แพทย์เผย 'โรคไต' พุ่งตามสังคมสูงวัย คนไทยป่วยแล้วกว่า 10 ล้านคน
เมื่อวันที่ 19 มีนาคม ที่ อาคารกรมพระศรีสวางควัฒน โรงพยาบาลจุฬาภรณ์ ราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์ นพ.อดิศร บุญญาภิบาล ผู้ช่วยผู้อำนวยการโรงพยาบาลจุฬาภรณ์ เป็นประธานในพิธีเปิดกิจกรรมรณรงค์สร้างความตระหนักรู้เนื่องใน “วันไตโลก ประจำปี 2569” (World Kidney Day) ภายใต้แนวคิด “Kidney Health for All : Caring for People, Protecting the Planet | คัดกรองป้องกัน รู้ทันโรคไต ใส่ใจรักษ์โลก”
นพ.อดิศร กล่าวว่า สถานการณ์โรคไตเรื้อรังในปัจจุบันถือเป็นปัญหาสาธารณสุขทั้งในระดับโลกและประเทศไทย โดยมีจำนวนผู้ป่วยเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะผู้ป่วยไตวายระยะสุดท้ายที่ต้องพึ่งพาการบำบัดทดแทนไต ซึ่งส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตและภาระค่าใช้จ่ายของครอบครัวอย่างมีนัยสำคัญ โรงพยาบาลจุฬาภรณ์จึงจัดกิจกรรมดังกล่าวขึ้น เพื่อสร้างความตระหนักรู้ ส่งเสริมการดูแลสุขภาพเชิงป้องกัน และปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพของประชาชน พร้อมสืบสานพระปณิธานใน ศ.ดร.สมเด็จพระเจ้าน้องนางเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณ์วลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี กรมพระศรีสวางควัฒน วรขัตติยราชนารี ที่ทรงมุ่งให้ประชาชนเข้าถึงบริการสุขภาพอย่างเท่าเทียม
ด้าน นพ.ศุภณัฐ วรวิชชวงษ์ แพทย์เฉพาะทางอายุรศาสตร์โรคไต กล่าวว่า สถานการณ์โรคไตในประเทศไทยปัจจุบัน พบว่ามีผู้ป่วยทั้งที่รู้ตัวและไม่รู้ตัวรวมประมาณ 17% ของประชากร หรือราว 10 ล้านคน และมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง โดยโรคไตถูกเรียกว่า “ภัยเงียบ” เนื่องจากในระยะแรกมักไม่แสดงอาการ ทั้งนี้ ไตมีหน้าที่สำคัญในการกรองของเสียจากเลือดวันละประมาณ 200 ลิตร ควบคุมความดันโลหิต และสร้างฮอร์โมนเม็ดเลือดแดง หากเข้าสู่ภาวะโรคไตเรื้อรัง ซึ่งหมายถึงการที่ไตทำงานลดลงต่อเนื่องเกิน 3 เดือน จะไม่สามารถรักษาให้หายขาดได้ ทำได้เพียงชะลอความเสื่อม
นพ.ศุภณัฐ กล่าวต่อว่า ประชาชนควรให้ความสำคัญกับการตรวจคัดกรอง โดยดูค่าการทำงานของไต หรือ eGFR หากต่ำกว่า 60 ต่อเนื่องเกิน 3 เดือน ถือว่าเข้าเกณฑ์โรคไตเรื้อรัง โดยควรตรวจสุขภาพอย่างน้อยปีละครั้ง ผ่านการตรวจเลือดเพื่อดูค่า creatinine และ eGFR การตรวจปัสสาวะเพื่อหาโปรตีนรั่ว ซึ่งเป็นสัญญาณเริ่มต้นของไตเสื่อม รวมถึงการตรวจความดันโลหิตและระดับน้ำตาลในเลือด เนื่องจากเบาหวานและความดันโลหิตสูงเป็นสาเหตุสำคัญของโรคไต ขณะเดียวกัน หากพบอาการผิดปกติ เช่น บวมบริเวณหน้าแข้ง ข้อเท้า หรือรอบดวงตา ปัสสาวะเป็นฟอง อ่อนเพลีย ซีด หรือเบื่ออาหาร ควรรีบพบแพทย์ทันที
