Long March ครบรอบ 90 ปี

“Long March ครบรอบ 90 ปี”
โดย รศ.วิภา อุตมฉันท์

วันที่ 29 กันยายน เป็นวันครบรอบ 90 ปีของการเดินทัพทางไกล ของกองทัพปลดแอกประชาชนจีน เกิดขึ้นในระหว่างปี 1934-36 ซึ่งเป็นช่วงที่กองทัพแดงกรรมกรชาวนาหนีการไล่ล่าของกองทัพก๊กมินตั๋ง กองทัพแดงจึงต้องเปิดประชุมอย่างเร่งด่วนขึ้นที่เมืองจุนอี้ เห็นพ้องต้องกันว่าจะต้องเดินทัพทางไกลหนีการปราบปรามไปตามป่าเขาขึ้นไปทางเหนือ หลังจากมีมติพ้องกันดังนี้แล้วกองทัพแดงก็เดินทางระหกระเหินจากมณฑลเจียงซีทางภาคใต้ขึ้นไปทางเหนือ รวมเวลาเดินทัพไปสู้รบไปกับกองทัพปฏิกิริยาก๊กมิ่นตั๋งที่ตามไล่ล่าอยู่นานถึง 2 ปี รวมระยะทางราว 25,000 ลี้ หรือประมาณ 9650 ก.ม. ผ่านเทือกเขากว่า 18 ลูก แม่น้ำ 24 สาย ไปสิ้นสุดที่เมืองเยนอาน มณฑลส่านซี การเดินทัพอันทรหดทั้งจากภูมิประเทศที่ยากลำบากและการสู้รบกับศัตรู ประวัติศาสตร์จารึกไว้ว่า กำลังกองทัพแดงเริ่มต้นเดินทางด้วยจำนวนไพร่พลประมาณ 80,000 คน เมื่อไปถึงเยนอานมีทหารที่ยังชีวิตรอดอยู่เหลือเพียง 8,000 คน (ตัวเลขอาจผิดเพี้ยนกันบ้างแล้วแต่ที่มาของข้อมูล)

การเดินทัพทางไกลครั้งนี้ได้สร้างบุคคลแห่งประวัติศาสตร์ที่ยิ่งใหญ่ขึ้นมา ซึ่งต่อมาได้ก่อรูปขึ้นเป็นศูนย์กลางพรรคคอมมิวนิสต์จีนรุ่นแรกที่มี “เหมาเจ๋อตุง” “โจวเอินไหล” ฯลฯ เป็นผู้นำศูนย์กลางรุ่นแรก

งานระลึกวันสำคัญทางประวัติศาสตร์ครั้งนี้ พิพิธภัณฑ์ทุกแห่งพยายามจัดการแสดงขึ้นมานอกจากพิพิธภัณฑ์ที่กรุงปักกิ่งแล้ว พิพิธภัณฑ์อื่น ๆ โดยเฉพาะพิพิธภัณฑ์ตามเมืองและสถานที่มีประวัติศาสตร์เกี่ยวข้องกับการเดินทัพทางไกล ก็ได้จัดงานเฉลิมฉลอง โดยเฉพาะจัดแสดงวัตถุสิ่งของที่เป็นหลักฐานว่ากองทัพแดงเคยมาพักรบหรือเคยเดินทางผ่านมาทางสถานที่นี้ บางแห่งจัดแสดงโดยให้ผู้ชมมีส่วนร่วมที่เรียกว่า interactive exhibition เพื่อให้ผู้ชมรุ่นใหม่มีโอกาสซักถามแสดงความคิดเห็น ซึ่งจะช่วยให้เข้าถึงจิตใจ “Long March” ได้ลึกซึ้งยิ่งขึ้น

พิพิธภัณฑ์ ในกรุงปักกิ่ง ได้เปิดนิทรรศการ 2 ชุดเมื่อวันที่ 29 กันยายน ภายในหอจัดแสดง เต็มไปด้วยผู้คนคึกคัก สิ่งของที่นำมาแสดงล้วนเป็นโบราณวัตถุที่มีเรื่องเล่าได้มากมาย เช่นโคมไฟเก่าสนิมเกรอะกรัง ภาพถ่ายจากของจริง และเอกสารที่เหลืองเก่าด้วยอายุ ทุกอย่างถูกจัดวางแสดงเพื่อเล่าเรื่องราวทางประวัติศาสตร์ ให้คนรุ่นใหม่ช่วยกันจดจำ