BIZ: ความโกลาหลของน้ำ ‘หวังเหล่าจี๋’ เมื่อการเปลี่ยนมือผู้ถือเครื่องหมายการค้า ทำให้สต๊อกสินค้าในหลายร้าน กลายเป็น ‘ของเถื่อน’ ที่ขายแล้วอาจถูกจับ!

ในกลางเดือนมกราคม 2026 เกิด ‘ดราม่า’ ร้านอาหารประหลาดๆ แห่งหนึ่ง ที่เกิดจากผู้ใช้เฟซบุ๊กรายหนึ่งที่เป็นเจ้าของร้านอาหารจีนชื่อ ‘ก๋วยเตี๋ยวฉงชิ่ง’ เล่าเรื่องการ ‘ละเมิดเครื่องหมายการค้า’ แบบงงๆ ของตนเองเพียงแค่ขาย ‘น้ำจับเลี้ยง’ ยี่ห้อดังที่ซื้อมาตามปกติ

หลายคนที่ชอบไปร้านอาหารจีนน่าจะคุ้นเคยกับเครื่องดื่มกระป๋องแดงที่มีตัวหนังสือสีเหลืองสามตัว ซึ่งมีรสชาติที่บางคนชอบ

น้ำที่ว่านี้คือ ‘น้ำจับเลี้ยง’ ซึ่งเป็นเครื่องดื่มสมุนไพรจีนชื่อว่า ‘หลังเหล่าจี๋’ (นี่คือการออกเสียงตามตัวอักษร) ซึ่งในไทยน้ำพวกนี้คือเป็นเครื่องดื่มคู่ร้านอาหารจีน ในแบบที่ถ้าใครจะเปิดร้านอาหารจีนสมัยใหม่ ก็ควรจะต้องมีน้ำนี้ไว้ให้บริการ

แต่ ‘ความปวดหัว’ มันกำลังจะเกิดกับทุกร้าน ดังเช่น ‘ก๋วยเตี๋ยวฉงชิ่ง’

คืออยู่ดีๆ ทางร้านก็มีสายจากตำรวจแจ้งว่าสินค้าน้ำ ‘หวังเหล่าจี๋’ ที่ร้านขายเป็นสินค้าละเมิดเครื่องหมายการค้า และให้เข้ามาเคลียร์ที่โรงพัก ซึ่งถ้าจะสรุปก็คือ ความผิดละเมิดเครื่องหมายการค้า เป็นความผิดที่มีโทษปรับหลายแสนบาทและโทษจำคุก แต่มันเป็นความผิดที่ยอมความกันได้ ทางเจ้าของร้านก็เลยยอมจ่าย ‘ค่ายอมความ’ และโพสต์เล่าให้เป็นอุทาหรณ์

แน่นอน สื่อหลายเจ้าก็เล่าประมาณนี้ แต่คือเขาก็ไม่ได้ให้รายละเอียดต่อ ซึ่งเราจะเล่าให้ฟัง

เคสนี้เป็นเคส ‘ละเมิดเครื่องหมายการค้า’ แน่นอน ไม่ใช่ ‘ละเมิดลิขสิทธิ์’ แบบที่สื่อหลายเจ้ารายงาน เพราะกฎหมายที่เกี่ยวกับเคสนี้คือกฎหมายเครื่องหมายการค้าเต็มๆ ไม่ใช่กฎหมายลิขสิทธิ์ (ด้วยเหตุผลง่ายๆ ว่า ‘เครื่องดื่ม’ ไม่ใช่สินค้าที่กฎหมายลิขสิทธิ์คุ้มครองแน่นอน)

กฎหมายเครื่องหมายการค้า โดยทั่วไปก็จะระบุว่าให้เข้าของเครื่องหมายการค้ามีอำนาจในการผลิตและขาย รวมทั้งอนุญาตให้ผู้อื่นขายแต่เพียงผู้เดียวในเครื่องหมายการค้าที่เขาไปจดทะเบียนเอาไว้

พูดง่ายๆ ถ้าผู้ใดที่ไม่ได้ถือเครื่องหมายการค้าเอาไว้ ทำการผลิต หรือขาย ก็ถือเป็นการละเมิดเครื่องหมายการค้าทั้งหมด ไม่ได้เกี่ยวกับว่าจะมีเจตนาหรือไม่

อันนี้คิดง่ายๆ สมมติคนผลิต ‘เสื้อแบรนด์เนมปลอม’ ‘กระเป๋าแบรนด์เนมปลอม’ ก็ผิดกฎหมายแน่ๆ ประเด็นคือ คนที่เอาของพวกนี้มาขาย ถึงจะอ้างว่าไม่รู้ว่านี่คือของปลอม ก็มีความผิด

น้ำหวังเหล่าจี๋ก็เช่นกัน ร้านที่เอา ‘ของปลอม’ มาขาย มีความผิดแน่ๆ อ้างว่าไม่รู้ไม่ได้ แต่ความโกลาหลเกิดขึ้นเมื่อเจ้าของเครื่องหมายการค้า ‘หวังเหล่าจี๋’ มีการเปลี่ยนมือ

