“ทรัมป์” ส่งทหารคุมเมืองใหญ่ทั่วสหรัฐ ท้าทายเพดานอำนาจประธานาธิบดีในประเทศ
การระดมกองกำลังพิทักษ์ชาติและทหารประจำการเข้าสู่เมืองใหญ่ทั่วสหรัฐ จุดกระแสวิจารณ์ว่าทรัมป์ใช้อำนาจเกินกรอบเดิม ขณะที่ศาลสหรัฐหลายระดับเริ่มออกคำสั่งสกัดการส่งทหาร
วันที่ 4 ธันวาคม 2568 เวลา 15.12 น. สำนักข่าวบลูมเบิร์กรายงานว่า ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ยังคงขยายการส่งกองกำลังเข้าสู่เมืองต่าง ๆ ของสหรัฐต่อเนื่อง เป็นการเพิ่มระดับการใช้อำนาจทางทหารภายในประเทศ ซึ่งแทบไม่เคยมีมาก่อนในประวัติศาสตร์สหรัฐ
ในปีแรกของการดำรงตำแหน่งสมัยที่สอง ทรัมป์ได้ส่งกำลังพลกองกำลังพิทักษ์ชาติ (National Guard) และเจ้าหน้าที่ทหารรายอื่น ๆ ไปยังลอสแอนเจลิส วอชิงตัน ดีซี ชิคาโก พอร์ตแลนด์ รัฐออริกอน และเมมฟิส นอกจากนี้ยังประกาศจะส่งกำลังไปยังนิวออร์ลีนส์ และเปิดเผยเป็นนัยว่าอาจขยายไปยังเมืองอื่น เช่น เซนต์หลุยส์ ซานฟรานซิสโก และนิวยอร์ก ซิตี้ ทำเนียบขาวระบุว่าการส่งกำลังดังกล่าวมีเป้าหมายเพื่อปราบปรามอาชญากรรมรุนแรง และสนับสนุนการบังคับใช้กฎหมายคนเข้าเมืองของรัฐบาลกลาง
อย่างไรก็ตาม ปฏิบัติการนี้เผชิญกับความพ่ายแพ้ทางกฎหมายหลายครั้ง ศาลได้สั่งระงับการส่งกำลังในชิคาโกและพอร์ตแลนด์ พร้อมอยู่ระหว่างการอุทธรณ์ เมื่อวันที่ 20 พ.ย. ผู้พิพากษาของศาลรัฐบาลกลางตัดสินว่าการส่งกองกำลังพิทักษ์ชาติไปยังกรุงวอชิงตัน ดีซี มีแนวโน้มผิดกฎหมาย แต่ให้เวลารัฐบาล 21 วันในการยื่นอุทธรณ์ โดยสั่งชะลอการมีผลของคำตัดสินชั่วคราว
การดำเนินการของทรัมป์ถือเป็นการเบี่ยงเบนอย่างชัดเจนจากแนวปฏิบัติของประธานาธิบดีคนก่อน ๆ ประวัติศาสตร์สหรัฐ มักจำกัดการใช้กองทัพภายในประเทศ เนื่องจากเคยต่อต้านการปรากฏตัวของทหารอังกฤษในยุคอาณานิคม การระดมทหารในประเทศครั้งนี้จึงถูกเดโมแครตวิจารณ์อย่างหนักว่าเป็นการใช้อำนาจในลักษณะเผด็จการ
ทรัมป์ส่งทหารไปที่ใดบ้างในสหรัฐ?
