‘ประกันสังคมก้าวหน้า’ ยื่นศาลปกครอง เพิกถอนประกาศเลื่อนเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคม

ผู้สมัครบอร์ดประกันสังคม 14 คน ยื่นฟ้องศาลปกครอง ย้ำ เดินหน้าจัดเลือกตั้งบอร์ดตามกำหนดเดิม 27 ก.ย. ชี้การเลื่อนเลือกตั้ง กระทบสิทธิผู้สมัคร ผู้ประกันตน ขณะที่ ศาลไต่สวนคำขอคุ้มครองชั่วคราว รอลุ้นศาลมีคำสั่งทุเลาหรือคุ้มครองชั่วคราว หรือไม่ ?

วันนี้ (5 ส.ค. 2569) ที่ศาลปกครองกลาง รศ.ษัษฐรัมย์ ธรรมบุษดี อดีตกรรมการประกันสังคมฝ่ายผู้ประกันตน และหัวหน้าทีมประกันสังคมก้าวหน้า พร้อมผู้สมัครรับเลือกตั้งคณะกรรมการประกันสังคมฝ่ายผู้ประกันตนและฝ่ายนายจ้าง รวม 14 คน ยื่นฟ้องต่อศาลปกครอง ขอให้เพิกถอนประกาศเลื่อนการเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคม โดยศาลเปิดไต่สวนคำขอคุ้มครองชั่วคราวในช่วงบ่าย และแจ้งว่าจะมีคำสั่งโดยเร็วที่สุด

การยื่นฟ้องครั้งนี้เกิดขึ้นภายหลังศาลปกครองมีคำสั่งทุเลาการบังคับใช้ข้อ 2 ของประกาศคณะกรรมการการเลือกตั้งผู้แทนฝ่ายนายจ้างและผู้แทนฝ่ายผู้ประกันตน ซึ่งกำหนดให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งต้องลงทะเบียนใช้สิทธิเลือกตั้งกับสำนักงานประกันสังคม ก่อนที่คณะกรรมการการเลือกตั้งฯ จะมีประกาศชะลอการจัดการเลือกตั้งออกไปเพื่อรอคำวินิจฉัยของศาล

รศ.ษัษฐรัมย์ ระบุว่า ผู้สมัครทั้ง 14 คน เห็นว่า การเลื่อนการเลือกตั้งกระทบต่อสิทธิของผู้สมัครและผู้มีสิทธิเลือกตั้ง จึงขอให้ศาลเพิกถอนประกาศดังกล่าว พร้อมเรียกร้องให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงานเดินหน้าจัดการเลือกตั้งตามกำหนดเดิมในวันที่ 27 กันยายน 2569

โดยย้ำว่า ผ่านมากว่า 5 เดือน 22 วัน นับตั้งแต่คณะกรรมการประกันสังคมชุดแรกที่มาจากการเลือกตั้งครบวาระ เห็นว่า แม้ตัวแทนฝ่ายผู้ประกันตนจะมีเพียง 6 เสียง และยังไม่สามารถผลักดันการปฏิรูปกองทุนได้ทั้งหมด แต่การทำงานที่ผ่านมาได้ทำให้สังคมตระหนักถึงปัญหาเชิงโครงสร้างของระบบประกันสังคมมากขึ้น โครงสร้างการบริหารกองทุนประกันสังคมในปัจจุบันไม่ได้เปิดโอกาสให้ตัวแทนฝ่ายรัฐ นายจ้าง และผู้ประกันตน ถ่วงดุลอำนาจกันอย่างแท้จริง แต่ยังอยู่ภายใต้อำนาจของระบบราชการมาอย่างต่อเนื่อง จึงเห็นว่าการเลือกตั้งครั้งนี้มีความสำคัญต่อการปฏิรูปโครงสร้างการบริหารกองทุน และการคืนอำนาจการตัดสินใจให้แก่ผู้ประกันตนผ่านกระบวนการเลือกตั้ง

