ชัวร์ก่อนแชร์ FACTSHEET :หินปูนในเยื่อบุตา

หินปูนใต้เปลือกตาคืออะไร เกิดขึ้นได้อย่างไร อันตรายต่อดวงตาหรือไม่ และมีวิธีการรักษาอย่างไร

🎯 ตรวจสอบข้อเท็จจริงและคำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญ ศาสตราจารย์วุฒิคุณ นพ.ศักดิ์ชัย วงศกิตติรักษ์ ประธานวิชาการ ราชวิทยาลัยจักษุแพทย์แห่งประเทศไทย

ภาวะหินปูนเกาะบริเวณเยื่อบุตาด้านในพบได้บ่อยและเป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดอาการเคืองตา ซึ่งในหลายคนอาจจะมีอาการเคืองตา แต่ไม่ได้ไปรับการตรวจ อาจจะเข้าใจว่ามีเศษฝุ่นปลิวเข้าตา หรือเคืองตาจากโรคตาแห้ง

หินปูนหรือไขมันแข็ง ๆ ที่สะสมอยู่บริเวณเยื่อบุตาด้านใน ไม่ได้เป็นหินปูนหรือเศษฝุ่นที่ปลิวมาจากข้างนอก แต่เกิดจากการสะสมของหินปูนหรือไขมันที่ล่องลอยมาในเลือด และมาสะสมบริเวณที่มีการอักเสบเรื้อรังของเยื่อบุตาด้านใน

หินปูนเยื่อบุตาหรือนิ่วเยื่อบุตา (conjunctival concretion) มี 2 แบบ คือ แบบแข็ง (แคลเซียม หินปูน) และ แบบอ่อน (ก้อนไขมัน) ซึ่งสามารถพบได้ทั้ง 2 แบบ

กรณีเป็นแคลเซียมที่มาสะสมอยู่จะทำให้เกิดอาการเคืองมากกว่าแบบอ่อน (ก้อนไขมันนิ่ม ๆ)

คนกลุ่มไหนที่พบหินปูนในเยื่อบุตา

ส่วนใหญ่พบภาวะหินปูนเกาะตาในผู้สูงอายุ เพราะอาจมีอาการอักเสบเรื้อรังบริเวณเยื่อบุตา หรืออาจจะพบในคนอายุน้อยก็ได้ โดยเฉพาะกลุ่มที่มีภูมิแพ้ขึ้นบริเวณดวงตา คือมีอาการคันตาเรื้อรัง เป็น ๆ หาย ๆ มานานแล้ว ก็จะทำให้เกิดความเสียหายของเยื่อบุตาบริเวณด้านในจึงทำให้เกิดการสะสมของหินปูน

ระยะแรกการสะสมของหินปูนจะอยู่ลึก ๆ ผู้ป่วยยังไม่มีอาการอะไร ตามกลไกของร่างกายก็จะมีการดันออก ทำให้เกิดการตื้นขึ้นเรื่อย ๆ อาจจะเริ่มเคืองน้อย ๆ พอหินปูนเริ่มสัมผัสกับบริเวณกระจกตาดำโดยตรง เวลากะพริบตาก็มีอาการเคืองตามากขึ้น พอหินปูนหลุดพ้นออกจากเยื่อบุตา อาการเคืองตาก็จะหายไป

โดยทั่วไป ภาวะหินปูนเกาะที่บริเวณด้านในเยื่อบุตามักไม่เป็นอันตรายอย่างรุนแรงกับกระจกตาหรือลูกตา แต่อาจจะทำให้เกิดอาการระคายเคืองเป็น ๆ หาย ๆ

หินปูนในเยื่อบุตา เกิดซ้ำได้หรือไม่ ?

หินปูนเกิดขึ้นใหม่เป็นลักษณะวนซ้ำ 2-3 สัปดาห์เริ่มเกิดอาการเคืองตา ประมาณ 3-4 วันเมื่อหินปูนหลุดอาการเคืองตาก็หายไป

อาการเคืองตาจะดีขึ้นเพียงชั่วครั้งชั่วคราว หินปูนก้อนใหม่เริ่มตื้นขึ้นมาแล้วจะหลุดก็ทำให้เกิดอาการเคืองตาอีกเช่นกัน

สำหรับการรักษาภาวะหินปูนเกาะบริเวณเยื่อบุตา ต้องรักษาโรคที่เป็นต้นเหตุ เช่น ภูมิแพ้ขึ้นตา หรือเยื่อบุตาอักเสบเรื้อรัง จักษุแพทย์อาจให้ยาบางชนิดเพื่อรักษาอาการอักเสบเรื้อรังนั้น

การรักษาแบบประคับประคองสำหรับคนที่มีปัญหาหินปูนสะสมบริเวณเยื่อบุตาบ่อย ๆ จักษุแพทย์มักจะให้เป็นน้ำตาเทียมหรือเจล ช่วยให้สบายตามากขึ้น

การตรวจเบื้องต้น กรณีสงสัยมีหินปูนเกาะบริเวณเยื่อบุตา ด้วยการดึงเปลือกตาด้านล่างลง และให้คนที่จะตรวจมองลงล่าง และให้เหลือบตาขึ้นบน จะทำให้ด้านในของเยื่อบุตาล่างปลิ้นออกมา มองเห็นเป็นจุดขาว หรือจุดสีเหลืองของไขมันหรือหินปูนที่เกาะได้

สำหรับเปลือกตาบน สามารถจับบริเวณโคนขนตาบน แล้วพลิกเปลือกตาบนขึ้นไป และใช้ไฟส่องดูจะเห็นเป็นจุดขาวเล็ก ๆ หรือสีเหลืองเป็นก้อนสะสมอยู่ แสดงว่ามีหินปูนเกาะบริเวณดวงตา ไม่ควรเขี่ยออกด้วยตนเอง

แนะนำให้ไปพบจักษุแพทย์เพื่อรักษาที่ต้นเหตุ และได้รับยามาช่วยลดอาการ

สัมภาษณ์โดย พีรพล อนุตรโสตถิ์

เรียบเรียงโดย คมส์ธนนท์ ศุขอัจจะสกุล

ดูเพิ่มเติมรายการ…

ชัวร์ก่อนแชร์ FACTSHEET : หินปูนในเยื่อบุตา