpa-mag.com