ด้วยหัวใจแห่งรักและภักดี น้อมนำ 10 พระราชดำรัส “พระพันปีหลวง” มาปรับใช้ในการสร้างครอบครัวที่เข้มแข็งและสังคมที่สงบสุข
Hello Magazine Thailand
อัพเดต 27 ต.ค. 2568 เวลา 16.28 น. • เผยแพร่ 27 ต.ค. 2568 เวลา 09.25 น. • HELLO! Magazine Thailandพสกนิกรชาวไทยร่วมกันเทิดทูนและสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณของ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง
โดยพระราชดำรัสหลายต่อหลายครั้งของ“พระพันปีหลวง” มิได้จำกัดอยู่แค่เพียงเรื่องของแผ่นดิน แต่ยังสอดแทรกหลักการอันลึกซึ้งของการอยู่ร่วมกันอย่างมีความสุข การปลูกฝังคุณธรรม ความเพียรพยายาม และการเห็นแก่ประโยชน์ส่วนรวมแก่บุตรหลาน ซึ่งล้วนเป็นรากฐานของการสร้างครอบครัวที่เข้มแข็งและสังคมที่สงบสุข
บทความนี้จึงขอเชิญชวนทุกท่านน้อมนำ 10 พระราชดำรัส ที่เปี่ยมด้วยความหมายและภูมิปัญญาจากองค์พระพันปีหลวง มาปรับใช้เป็นเสาหลักในการอบรมสั่งสอนสมาชิกในครอบครัว เพื่อให้พวกเขาสามารถเติบโตเป็นผู้ใหญ่ที่มีคุณภาพ มีความรับผิดชอบ และใช้ชีวิตได้อย่างมีคุณค่าอย่างแท้จริง
1.การอบรมพระราชโอรสธิดา
“แล้วชาวต่างประเทศเขาก็ถามอีกว่าอบรมลูกอย่างไร ก็บอกอบรมอย่างพ่อแม่ธรรมดาที่อบรมว่า ให้เป็นคนดีเท่านั้นเอง ข้อสำคัญเป็นคนดีให้รู้จักเสียสละ ยิ่งเกิดมาในตำแหน่งลูกของประมุขแล้วก็ยิ่งต้องเสียสละให้มากขึ้น ต้องทั้งเรียนและต้องทั้งทำงานไปด้วยและก็ต้องพยายามทำให้ได้ดี”
2.การเรียนที่ดีที่สุดคือการได้เห็นของจริง
“โดยมากสิรินธรจะเป็นลูกที่ไปกับพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เพราะว่าโปรดเกล้าฯ ให้ไปเรียนดูแผนที่ แล้วก็ดูเกี่ยวกับทางด้านการชลประทาน หมายถึงนำไปสู่ไร่ของชาวบ้านแล้วก็ระบายน้ำออก เวลาที่น้ำท่วมมากเกินไป ต้องพระประสงค์ให้สิรินธรไปเรียนชลประทานกับเจ้าหน้าที่ชลประทานเอง ซึ่งนับว่าเป็นการเรียนที่ดีที่สุดเพราะได้เห็น
ของจริง”
3.ความกตัญญูกตเวทีต่อชาติบ้านเมือง
“ทั้งพระองค์เอง ทั้งข้าพเจ้า และลูกที่เกิดมาในแวดวงความรักความดูแลของประชาชนทรงย้ำว่า ลูกที่ดีจะต้องถือตามพ่อแม่ มีความกตัญญูกตเวทีต่อชาติบ้านเมือง”
4.การฝึกฝนตนให้เกิดปัญญาเสมอ
“ปัญญาเปรียบเสมือนแก้วอันมีค่าประจำตัวมนุษย์ที่สมบูรณ์ ปัญญาเกิดได้จากการฟังครูสอน ได้อ่านประกอบ แล้วนำมาคิดพิจารณาให้ถี่ถ้วนตามคำพระท่านว่า ปัญญาย่อมเกิดเพราะการฝึกฝน ผู้เป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์แล้ว จะทำคุณประโยชน์ให้แก่สังคมได้ก็โดยใช้ปัญญาเพ่งพิจารณาว่าอะไรเป็นประโยชน์และไม่เป็นภัยแก่ตนเองและแก่สังคม”
5.แบ่งปันความสุข
“เรามีความสุขแต่ลำพังโดยไม่คำนึงถึงถึงความเดือดร้อนของคนอีกหลายคนที่แวดล้อมเราอยู่นั้นไม่ได้ ผู้มีจิตเมตตาหวังประโยชน์ส่วนรวมย่อมรู้จักแบ่งปันความสุขเพื่อผู้อื่น และพร้อมที่จะช่วยบรรเทาความทุกข์ของคนอื่นตามกำลังเสมอ”
