ครั้งแรกในประวัติศาสตร์! องค์การอวกาศยุโรป เตรียมถ่ายทอดสดเผยโฉมรอยแผลบนดาวเคราะห์น้อยไดมอร์ฟอส
กว่า 4 ปีหลังจาก NASA ส่งยานดาร์ต (DART) พุ่งชนเพื่อเปลี่ยนทิศทางของดาวเคราะห์น้อยไดมอร์ฟอส (Dimorphos) ได้สำเร็จ ล่าสุด ยานเฮรา (Hera) ขององค์การอวกาศยุโรป (ESA) ได้เดินทางถึงเป้าหมายและเตรียมเผยภาพถ่ายระยะใกล้ชุดแรกของวัตถุอวกาศประวัติศาสตร์ดวงนี้ให้ชาวโลกได้ชมพร้อมกัน
การถ่ายทอดสดเผยภาพประวัติศาสตร์จะจัดขึ้นในวันพุธที่ 25 พฤศจิกายน พ.ศ. 2569 เวลา 19.45 ถึง 20.30 น. ตามเวลายุโรป หรือตรงกับเวลา 01.45 ถึง 02.30 น. ของเช้าวันพฤหัสบดีที่ 26 พฤศจิกายน ตามเวลาประเทศไทย ผ่านช่องทาง ESA WebTV และ YouTube ขององค์การอวกาศยุโรป
สถานที่จัดงานครั้งนี้มีความหมายเชิงสัญลักษณ์อย่างยิ่ง เพราะจัดขึ้นภายในห้องจัดแสดงไดโนเสาร์ของพิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์ธรรมชาติ กรุงเบอร์ลิน เพื่อย้อนรำลึกถึงเหตุการณ์เมื่อ 66 ล้านปีก่อนที่ดาวเคราะห์น้อยพุ่งชนโลกจนไดโนเสาร์สูญพันธุ์และเปิดโอกาสให้สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมครองโลก จนกระทั่งลูกหลานของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมเหล่านั้นสามารถสร้างประวัติศาสตร์หน้าใหม่ ด้วยการขยับวัตถุในระบบสุริยะให้เปลี่ยนเส้นทางได้เป็นครั้งแรก
ย้อนกลับไปเมื่อวันที่ 26 กันยายน พ.ศ. 2565 ยานดาร์ตได้พุ่งชนดาวเคราะห์น้อยไดมอร์ฟอสที่มีเส้นผ่านศูนย์กลาง 0.151 กิโลเมตร จนเกิดเศษซากฝุ่นละอองนับล้านตันพวยพุ่งออกมาและสว่างจ้าจนกล้องโทรทรรศน์บนโลกสังเกตเห็นได้ ผลจากการชนครั้งนั้นทำให้คาบการโคจรของมันรอบดาวเคราะห์น้อยดิดีมอส (Didymos) ที่มีเส้นผ่านศูนย์กลาง 0.78 กิโลเมตร สั้นลงราว 33 นาที
แต่ข้อมูลจากระยะไกลยังไม่เพียงพอจะเปลี่ยนเทคนิคการพุ่งชนด้วยพลังงานจลน์ (Kinetic Impact) ให้กลายเป็นมาตรฐานการป้องกันดาวเคราะห์ที่นำมาใช้ซ้ำได้จริง ยานเฮราจึงต้องใช้เวลาเดินทางฝ่าห้วงอวกาศลึกนานถึง 2 ปี เพื่อเข้ามาสำรวจระบบดาวเคราะห์น้อยคู่นี้อย่างละเอียด
เอียน คาร์เนลลี ผู้จัดการภารกิจยานเฮรา กล่าวถึงความสำเร็จนี้โดยยกคำกล่าวอันโด่งดังของ สตีฟ จอบส์ ที่ว่าเราอยู่ที่นี่เพื่อสร้างรอยจารึกไว้ในเอกภพ ซึ่งความร่วมมือระดับนานาชาติได้ทำสิ่งนั้นสำเร็จแล้วเพื่อเป้าหมายสูงสุดในการปกป้องโลกให้ปลอดภัยยิ่งขึ้น แม้ทีมงานจะต้องฝ่าฟันอุปสรรคมากมาย ทั้งปัญหาขาดแคลนงบประมาณในช่วงเริ่มต้น การระบาดใหญ่ทั่วโลก ไปจนถึงพายุเฮอริเคนที่พัดถล่มในช่วงก่อนปล่อยยาน
ด้าน แพทริก มิเชล หัวหน้านักวิจัยภารกิจยานเฮรา จากศูนย์วิจัยวิทยาศาสตร์แห่งชาติฝรั่งเศสและหอดูดาวโกตดาซูร์ เสริมว่าภารกิจนี้จะไขคำตอบสำคัญว่าการพุ่งชนเปลี่ยนแปลงสภาพของดาวเคราะห์น้อยไดมอร์ฟอสไปอย่างไร รวมถึงตรวจวัดมวลและคุณสมบัติที่แท้จริงของดาวเคราะห์น้อย เพื่อสร้างฐานข้อมูลที่สมบูรณ์และเที่ยงตรงที่สุดสำหรับการทดสอบป้องกันดาวเคราะห์ครั้งแรกของโลก
ไมเคิล คัปเปอร์ส นักวิทยาศาสตร์ประจำภารกิจยานเฮราทิ้งท้ายว่า การเผยโฉมภาพถ่ายในสัปดาห์หน้าเป็นเพียงจุดเริ่มต้นเท่านั้น เพราะในอีกไม่กี่เดือนข้างหน้ายานเฮราจะบินเข้าใกล้ดาวเคราะห์น้อยยิ่งขึ้น และในช่วงต้นปี พ.ศ. 2570 ยานจะปล่อยคิวบ์แซต (CubeSats) หรือดาวเทียมขนาดเล็กเท่ากล่องรองเท้าจำนวน 2 ลำ ออกไปปฏิบัติภารกิจเสี่ยงภัยในระยะประชิดยิ่งกว่ายานแม่ เพื่อเจาะลึกความลับของดาวเคราะห์น้อยดวงนี้ต่อไป
ข้อมูลอ้างอิง: ESA
- Hera’s first images of post-impact asteroid Dimorphos