‘ผศ.นพ.พจน์’ กลุ่มงานอายุรศาสตร์ รพ.ราชวิถี เผย ผู้ป่วย 3 ราย ให้ยารักษาสูตรเดียวกัน 4 ชนิด แต่ผลลัพธ์ต่างกัน

วันที่ 11 พฤษภาคม 2563 ที่กระทรวงสาธารณสุข (สธ.) ผศ.นพ.พจน์ อินทลาทาพร งานโรคติดเชื้อ กลุ่มงานอายุรศาสตร์ โรงพยาบาลราชวิถี สังกัดกรมการแพทย์ กล่าวถึงประสบการณ์การดูแลรักษาพยาบาลผู้ป่วยโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 หรือ โควิด-19 ว่า การดูแลผู้ป่วยในโรงพยาบาลราชวิถี ที่ได้เริ่มมีการระบาดในประเทศไทย พบผู้ป่วย 4 กลุ่ม ได้แก่ กลุ่มที่ 1 ไม่มีอาการ, กลุ่มที่ 2 อาการเล็กน้อย, กลุ่มที่ 3 อาการปานกลาง และกลุ่มที่ 4 อาการรุนแรงปลอดอักเสบ โดยช่วงที่ประเทศไทยพบการระบาดรุนแรง ภารกิจหลักของโรงพยาบาลราชวิถี เป็นโรงพยาบาลศูนย์ของการแพทย์ จะต้องรับผิดชอบดูแลผู้ป่วยที่มีอาการหนักเป็นลำดับแรกก่อน ส่วนใหญ่ผู้ป่วยที่เข้ารับการรักษาเป็นผู้ป่วยใน มีอาการปานกลางถึงรุนแรง เบื้องต้น มีผู้ป่วย ทั้งหมด 69 ราย ในจำนวนนี้ แบ่งเป็น กลุ่มผู้ป่วยอาการปอดอักเสบทั้งหมด 33 ราย คิดเป็นร้อยละ 47.82 กลุ่มผู้ป่วยปอดอักเสบชนิดรุนแรง 10 ราย คิดเป็นร้อยละ 14.49 กลุ่มผู้ป่วยรักษาหาย 64 ราย คิดเป็น 92.75 และผู้เสียชีวิต 4 ราย คิดเป็นร้อยละ 5.79
 
ผศ.นพ.พจน์ กล่าวว่า จำนวนผู้ป่วยปอดอักเสบจากโควิด-19 ทั้งหมด 33 รายนี้ มีผู้ป่วยที่เป็นปอดอักเสบชนิดรุนแรง 10 ราย คิดเป็นร้อยละ 30 และรักษาหาย 29 ราย คิดเป็นร้อยละ 87.87 และเสียชีวิต 4 ราย คิดเป็นร้อยละ 12.12 ทั้งนี้ บทเรียนที่ได้รับจากการดูแลผู้ป่วย ทางทีมแพทย์จึงได้รวบรวมสรุป เพื่อเป็นการกำหนดแนวทางการรักษาผู้ป่วยของประเทศไทย โดยจะมีการปรับเปลี่ยนอยู่ตลอดเวลาตามความเหมาะสมกับสถานการณ์
 
กรณีศึกษาที่ 1 เป็นผู้ป่วยหญิงไทย อายุ 31 ปี มีอาการไข้หนาวสั่น ประมาณ 11 วัน และระยะ 5 วันก่อนที่จะมาโรงพยาบาล เริ่มมีอาการไอ และเหนื่อยมากขึ้น จึงเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลเอกชนด้วยอาการ ปอดอักเสบ ในอีก 2 วันต่อมา ผู้ป่วยขอกลับบ้าน แต่เมื่อกลับบ้านไปแล้ว 1-2 วัน อาการไม่ดีขึ้น จึงรับการรักษาในโรงพยาบาลรัฐบาล ภายหลังถูกส่งต่อมาที่โรงพยาบาลราชวิถี สรุปผลการตรวจืนยันพบว่า เป็นอาการปอดอักเสบจากโควิด-19 ทีมแพทย์ จึงทำการักษาด้วยยา 4 ชนิด ได้แก่ (1.) Favipiravir, (2.) Darunavir/Ritonavir, (3.) Chloroquine และ (4.) Azithromycin เป็นสูตรยาที่ใช้เป็นแนวทางในการรักษาของประเทศไทย สิ่งที่น่าสนใจ คือ ผลการรักษาผู้ป่วยรายนี้ หลังจากให้ยา 3 วัน ผลทางห้องปฎิบัติการ (แล็บ) ด้วยการตรวจ RT.pcr พบว่า ในวันที่ 3 วันที่ 5, 7, 14 และ 28 วัน ไม่พบเชื้อไวรัสแล้ว ซึ่งเป็นที่น่าประทับใจ เนื่องจากให้การรักษาเพียง 3 วัน ตรวจไมพบเชื้อไวรัสในร่างกายแล้ว
 