ตามนโยบายกวาดล้างผู้อพยพผิดกฎหมายราว 11 ล้านคน ทรัมป์ได้สั่งส่งทหารประจำการและนาวิกโยธินไปยังชายแดนตอนใต้ในเดือนมกราคม เพื่อสกัดกั้นการข้ามพรมแดนโดยไม่ได้รับอนุญาต กระทรวงกลาโหมระบุว่ามีเครื่องบินทหารอย่างน้อย 4 ลำถูกใช้ในการเนรเทศผู้ถูกกักตัวราว 5,000 คนจากเอลปาโซและซานดิเอโก และในช่วงต้นเดือนกรกฎาคม มีทหารประจำการที่พรมแดนประมาณ 8,500 นาย
ในเดือนมิถุนายน ประธานาธิบดีส่งกองกำลังพิทักษ์ชาติ 4,000 นาย และนาวิกโยธินอีก 700 นายไปยังลอสแอนเจลิสเป็นเวลา 60 วัน ท่ามกลางการประท้วงต้านการบุกจับผู้อพยพผิดกฎหมาย และเมื่อการประท้วงลดลงในเดือนกรกฎาคม ทหารส่วนใหญ่ก็ถูกเรียกกลับ
ต้นเดือนสิงหาคม ทรัมป์ประกาศว่าจะเข้าควบคุมตำรวจกรุงวอชิงตัน ดีซี และส่งกองกำลังพิทักษ์ชาติเข้าไปเพิ่ม โดยมีการส่งกำลังราว 2,200 นายในปลายเดือนนั้น ต่อมาเมื่อวันที่ 26 พ.ย. เกิดเหตุกราดยิงใส่ทหารที่ลาดตระเวน ทำให้มีผู้เสียชีวิต 1 นาย ผู้ต้องสงสัยเป็นชายชาวอัฟกานิสถานวัย 29 ปี หลังเหตุการณ์ ทรัมป์ได้ส่งทหารเพิ่มอีก 500 นาย และเพนตากอนระบุว่าทหารพิทักษ์ชาติในเมืองทั้งหมดได้รับอนุญาตให้พกอาวุธแล้ว
กลางเดือนกันยายน ทรัมป์ประกาศตั้งกองกำลัง Memphis Safe Task Force ซึ่งรวมกองกำลังพิทักษ์ชาติ FBI และหน่วยงานรัฐบาลกลางอื่น ๆ โดยผู้ว่าการรัฐเทนเนสซี บิล ลี ได้อนุญาตอย่างเป็นทางการ และเริ่มส่งกำลังในเดือนตุลาคม
เมื่อวันที่ 28 ก.ย. รัฐมนตรีกลาโหม พีท เฮกเซธ ส่งบันทึกถึงผู้ว่าการรัฐออริกอน สั่งว่าต้องส่งกำลังพิทักษ์ชาติจำนวน 200 นายไปปฏิบัติภารกิจของรัฐบาลกลางเป็นเวลา 60 วัน หลังศาลสั่งระงับชั่วคราว เพนตากอนพยายามเลี่ยงคำสั่งโดยส่งกำลังพิทักษ์ชาติจากรัฐแคลิฟอร์เนียไปร่วมปฏิบัติการ แต่ผู้พิพากษาขยายคำสั่งให้ครอบคลุมกำลังจากรัฐอื่นด้วย
ในวันที่ 4 ต.ค. ทรัมป์สั่งส่งทหารพิทักษ์ชาติ 300 นายไปชิคาโก โดยอ้างว่าเป็นมาตรการปราบอาชญากรรมและสนับสนุนการบังคับใช้กฎหมายคนเข้าเมือง รัฐอิลลินอยส์ได้ยื่นฟ้อง โดยกล่าวว่าเป็นการล่วงล้ำอำนาจของรัฐ
ในรัฐลุยเซียนา ผู้ว่าการ เจฟฟ์ แลนดรี ขอส่งกำลังสูงสุด 1,000 นายเพื่อแก้ปัญหาอาชญากรรมในนิวออร์ลีนส์ และเมื่อวันที่ 2 ธ.ค. ทรัมป์ประกาศว่ากองกำลังจะถูกส่งไปในเร็ว ๆ นี้ คาดว่าจะถึงภายในก่อนวันคริสต์มาส
มีกฎหมายใดจำกัดการใช้ทหารในสหรัฐ?
กฎหมายสหรัฐจำกัดอย่างเข้มงวดต่อการใช้ทหารประจำการภายในประเทศ รัฐธรรมนูญสหรัฐกำหนดว่าประธานาธิบดีและสภาคองเกรสต้องมีความเห็นสอดคล้องในการใช้กองทัพในประเทศ โดยถือเป็นมาตรการสุดท้ายที่ควรใช้เท่านั้น
พระราชบัญญัติ Posse Comitatus ปี 1878 และกฎหมายที่เกี่ยวข้อง ห้ามใช้กองทัพประจำการในการบังคับใช้กฎหมายภายในประเทศ เว้นแต่ในสถานการณ์พิเศษที่กำหนดใน Insurrection Act ปี 1807 ซึ่งให้อำนาจประธานาธิบดีส่งทหารเข้าปฏิบัติการในประเทศได้โดยไม่ต้องมีการอนุมัติจากสภาคองเกรส แต่ถูกใช้เพียงไม่กี่ครั้งในรอบหลายทศวรรษ
ทรัมป์ใช้กำลังทหารแตกต่างจากประธานาธิบดีคนก่อน ๆ อย่างไร?