ทีมประกันสังคมก้าวหน้า ยังตั้งข้อสังเกตว่า กระบวนการเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคมใช้เวลารวมกว่า 7 เดือน นับตั้งแต่บอร์ดชุดเดิมหมดวาระ ก่อนที่คณะกรรมการการเลือกตั้งประกันสังคม ซึ่งมีปลัดกระทรวงแรงงานเป็นประธาน จะประกาศชะลอการเลือกตั้งออกไปโดยไม่กำหนดกรอบเวลา และเห็นว่าการประกาศดังกล่าวเป็นการดำเนินการที่เกินกว่าคำสั่งศาลปกครอง เนื่องจากศาลมีคำสั่งทุเลาการบังคับใช้เฉพาะข้อ 2 ของประกาศเลือกตั้ง ซึ่งกำหนดเงื่อนไขการลงทะเบียนล่วงหน้าของผู้มีสิทธิเลือกตั้ง ไม่ได้มีคำสั่งให้ระงับหรือเลื่อนกระบวนการเลือกตั้งทั้งหมด โดยตั้งข้อสังเกตว่า กระบวนการอื่น เช่น การจัดทำบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้ง การกำหนดหน่วยเลือกตั้ง และการเตรียมการเลือกตั้ง ยังสามารถดำเนินการต่อได้

นอกจากนี้ระบุว่า นับตั้งแต่ศาลมีคำสั่งเมื่อวันที่ 24 กรกฎาคมที่ผ่านมา กระทรวงแรงงานยังไม่มีความคืบหน้าในการแก้ไขประเด็นเรื่องการลงทะเบียนผู้มีสิทธิเลือกตั้ง หรือดำเนินการอุทธรณ์คำสั่งศาล จึงตั้งคำถามว่าการชะลอการเลือกตั้งครั้งนี้อาจเป็นอุปสรรคต่อกระบวนการปฏิรูปและการคืนอำนาจให้ผู้ประกันตนผ่านการเลือกตั้ง

สำหรับคำฟ้องที่ยื่นต่อศาลปกครอง มี 2 ประเด็น ได้แก่

• ขอให้ศาลเพิกถอนประกาศชะลอการเลือกตั้งของคณะกรรมการการเลือกตั้งประกันสังคม
  

• ขอให้ศาลมีคำสั่งให้ดำเนินการเลือกตั้งตามกำหนดเดิมในวันที่ 27 กันยายน 2569

พร้อมกันนี้ ทีมประกันสังคมก้าวหน้าได้เสนอข้อเสนอต่อ จุลพันธ์ อมรวิวัฒน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงาน โดยระบุว่า หากรัฐบาลมีเจตนารมณ์ในการปฏิรูปประกันสังคม การเลือกตั้งยังสามารถเดินหน้าตามกำหนดเดิมได้ พร้อมเสนอแนวทางดำเนินการ 5 ข้อ ได้แก่

• ประกาศรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้งทั้งหมดจากฐานข้อมูลของสำนักงานประกันสังคม
  

• ใช้หน่วยเลือกตั้งตามที่ผู้มีสิทธิได้ลงทะเบียนเลือกสถานที่ไว้ก่อนหน้านี้ ทั้งฝ่ายผู้ประกันตนและฝ่ายนายจ้าง
  

• ประกาศหน่วยเลือกตั้งและรายชื่อผู้ที่ลงทะเบียนแล้ว พร้อมเปิดให้ผู้ที่ยังไม่ได้เลือกหน่วย สามารถแจ้งความประสงค์เปลี่ยนหรือเลือกหน่วยผ่านระบบออนไลน์ภายในระยะเวลาที่กำหนด
  

• ผู้มีสิทธิที่ยังไม่ได้เลือกหน่วยเลือกตั้ง ให้ใช้สำนักงานประกันสังคมจังหวัดหรือสาขาที่มีรายชื่อเป็นหน่วยเลือกตั้ง
  