ประเด็นนี้เป็นพื้นฐานทั่วไป ถ้าเราสงสัยว่าเครื่องหมายการค้าหนึ่งๆ ในไทยเป็นของใคร ก็ไปค้นที่ฐานข้อมูลของกรมทรัพย์สินทางปัญญาได้ที่

https://search.ipthailand.go.th/index2

หากค้นว่า ‘หวังเหล่าจี๋’ เราจะพบว่ามันปรากฏรายชื่อถึง 56 รายการ ซึ่งเป็นปกติมาก เพราะการจดเครื่องหมายการค้า จดครึ่งหนึ่งคือจดในหมวดหนึ่ง (สินค้าแต่ละหมวด ถึงเครื่องหมายการค้าเดียวกันก็ต้องจดแยกกัน)

แต่ก่อนจะงง สังเกตดีๆ จะมี 2 บริษัทที่ไปจดคือ ‘กว่างโจว ไป่หยุนซาน ฟาร์มาซูติคอล โฮลดิ้งส์ โค.’ และ ‘มัลติ แอคเซสส์ ลิมิเต็ด ปาล์ม โกรฟ เฮาส์’ โดยทั้งสองบริษัทไปจดเครื่องหมายการค้าน้ำหวังเหล่าจี๋ที่น่าจะคล้ายกันมาก แบบแยกด้วยตาเปล่าไม่ออก ยิ่งอยู่ในกระป๋องแดงๆ ตัวหนังสือสีเหลืองเหมือนกัน ก็ยิ่งยากจะแยกออก และถ้าใครเคยกิน มีความเป็นไปได้ที่เราจะได้เคยกินน้ำหวังเหล่าจี๋จากทั้งสองผู้ผลิต

อย่างไรก็ดี ถ้าไปดูดีๆ ในฐานข้อมูล เราก็จะพบว่า เครื่องหมายการค้าของกว่างโจว ไป่หยุนซาน ฟาร์มาซูติคอล โฮลดิ้งส์ โค. นั้น ‘หมดอายุ’ ไปหมดแล้วตั้งแต่ปี 2024 และเครื่องหมายการค้าของ มัลติ แอคเซสส์ ลิมิเต็ด ปาล์ม โกรฟ เฮาส์ เท่านั้นที่ยังถือว่าใช้การได้อยู่

และนี่เองคือ ‘แกน’ ของเรื่องราวทั้งหมด

ถ้าจากข้อมูลแบบนี้ สันนิษฐานได้เลยว่า สต๊อกน้ำหวังเหล่าจี๋จากกว่างโจว ไป่หยุนซานฯ น่าจะยังค้างอยู่ในประเทศไทย และค้างอยู่ในหลายร้าน ทั้งที่กว่างโจว ไป่หยุนซานฯ ไม่ได้ต่อเครื่องหมายการค้าในไทยแล้ว ซึ่งทั้งซัปพลายเออร์และร้านค้าต่างๆ ที่สั่งไปน่าจะไม่รู้

นี่เลยเปิดช่องให้ทางมัลติ แอคเซสส์ ลิมิเต็ดฯ ที่ตอนนี้เป็นผู้ถือครองเครื่องหมายการค้าแต่เพียงผู้เดียว สามารถไล่ฟ้องทุกคนที่ขายน้ำหวังเหล่าจี๋ของกว่างโจว ไป่หยุนซานฯ ได้ เพราะในทางเทคนิค ถึงน้ำพวกนี้จะซื้อมาในตอนที่ทางกว่างโจว ไป่หยุนซานฯ ยังถือเครื่องหมายการค้าในไทย แต่ตอนนี้ไม่ได้ถือแล้ว การเอาน้ำพวกนี้มาขายจึงถือว่าเป็นการละเมิดเครื่องหมายการค้าของทางมัลติ แอคเซสส์ ลิมิเต็ดฯ ได้

นี่อาจจะเรียกว่าเป็นความซวยของทุกร้านที่สต๊อคน้ำหวังเหล่าจี๋เอาไว้ก็ได้ เพราะต้องกลับไปตรวจสอบทั้งหมดเลยว่าผลิตมาจากไหน ถ้ามาจากกว่างโจว ไป่หยุนซานฯ ขายในไทยตอนนี้ถือว่าละเมิดเครื่องหมายการค้า และอาจโดนตำรวจเรียกไปโรงพักแบบทางร้านก๋วยเตี๋ยวฉงชิ่งได้

ทั้งนี้ต้องย้ำว่านี่เป็นกลไกปกติทางกฎหมาย ที่รัฐบาลไหนก็อาจจะไม่สามามรถแก้ปัญหาได้ และปัญหาน่าจะมาจากกรมทรัพย์สินทางปัญญามากกว่า เพราะถ้าลองย้อนดูไทม์ไลน์ จะเห็นเลยว่าทางกรมทรัพย์สินปล่อยให้มี ‘เครื่องหมายการค้าเดียวกัน’ จากสองบริษัทซ้อนกันอยู่ในตลาด และนั่นทำให้ทั้งร้านค้าและผู้บริโภคสับสนแน่ๆ และแม้แต่คนกินบ่อยๆ ก็อาจไม่รู้ด้วยซ้ำว่ามันมีผลิตมาจากสองบริษัทแต่แรก