จีนประสาน 'อัปเกรดอุตสาหกรรม' เข้ากับ 'กระตุ้นการบริโภค' ให้มีประสิทธิภาพได้อย่างไร

ปักกิ่ง, 2 พ.ค. (ซินหัว) -- อุปสงค์ความต้องการและอุปทานการจัดจำหน่ายที่มีปฏิสัมพันธ์ระหว่างกันในเชิงบวกถือเป็นพลังขับเคลื่อนการพัฒนาเศรษฐกิจที่สำคัญ ซึ่งแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมระยะ 5 ปี ฉบับที่ 15 (2026-2030) ของจีนได้ระบุความจำเป็นของการส่งเสริมปฏิสัมพันธ์อันดีระหว่างการบริโภคกับการลงทุน รวมถึงระหว่างอุปทานกับอุปสงค์ เพื่อสร้างสมดุลเชิงพลวัตที่มีมาตรฐานสูงขึ้น พร้อมเสริมแรงผลักดันและความน่าเชื่อถือของเศรษฐกิจภายในประเทศ

จีนที่มีประชากรกว่า 1.4 พันล้านคน และกลุ่มคนรายได้ปานกลางกว่า 400 ล้านคน กลายเป็นตลาดผู้บริโภคขนาดใหญ่ที่สุดอันดับสองของโลก ซึ่งกำลังขยับขยายอุปสงค์ภายในประเทศและให้ความสำคัญกับการลงทุนที่มีประสิทธิภาพ โดยปัจจุบันจีนเร่งสร้างความก้าวหน้าของโครงการขนาดใหญ่จำนวนมาก ซึ่งศาสตราจารย์ซูเจี้ยนแห่งมหาวิทยาลัยปักกิ่ง ชี้ว่าความพยายามพึ่งพาตนเองของจีน โดยเฉพาะการผลิตระดับไฮเอนด์ เป็นวิธีสนับสนุนการขยายการบริโภคที่สำคัญ

อุตสาหกรรมเพิ่มพลังการใช้จ่าย

ผลผลิตที่มีมูลค่าเพิ่มทางการผลิตของจีนมีแนวโน้มครองส่วนแบ่งกว่าร้อยละ 30 ของการเติบโตทางการผลิตทั่วโลกในช่วงปี 2021-2025 และจีนสามารถรักษาตำแหน่งผู้ผลิตรายใหญ่ที่สุดของโลกติดต่อกัน 15 ปี โดยระบบอุตสาหกรรมที่ครอบคลุมวงกว้างของจีนมีการจ้างงานหลายร้อยล้านอัตรา ซึ่งหากปราศจากเสาหลักต้นนี้แล้ว รายได้ครัวเรือนที่เพิ่มขึ้นอาจขาดแคลนรากฐานที่มั่นคง

ตัวอย่างเช่นที่เขตพัฒนาเศรษฐกิจและเทคโนโลยีกุ้ยก่างในเขตปกครองตนเองกว่างซีจ้วงทางตอนใต้ของจีน บริษัท กุ้ยก่าง ลีแอนด์แมน เปเปอร์ แมนูแฟกเจอริง จำกัด กำลังก่อสร้างโรงงานกระดาษและเยื่อกระดาษ มูลค่า 2.75 หมื่นล้านหยวน (ราว 1.23 แสนล้านบาท) ซึ่งจะผลิตผลิตภัณฑ์กระดาษทิชชูระดับไฮเอนด์และวัสดุย่อยสลายได้ตามธรรมชาติระหว่างการก่อสร้างแบบแบ่งสองระยะ โดยโรงงานแห่งนี้จะสร้างผลผลิตรายปีราว 1 หมื่นล้านหยวน (ราว 4.5 หมื่นล้านบาท) และสร้างงานมากกว่า 3,000 อัตรา เมื่อการก่อสร้างระยะแรกเสร็จสิ้นในช่วงครึ่งแรกของปี 2027

นอกจากนั้นการพึ่งพาตนเองทางอุตสาหกรรมกำลังลดต้นทุนการดำรงชีพของผู้บริโภคอย่างต่อเนื่อง ตัวอย่างที่ชัดเจนคือยานยนต์พลังงานใหม่ (NEV) โดยยานยนต์นั่งโดยสารพลังงานใหม่ของจีนครองส่วนแบ่งร้อยละ 68.4 ของตลาดโลก การผลิตขนานใหญ่และการพึ่งพาตนเองด้านห่วงโซ่อุตสาหกรรมของจีนได้ลดต้นทุนการซื้อยานยนต์พลังงานใหม่ลงอย่างมีนัยสำคัญ ซึ่งผลักดันความนิยมการเดินทางสีเขียวอันเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม

ขณะเดียวกันโครงสร้างพื้นฐานใหม่ๆ จากการอัปเกรดทางอุตสาหกรรมกำลังขยับขยายขอบเขตการบริโภค ตัวอย่างเช่นการกระจายสัญญาณ 5G และอินเทอร์เน็ตอุตสาหกรรมช่วยให้เกษตรกรในพื้นที่ภูเขาห่างไกลสามารถจำหน่ายผลิตภัณฑ์ท้องถิ่นสู่หลายเมืองผ่านไลฟ์สตรีมมิงหรือไลฟ์สด การเปิดโครงสร้างพื้นฐานการบินระดับต่ำทำให้การจัดส่งอาหารด้วยโดรนที่เคยอยู่แต่ในนิยายวิทยาศาสตร์กลายเป็นเรื่องจริงในชีวิตประจำวัน หรือการก่อสร้างเครือข่ายประมวลผลระดับชาติช่วยให้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) สั่งอาหาร เรียกรถแท็กซี่ และลงทะเบียนนัดหมายโรงพยาบาลภายในไม่กี่วินาที