ในอดีต ประธานาธิบดีสหรัฐบางครั้งส่งกองกำลังพิทักษ์ชาติเมื่อเกิดจลาจลหรือความไม่สงบ แต่เกือบทุกครั้งทำตามคำร้องขอของผู้ว่าการรัฐ เช่น ลินดอน จอห์นสัน ส่งทหารไปดีทรอยต์ ชิคาโก และบัลติมอร์ ในทศวรรษ 1960 หรือจอร์จ เอช.ดับเบิลยู. บุช ส่งทหารในเหตุจลาจลลอสแอนเจลิสปี 1992 ตามคำร้องของรัฐและเมือง
ครั้งสุดท้ายที่ประธานาธิบดีส่งทหารพิทักษ์ชาติโดยไม่มีการร้องขอจากผู้ว่าการรัฐ คือปี 1965 เพื่อคุ้มครองผู้เดินขบวนเรียกร้องสิทธิพลเมืองในอลาบามา
แม้ประธานาธิบดีสมัยใหม่ เช่น บุช หรือโอบามา จะเคยใช้ทหารเสริมกำลังที่ชายแดน แต่การตั้งเขตทหารตามที่ทรัมป์ทำถือว่าก้าวไกลกว่าอย่างมาก เพราะเปิดช่องให้ทหารสามารถควบคุมผู้ต้องสงสัยได้โดยไม่ละเมิดข้อจำกัดด้านกฎหมาย
การ “Federalization” คืออะไร?
Federalization คือการที่ประธานาธิบดีเข้าควบคุมกองกำลังพิทักษ์ชาติของรัฐ ทำให้ทหารเหล่านั้นกลายเป็นกองกำลังของรัฐบาลกลาง โดยต้องรายงานต่อประธานาธิบดีผ่านเพนตากอน
กฎหมายอนุญาตให้กระทำได้เฉพาะในกรณีการรุกราน การกบฏ หรือเมื่อเจ้าหน้าที่ท้องถิ่นไม่สามารถบังคับใช้กฎหมายของรัฐบาลกลางได้ ศาลหลายแห่งตั้งคำถามว่ากรณีที่ทรัมป์อ้างนั้นตรงตามเกณฑูหรือไม่
แม้ทรัมป์มักพูดเป็นนัยว่าจะใช้ Insurrection Act แต่เขายังไม่ได้ใช้อย่างเป็นทางการ รัฐบาลกลางอ้างว่ารัฐและเมืองต่าง ๆ ล้มเหลวในการรักษาความสงบเรียบร้อย โดยทรัมป์อ้างว่าต้องปกป้องอาคารของ ICE จากการโจมตีของ Antifa และผู้ก่อการร้ายภายในประเทศ
ในกรณีของกรุงวอชิงตัน ดีซี ทรัมป์ใช้กฎหมาย Home Rule Act เพื่อเข้าควบคุมกรมตำรวจของเมือง โดยอ้างว่าเมืองถูกอาชญากรเลือดเย็น และกลุ่มวัยรุ่นคลั่ง ครอบงำ ซึ่งสวนทางกับรายงานของกระทรวงยุติธรรมที่ระบุว่าอัตราอาชญากรรมรุนแรงในปี 2567 อยู่ในระดับต่ำสุดในรอบ 30 ปี
ศาลตอบสนองอย่างไร?
แคลิฟอร์เนีย: ผู้ว่าการกาวิน นิวซัมฟ้องรัฐบาล และผู้พิพากษาตัดสินเมื่อ 2 ก.ย. ว่าทรัมป์ละเมิดกฎหมาย Posse Comitatus โดยเจตนา
วอชิงตัน ดีซี: ผู้พิพากษาตัดสินเมื่อ 20 พ.ย. ว่าการส่งทหารพิทักษ์ชาติทำ “ภารกิจด้านการยับยั้งอาชญากรรม” โดยไม่มีคำร้องจากเมืองนั้นผิดกฎหมาย
อิลลินอยส์: ศาลสั่งห้ามชั่วคราวในการส่งทหารไปชิคาโก และคำสั่งถูกศาลอุทธรณ์ยืนตาม ปัจจุบันอยู่ระหว่างพิจารณาศาลสูง
ออริกอน: ผู้พิพากษาตัดสินเมื่อ 7 พ.ย. ว่าการส่งทหารไปพอร์ตแลนด์ผิดกฎหมาย เพราะการประท้วงส่วนใหญ่สงบแล้ว
เทนเนสซี: ศาลสั่งระงับคำสั่งผู้ว่าการรัฐที่ร่วมปฏิบัติการกับรัฐบาลกลาง โดยให้เหตุผลว่ารัฐไม่ได้อยู่ในภาวะจลาจลหรือภัยพิบัติตามที่กฎหมายกำหนด
อ้างอิง : bloomberg.com