ผู้ป่วยไมเกรนมีโอกาสป่วยโรคซึมเศร้าเพิ่มมากขึ้นจากการที่ปวดหัวบ่อย ๆ

ไมเกรน (Migraine) เป็นโรคปวดศีรษะเรื้อรังชนิดหนึ่งที่เกิดจากความผิดปกติทางระบบประสาท และส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยเป็นอย่างมาก อาการปวดไมเกรนจะเป็นลักษณะปวดตุ้บ ๆ ที่ศีรษะข้างใดข้างหนึ่ง มักมีความรุนแรง และพบอาการร่วมอื่น เช่น คลื่นไส้ อาเจียน แพ้แสงหรือเสียง และในบางรายอาจมีอาการเตือน เช่น เห็นแสงหรือภาพแปลก ๆ ก่อนเริ่มปวดศีรษะ (Aura) อาการปวดมักเป็นๆหายๆและในบางรายอาจเป็นบ่อยจนกลายเป็นโรคไมเกรนเรื้อรังส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวัน

โรคซึมเศร้า (Major Depressive Disorder) เป็นความผิดปกติทางอารมณ์ที่พบได้บ่อยในประชากรทั่วไปมีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์จำนวนมากแสดงให้เห็นว่าทั้งสองโรคมีความเกี่ยวข้องกันอย่างลึกซึ้ง โรคซึมเศร้าไม่ใช่แค่ความเศร้าทั่วไป แต่เป็นความผิดปกติทางอารมณ์ที่ผู้ป่วยจะมีอารมณ์เศร้า เบื่อหน่าย ขาดความสนใจหรือความสุขในสิ่งที่เคยชอบ อาจมีอาการอื่น ๆ ร่วมด้วย เช่น เหนื่อยง่าย สมาธิลดลง รู้สึกไร้ค่านอนไม่หลับหรือหลับมากเกินไป ในบางรายอาจคิดฆ่าตัวตาย

ผู้ที่เป็นไมเกรนโดยเฉพาะไมเกรนแบบเรื้อรังมีความเสี่ยงในการเป็นโรคซึมเศร้าสูงกว่าคนทั่วไปถึง 3 เท่า ในทางกลับกันผู้ที่เป็นโรคซึมเศร้าจะทำให้อาการไมเกรนแย่ลง หรือมีอาการปวดศีรษะที่บ่อยและรุนแรงขึ้น ทำให้การรักษายากมากขึ้น หากเป็นทั้งสองโรคพร้อมกันจะพบภาวะทุพพลภาพ (Disability) สูงขึ้นและคุณภาพชีวิตต่ำกว่าในผู้ที่มีโรคเพียงอย่างเดียว การรักษาอาจซับซ้อนขึ้นและต้องใช้การดูแลแบบองค์รวม

การที่เป็นไมเกรนพบโรคซึมเศร้า เพราะไมเกรนและโรคซึมเศร้ามีความผิดปกติของพันธุกรรมบางชนิดร่วมกัน (Shared Genetic Susceptibility) และความผิดปกติของสารสื่อประสาท เช่น สารเซโรโทนิน (Serotonin) มีบทบาทสำคัญทั้งในการเกิดไมเกรนและภาวะซึมเศร้า ซึ่งความผิดปกติของระบบเซโรโทนินอาจเป็นกลไกร่วมที่ทำให้เกิดทั้งสองโรค

การอักเสบในของระบบประสาท การอักเสบเรื้อรังระดับต่ำในสมอง ซึ่งพบในผู้ป่วยไมเกรนและโรคซึมเศร้า มีบทบาทในการเปลี่ยนแปลงการทำงานของสมองและอารมณ์ และมีความผิดปกติของวงจรประสาท (Neural Circuitry) สมองส่วนที่ควบคุมความเจ็บปวดและอารมณ์ทำงานผิดปกติ เช่น Prefrontal Cortex, Limbic System และระบบประสาท–ต่อมไร้ท่อที่ตอบสนองความเครียด (Hypothalamic Pituitary Adrenal Axis) มีบทบาทร่วมกันในทั้งไมเกรนและภาวะซึมเศร้า

ซึ่งแนวทางการรักษาแบบองค์รวม คือใช้ยากลุ่มต้านเศร้าบางชนิด เช่น Amitriptyline หรือ Venlafaxine สามารถช่วยลดความถี่ของไมเกรนและปรับอารมณ์ได้ด้วย, การปรับพฤติกรรม เช่น ออกกำลังกายสม่ำเสมอ นอนหลับให้เพียงพอ ฝึกผ่อนคลาย ทำสมาธิหรือทำจิตบำบัด อาจพูดคุยกับผู้ชำนาญการด้านสุขภาพจิต ติดตามอาการต่อเนื่องผู้ป่วยที่เป็นทั้งไมเกรนและซึมเศร้าควรได้รับการติดตามผลเป็นระยะเพื่อปรับการรักษาให้เหมาะสม

หากมีอาการปวดศีรษะไมเกรนร่วมกับรู้สึกเศร้า เบื่อ เหนื่อยง่าย หรือหมดกำลังใจต่อเนื่องเกิน 2 สัปดาห์ ควรปรึกษาแพทย์ทันที สุขภาพจิตเป็นสิ่งสำคัญเพราะอารมณ์ที่ไม่ดีอาจทำให้ไมเกรนรุนแรงขึ้น หมั่นดูแลตนเองทั้งร่างกายและจิตใจ เลือกวิถีชีวิตที่สมดุล เลี่ยงความเครียด รักษาอาการตั้งแต่ระยะเริ่มต้น

(ขอขอบคุณข้อมูลจากโรงพยาบาลกรุงเทพอินเตอร์เนชั่นแนล)