“แม้ว่า ผู้ป่วย จะอายุน้อย ความเสี่ยงที่มีอาการรุนแรงจะน้อย แต่รายนี้กลับมีอาการปอดอักเสบรุนแรง เนื่องจากการมารักษาอาการล่าช้าถึง 11 วัน และรายนี้ที่น่าสนใจอย่างหนึ่งคือ เป็นผู้ป่วยรายแรกในกรมการแพทย์ที่ได้ใช้ยา Favipiravir ซึ่งได้รับการสนับสนุนจากกรมควบคุมโรค โดยในขณะนั้นยังไม่ได้มีการสั่งซื้อยาชนิดนี้เข้ามาในประเทศไทย จากบทเรียนแรกนี้ ทำให้ได้ข้อสรุปเบื้องต้นว่า ยา Favipiravir น่าจะมีประโยชน์ในการรักษาผู้ป่วยโรคปอดอักเสบจากโควิด-19 และได้เสนอยา Favipiravir ให้คณะกรรมการพิจารณานำเข้าสู่แนวทางเวชปฎิบัติของโรคใดโรคหนึ่ง หรืออาการใดอาการหนึ่ง (Clinical Practice Guidelines: CPG) ในประเทศไทย นำมาสู่การจัดหายา Favipiravir เข้าสู่ประเทศไทย”
 
ผศ.นพ.พจน์ กล่าวต่อว่า กรณีศึกษาที่ 2 ผู้ป่วยชายไทย อายุ 55 ปี เริ่มมีอาการป่วยไข้ไอ 13 วันก่อนมาโรงพยาบาล ไม่มีโรคประจำตัว ผลการตรวจแล็บด้วย RT-pcr ยืนยันว่า มีการติดเชื้อ จึงทำการรักษาด้วย 4 ชนิด (1.) Favipiravir, (2.) Darunavir/Ritonavir, (3.) Chloroquine และ (4.) Azithromycin ด้วยอาการแรกรับมีอาการปอดอักเสบใช้การรักษาด้วยท่อช่วยหายใจ แต่ 4 วันต่อมาผู้ป่วยได้เสียชีวิตลง ด้วยอาการปอดอักเสบที่รุนแรงมากขึ้น ร่วมกับระบบไหลเวียนโลหิต/ระบบหายใจล้มเหลว และยังตรวจพบเชื้อไวรัสภายในร่างกาย
 
ดังนั้น บทเรียนจากผู้ป่วยรายนี้ ที่ใช้ยา Favipiravir รักษาเช่นกัน ปัจจัยในการเสียชีวิต คือ ผู้ป่วยอายุมาก ความเสี่ยงที่อาการรุนแรง แม้ว่าจะไม่มีโรคประจำตัว และรายนี้มีอาการปอดอักเสบ เข้ารับการรักษาล่าช้า เนื่องจากป่วยมา 13 วันก่อนเข้ารับการรักษา
 
“การจะใช้ยาชนิดที่ได้ผลทางการรักษา แต่อยากสื่อสารถึงประชาชนให้ทราบว่า หากท่านมีอาการ ไม่ควรจะปกปิดและต้องรีบมาพบแพทย์ ไม่ควรจะปกปิดว่า ได้ปสัมผัสโรคมาเมื่อไหร่ อย่างไรบ้าง จึงเป็นบทเรียนว่า รายนี้ มารักษาช้าและอายุมาก” ผศ.นพ.พจน์ กล่าว
 
กรณีศึกษาที่ 3 ผู้ป่วยหญิงไทย อายุ 57 ปี ไม่มีโรคประจำตัวและไม่มีอาการป่วย แต่มาโรงพยาบาล เนื่องจากบุตรสาวกลับจากประเทศเกาหลีใต้ แล้วป่วยเป็นโควิด-19 ซึ่งเข้าเกณฑ์การสอบสวนโรค จากการตรวจ RT-pcr ให้ผลเป็นบวก การนอนโรงพยาบาล จำนวน 4 วันแรก อาการดี ผลเอ็กซเรย์ปอดปกติ แต่เมื่อเข้าวันที่ 5 เริ่มมีอาการไข้ขึ้นอย่างต่อเนื่อง ไอ และเหนื่อยมากขึ้น มีการตรวจพบว่า มีอาการปอดอักเสบจากโควิด-19 ใช้การรักษาด้วยยา 4 ชนิด (1.) Favipiravir, (2.) Darunavir/Ritonavir, (3.) Chloroquine และ (4.) Azithromycin ภายหลังจากการรักษาผู้ป่วยมีอาการดีขึ้น สรุปบทเรียนรายนี้ที่น่าสนใจ คือ มีอายุมากเหมือนรายที่ 2 และไม่มีโรคประจำตัว แต่มาพบแพทย์เร็ว เนื่องจากสอบสวนโรค การติดตามอาการไปจนถึงวันที่ 5 ของการตรวจพบเชื้อไวรัส จึงพบว่า มีอาการปอดอักเสบ ซึ่งเฉลี่ยแล้วเมื่อมีการติดเชื้อในกลุ่มที่มีอาการ หลังจากรับเชื้อแล้ว จะเริ่มมีไข้เหรือเริ่มมีอาการอื่น ๆ เช่น ไอ เจ็บคอ น้ำมูก ประมาณวันที่ 5-7 ของอาการป่วย และเริ่มมีโอกาสที่จะมีอาการปอดอักเสบ ดังนั้น แม้จะมีความเสี่ยงแต่ว่ามารับการรักษาเร็ว และไม่มีโรคประจำตัว ผู้ป่วยรายนี้จึงรักษาหาย
 
“สิ่งนี้ เป็นบทเรียนที่อยากสื่อถึง ประชาชน ว่า ไม่ควรประมาท ถ้ามารักษาเร็ว แล้วท่านได้ยาด้วยก็มีโอกาสที่จะหายกลับบ้านได้ เป็นประสบการณ์โดยรวมของโรงพยาบาลราชวิถี ที่จะสื่อสารถึงทุกท่านเพื่อที่จะให้ความรู้ทันกับโรคโควิด-19 เพื่อรีบเข้าสู่การรักษาไม่ปกปิดข้อมูลกับแพทย์ในประวัติการสัมผัสโรค”