• เดินหน้าจัดการเลือกตั้งในวันที่ 27 กันยายน 2569 ตามกำหนดเดิม โดยไม่เลื่อนออกไป

ทีมประกันสังคมก้าวหน้า ทิ้งท้ายว่า ฝ่ายบริหารควรเร่งหาทางออกเพื่อฟื้นความเชื่อมั่นต่อกองทุนประกันสังคม ด้วยการทำให้กระบวนการเลือกตั้งเป็นไปตามหลักประชาธิปไตย และเปิดโอกาสให้ผู้ประกันตนมีส่วนร่วมในการกำหนดทิศทางการบริหารกองทุน ซึ่งเป็นกองทุนขนาดใหญ่ของประเทศที่มีความสำคัญต่อคุณภาพชีวิตของแรงงานไทย

ทั้งนี้ศาลปกครองกลาง รับคำร้องจากทีมประกันสังคมก้าวหน้า เปิดไต่สวนฉุกเฉิน โดยมี รศ.ษัษฐรัมย์ ขึ้นให้การไต่สวน กระทั้งเมื่อช่วงเวลาประมาณ 16.15 น.ศาลปกครองกลางได้ไต่สวนคำร้องเสร็จแล้ว แต่ศาลยังไม่มีคำสั่ง ซึ่งศาลแจ้งว่าจะทําการพิจารณาและมีคําสั่งโดยเร็วที่สุด ซึ่งในชั้นการไต่สวน รศ.ษัษฐรัมย์ ได้อธิบายถึงประเด็นผลกระทบต่อการเลื่อนเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคมออกไปที่จะมีผลกระทบต่อผู้ประกันตนทั้งหมด 11.9 ล้านคน โดยในขณะนี้ เป็นคณะกรรมการประกันสังคม ชุดรักษาการ ทําให้คณะอนุกรรมการพัฒนาสิทธิประโยชน์ฯ ไม่มีการประชุมพิจารณาในเรื่องค่าว่างงาน เงินบํานาญชราภาพ และเงินเลี้ยงดูเด็กเล็ก จึงทําให้ผู้ประกันตนเสียประโยชน์

ส่วนกระบวนการต่อจากนี้ ศาลจะมีหมายแจ้งคำสั่งส่งไปยังบ้านของผู้ฟ้อง คือ รศ.ษัษฐรัมย์ ดูในคำสั่งนั้นจะแจ้งว่า จะมีคำสั่งทุเลาหรือคุ้มครองชั่วคราวคำร้องของทีม ทีมประกันสังคมก้าวหน้าหรือไม่ โดยหากศาลมีคำสั่งทุเลาหรือคุ้มครอง ก็จะต้องมีการจัดการเลือกตั้งตามกำหนดการเดิม คือวันที่ 27 กันยายน 2569

ขณะที่ นรเศรษฐ์ นาหนองตูม ทนายความ เปิดเผยว่า จากที่ได้อธิบายให้ศาลฟัง และจากการสำนวนคำฟ้อง คาดว่ามีแนวโน้มที่มีความคาดหวังว่าศาลจะมีคำสั่งทุเลาก่อนมีคำพิพากษา หากย้อนไปคำสั่งของศาลปกครองในคดีหมายเลขดำที่ 130/2569 จะเห็นได้ว่ามีคำสั่งทุเลาแค่การลงทะเบียนสิทธิล่วงหน้าเท่านั้น ไม่ได้มีคำสั่งเรื่องการชะลอหรือเลื่อนการเลือกตั้งออกไป อีกทั้งฝ่ายคณะกรรมการและประกันสังคมก็ได้ให้การในคดีดังกล่าวนี้ว่า ได้จัดเตรียมการเลือกตั้งในกรอบระยะเวลาแล้ว จากข้อมูลทั้งหมดก็เชื่อว่าศาลจะมีคำสั่งที่เป็นไปตามแนวทางที่เป็นประโยชน์ต่อสาธารณะ