การเร่งเปลี่ยนผ่านตัวขับเคลื่อนการเติบโตและเพิ่มประสิทธิภาพของโครงสร้างถือเป็นภาพของการพัฒนาที่มีคุณภาพสูง ซึ่งด้านหนึ่งได้เปิดกว้างตลาดบลูโอเชียน (blue ocean) หรือตลาดน่านน้ำสีครามที่หมายถึงตลาดใหม่ที่มีคู่แข่งน้อย และบ่มเพาะจุดเติบโตใหม่ๆ ขณะอีกด้านหนึ่งได้กระตุ้นการจ้างงาน รายได้ และการจับจ่ายใช้สอย

การใช้จ่ายเป็นตัวนำ อุตสาหกรรมก้าวกระโดด

อุปสงค์ความต้องการใหม่ๆ ของเหล่าผู้บริโภคกำลังชี้นำอุตสาหกรรมนับพันในจีนสร้างสรรค์สิ่งใหม่และปรับปรุงคุณภาพของอุปทาน เช่น บริษัท เจ้อเจียง เฟยหม่า เอาดอร์ โปรดักส์ จำกัด ในอำเภอชิงเถียน มณฑลเจ้อเจียงทางตะวันออกของจีน ดำเนินงานสายการผลิตเก้าอี้พักผ่อนอย่างเต็มกำลังตามความต้องการพักผ่อนหย่อนใจกลางแจ้งที่เพิ่มขึ้นมาก โดยหวังเหล่ย ประธานบริษัทฯ กล่าวว่าตอนนี้ยอดจำหน่ายภายในประเทศคิดเป็นราวร้อยละ 65 ของทั้งหมด คาดว่ายอดจำหน่ายภายในประเทศช่วงฤดูร้อนจะเติบโต 3-5 เท่า

ณ การประชุมจงกวนชุน ฟอรัม (Zhongguancun Forum) ประจำปี 2026 ในกรุงปักกิ่งเมื่อไม่นานนี้ ผลิตภัณฑ์สมาร์ตโฮมสำหรับใช้งานในบ้านตอบสนองความต้องการของประชาชน ทั้งแว่นตาปัญญาประดิษฐ์ที่สามารถเรียงสูตรอาหารและแนะนำการปรุงทีละขั้นตอน หุ่นยนต์พี่เลี้ยงอัจฉริยะ และหุ่นยนต์กวาดถูพื้นและเช็ดถูหน้าต่าง ดึงดูดความสนใจจากฝูงชนจำนวนมากที่พากันถามว่าจะวางจำหน่ายในตลาดเมื่อไร?

ยอดค้าปลีกทางออนไลน์ของอุปกรณ์สวมใส่อัจฉริยะอย่างแว่นตาปัญญาประดิษฐ์และนาฬิกาอัจฉริยะในช่วงเดือนมกราคม-ตุลาคม 2025 เพิ่มขึ้นร้อยละ 23.1 เมื่อเทียบปีต่อปี ซึ่งเบื้องหลังตัวเลขสถิตินี้คือการบูรณาการข้อได้เปรียบของตลาดขนาดใหญ่พิเศษและการอัปเกรดทางอุตสาหกรรมของจีนอย่างลึกซึ้ง

รายงานการปฏิบัติงานของรัฐบาลจีนในปี 2026 กำหนดให้การขยับขยายอุปสงค์ภายในประเทศเป็นพันธกิจสำคัญ เรียกร้องการประสานความพยายามกระตุ้นการบริโภคและขยายการลงทุน งัดทุกศักยภาพการเติบโตของอุปสงค์ภายในประเทศมาใช้ประโยชน์ และใช้จุดแข็งของตลาดขนาดใหญ่มหึมาให้ดียิ่งขึ้น โดยจีนจะจัดสรรพันธบัตรรัฐบาลอายุยาวพิเศษรวม 2.5 แสนล้านหยวน (ราว 1.12 ล้านล้านบาท) สำหรับโครงการซื้อขายแลกเปลี่ยน (trade-in) สินค้าอุปโภคบริโภค และอีก 1 แสนล้านหยวน (ราว 4.5 แสนล้านบาท) สำหรับชุดนโยบายการเงินและการคลังที่สนับสนุนการลงทุนของภาคเอกชนและการใช้จ่ายของผู้บริโภค

จางหลินซาน นักวิจัยประจำสถาบันวิจัยเศรษฐศาสตร์มหภาคแห่งชาติจีน สังกัดคณะกรรมการพัฒนาและปฏิรูปแห่งชาติจีน กล่าวว่านโยบายที่เกี่ยวข้องไม่เพียงถูกออกแบบอย่างดีแต่ยังมีการสนับสนุนเงินทุนและมาตรการอันเป็นระบบอย่างที่ไม่เคยปรากฏมาก่อน ทำให้นอกจากขยับขยายตลาดผู้บริโภคโดยตรงแล้ว ยังสร้างช่องว่างการเติบโตให้กลุ่มอุตสาหกรรมเกิดใหม่อีกด้วย