6.ความกตัญญูกตเวทีต่อชาติบ้านเมือง ต่อแผ่นดิน
“คนเรานี่ถ้าเผื่อรักษาจิตที่มุ่งมั่นที่จะดำรงความกตัญญูกตเวทีต่อชาติบ้านเมือง ต่อแผ่นดิน นั่นแหละเป็นของดี เป็นของยั่งยืนนาน แม้ร่างกายจะชำรุดทรุดโทรมไปตามกาลเวลา แต่ความปรารถนาดีที่มีต่อคนส่วนรวมและต่อประเทศชาตินั้นจะดำรงอยู่”
7.ความสามัคคี รวมใจเป็นหนึ่งเดียว
“ไม่ว่าประเทศของเราจะเผชิญกาวะเศรษฐกิจอย่างไร หรือต้องเผชิญอุปสรรคหนักหนาสาหัสสากรรจ์เพียงไหน
ขอให้คนไทยรวมกำลังใจที่จะช่วยกันฝ่าฟันไปเพื่อความมั่นคงของแผ่นดินไทย เพื่อความผาสุกของราษฎรไทยด้วยกัน คนไทยด้วยกัน เราก็ชาติเดียวกัน เปรียบเสมือนอยู่ในเรือลำเดียวกัน ถ้าต่างคนต่างพายไปคนละทาง เรือก็ไม่ไปถึงไหน เรือของชาติอื่นเขาก็แซงหน้าเรากันไป แต่ถ้าเราช่วยกันพายไปในทิศทางเดียวกัน เรือของประเทศไทยก็จะแล่นฉิว เพราะฝีมือของคนไทยไม่เป็นรองใครเลย“
8.ความอ่อนน้อมถ่อมตน
“ได้พระบารมีของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงดูแลสั่งสอนมาตลอดว่า สิ่งใดควรทำไม่ควรทำบ้าง ทรงสอนให้ข้าพเจ้ารู้จักว่าการเป็นพระราชินีของไทย จะต้องวางตนอย่างไรบ้าง และมีหน้าที่อย่างไรบ้าง ข้อสำคัญรับสั่งว่า
ต้องเป็นที่ไว้เนื้อเชื่อใจของราษฎร ให้เขามีความสนิทสนมพอที่ราษฎรจะออกปากเล่าความทุกข์ของเขาให้ฟังได้ และพระองค์ท่านก็ปฏิบัติพระองค์เป็นตัวอย่างทำให้ข้าพเจ้ารู้จักการทำตนใกล้ชิดกับราษฎร เช่น เวลามีพระราชปฏิสันถารกับราษฎร ซึ่งเป็นชั่วโมง ๆ ทีเดียว ทรงคุยกับราษฎรนี่ก็ไม่โปรดทรงยืน ทรงถือขนบธรรมเนียมไทยที่จะไม่ยืนค้ำผู้เฒ่าผู้แก่ จะประทับลงรับสั่งกับราษฎรเสมอมา แม้จะเป็นตอนเที่ยงแดดร้อนเปรี้ยงก็ตาม ซึ่งข้าพเจ้าก็เห็นพระจริยาวัตรนี้มาตั้งแต่ต้นรัชกาลแล้ว“
9.การแผ่เมตตาและหมั่นทำความดี
“การแผ่เมตตาทั้งแก่ตนเองและผู้อื่น ย่อมทำให้เกิดความเจริญและสันติสุข ชุมชนใดที่มนุษย์รู้จักแผ่เมตตาต่อกัน ชุมชนนั้นเป็นแหล่งที่เจริญ เพราะการสร้างแต่ความดี และประกอบแต่กรรมดี จะเป็นหลักในการสร้างสันติภาพอันถาวรยั่งยืน และโลกจะบรรลุถึงความสงบที่ใฝ่หากัน ”
10.การให้ความสำคัญกับประโยชน์ส่วนรวม
“คำว่า มนุษย์ นั้นต่างกับคนอยู่มาก คือ คน หมายความว่าเป็นสัตว์โลกประเภทหนึ่ง แต่มนุษย์หมายถึงคนที่มีจิตใจสูง คือมีอุดมคติ เป็นสุภาพชน ทำหน้าที่เพื่อหน้าที่ ทำงานเพื่อประโยชน์ของสังคม มีความรักที่กว้างขวาง คือรักผลประโยชน์ส่วนรวม ไม่รักแต่ผลประโยชน์ของตนและพวกพ้อง”
ข้อมูลและภาพจากนิตยสาร HELLO! : ๘๔ คำแม่สอน The Queen of our Hearts สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ , ฉบับสิงหาคม 2559