ในส่วนของการดูแลด้านโภชนาการ แนะนำให้ดื่มน้ำสะอาดอย่างเพียงพอ ประมาณวันละ 1.5–2 ลิตร ลดการบริโภคโซเดียมไม่เกิน 2 กรัมต่อวัน หรือเทียบเท่าน้ำปลา/ซีอิ๊วประมาณ 3–4 ช้อนชา สำหรับผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังจำเป็นต้องจำกัดปริมาณโปรตีนทั้งจากสัตว์และพืช โดยเฉพาะในระยะที่โรครุนแรงขึ้น รวมถึงต้องระวังอาหารที่มีโพแทสเซียมและฟอสฟอรัสสูงตามระยะของโรค
ขณะที่นพ.วุฒิพงศ์ ตรีวัฒนา แพทย์เฉพาะทางอายุรศาสตร์โรคไต กล่าวว่า สาเหตุหลักของโรคไตวายเรื้อรังในประเทศไทยมาจากโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูง หากควบคุมได้ไม่ดีจะส่งผลต่อหลอดเลือดและหน่วยไตจนเกิดการเสื่อม นอกจากนี้ยังมีปัจจัยเสี่ยงอื่น เช่น โรคไตอักเสบ โรคถุงน้ำในไตจากพันธุกรรม รวมถึงพฤติกรรมการใช้ยาแก้ปวดกลุ่ม NSAIDs เช่น ไดโคลฟีแนค เป็นเวลานาน และการซื้อยารับประทานเองโดยไม่ปรึกษาแพทย์
นพ.วุฒิพงศ์ กล่าวต่อว่า การรักษาโรคไตเรื้อรังแบ่งออกเป็น 5 ระยะ โดยระยะสุดท้ายหรือระยะที่ 5 ซึ่งการทำงานของไตต่ำกว่า 15% จำเป็นต้องได้รับการบำบัดทดแทนไต โดยมีทางเลือกหลัก 4 วิธี ได้แก่ การปลูกถ่ายไต ซึ่งมีประสิทธิภาพดีที่สุด การฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม การล้างไตทางช่องท้อง และการรักษาแบบประคับประคอง อย่างไรก็ตาม หากผู้ป่วยสามารถควบคุมระดับน้ำตาลและความดันโลหิตได้ดี ควบคู่กับการปรับพฤติกรรม เช่น ลดเค็ม หลีกเลี่ยงยาเสี่ยง และดูแลสุขภาพอย่างเหมาะสม จะช่วยชะลอการเสื่อมของไตและลดโอกาสเข้าสู่ระยะสุดท้ายได้
ด้าน นพ.ปิยพันธ์ ประพันธ์วัฒนะ กล่าวว่า พฤติกรรมเสี่ยงที่สำคัญซึ่งเร่งให้ไตเสื่อม ได้แก่ การละเลยการตรวจสุขภาพประจำปี การรับประทานยาไม่ต่อเนื่องในผู้ป่วยโรคเรื้อรัง เช่น เบาหวานและความดันโลหิตสูง รวมถึงพฤติกรรมการบริโภคอาหารรสเค็มหรือหวานจัด และการใช้ยาแก้ปวดหรืออาหารเสริมโดยไม่จำเป็น ซึ่งอาจทำให้เกิดภาวะไตอักเสบเฉียบพลันโดยไม่รู้ตัว
ทั้งนี้ ภายในงานยังมีการให้ความรู้ด้านโภชนาการในหัวข้อ “ครัวรักษ์ไต เรารักษ์โลก” โดยนักกำหนดอาหารวิชาชีพ การแนะนำการออกกำลังกายในหัวข้อ “ขยับกาย ขยายใจ” รวมถึงการให้บริการตรวจสุขภาพเบื้องต้นแก่ประชาชนโดยไม่เสียค่าใช้จ่าย อาทิ การตรวจโปรตีนในปัสสาวะ การวัดความดันโลหิต และการวิเคราะห์องค์ประกอบร่างกาย พร้อมเปิดให้คำปรึกษาโดยแพทย์เฉพาะทาง และบูธรณรงค์บริจาคอวัยวะ เพื่อเพิ่มโอกาสในการรักษาผู้ป่วยไตวายระยะสุดท้าย
อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : แพทย์เผย ‘โรคไต’ พุ่งตามสังคมสูงวัย คนไทยป่วยแล้วกว่า 10 ล้านคน
ติดตามข่าวล่าสุดได้ทุกวัน ที่นี่
– Website : https://www.matichon.co.th