ผ่าคลอดไทยพุ่ง30-50% หมอสูติฯห่วงแม่และเด็กเสี่ยง รกเกาะแผลเก่าเพิ่มโอกาสตัดมดลูก
ผ่าคลอดไทยพุ่ง30-50% หมอสูติฯห่วงแม่และเด็กเสี่ยง รกเกาะแผลเก่าเพิ่มโอกาสตัดมดลูก
เมื่อวันที่ 11 พฤศจิกายนนพ.เอกชัย โควาวิสารัช ประธานมูลนิธิส่งเสริมการคลอดและการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่แห่งประเทศไทย เปิดเผยว่า ปัจจุบันอัตราการผ่าตัดคลอดของประเทศไทยอยู่ที่ร้อยละ 30-50 ของผู้ไปคลอดที่สถานพยาบาลทั้งหมด โดยข้อมูลกรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข (สธ.) ระบุว่า เขตสุขภาพที่ 7 มีอัตราผ่าคลอดสูงสุดร้อยละ 55.86 ขณะที่เขตสุขภาพอื่นอยู่ที่ร้อยละ 37-51 และคาดการณ์ว่า ในปี 2573 อัตราผ่าคลอดอาจเพิ่มขึ้นถึงร้อยละ 60 หมายความว่า ผู้คลอด 100 คน อาจมีผู้ผ่าคลอดถึง 60 คน ปัญหานี้พบมานานกว่า 10-20 ปี โดยองค์การอนามัยโลก (WHO) ระบุอัตราการผ่าคลอดที่เหมาะสมไว้ที่ร้อยละ 15 ตั้งแต่ปี 2528 และทบทวนอีกครั้งในปี 2558 ยังคงยืนยันตัวเลขดังกล่าว
“หากอัตราสูงกว่านี้ ควรพิจารณาว่ามีการผ่าคลอดที่ไม่จำเป็นหรือไม่ ทั้งนี้ จากประสบการณ์พบว่าโรงพยาบาลรัฐหลายแห่งมีอัตราผ่าคลอดร้อยละ 50 บางแห่งอยู่ที่ร้อยละ 30 ส่วนโรงพยาบาลเอกชนมีสัดส่วนสูงกว่าในบางแห่ง” นพ.เอกชัย กล่าวและว่า การผ่าคลอดควรมีข้อบ่งชี้ทางการแพทย์ เพราะมีความเสี่ยงจากการผ่าตัด และการระงับความรู้สึก ทั้งการตกเลือด พังผืดในช่องท้องที่อาจทำให้ลำไส้อุดตัน รวมถึงแผลผ่าตัดที่มดลูกซึ่งอาจบางลงและเสี่ยงต่อการแตกในการตั้งครรภ์ครั้งต่อไป
นพ.เอกชัย กล่าวว่า นอกจากนี้ ยังพบภาวะรกเกาะบริเวณแผลผ่าตัดเดิมในการตั้งครรภ์ครั้งต่อไป ทำให้รกเกาะแน่นหรือลึกผิดปกติ ไม่สามารถนำรกออกได้ตามปกติ อาจตกเลือดรุนแรง ต้องผ่าตัดซับซ้อน ใช้เลือดปริมาณมาก และอาจจำเป็นต้องตัดมดลูก รวมถึงอาจกระทบอวัยวะข้างเคียง เช่น กระเพาะปัสสาวะ ฯลฯ ทั้งนี้ ปัจจุบันมีการจัดตั้งศูนย์ดูแลรักษาภาวะรกเกาะลึก ซึ่งต้องใช้ทรัพยากรทางการแพทย์จำนวนมาก ส่วนผลกระทบต่อทารก ยาที่ใช้ระงับความรู้สึก สามารถผ่านรกไปยังลูกได้ หากผ่าตัดล่าช้า เช่น มีพังผืดจากการผ่าตัดครั้งก่อน อาจส่งผลต่อการหายใจของทารกหลังคลอดได้ อีกทั้งตัวแม่อาจมึนงงและเจ็บแผล ทำให้เริ่มให้นมแม่ได้ยากกว่าการคลอดธรรมชาติ
นพ.เอกชัย กล่าวว่า ปัจจัยที่ทำให้ผ่าคลอดเพิ่มขึ้น มีทั้งความเข้าใจของแม่ที่มองว่าการผ่าคลอดเป็นทางเลือก ไม่ต้องเจ็บครรภ์คลอด กลัวแผลไม่สวย กังวลเรื่องช่องคลอดหย่อนยาน หรืออยากกำหนดวันคลอดตามฤกษ์ ขณะที่แพทย์บางส่วนอาจชอบผ่าคลอด เพราะกำหนดเวลาได้แน่นอน ต่างจากการคลอดธรรมชาติที่อาจใช้เวลา 8-10 ชั่วโมง และต้องติดตามดูแลต่อเนื่อง
“นอกจากนี้ การแทรกแซงทางการแพทย์ระหว่างคลอด เช่น การใช้ยาเร่งคลอด การให้ยาระงับความรู้สึก หรือการเจาะถุงน้ำคร่ำ อาจมีส่วนเพิ่มโอกาสผ่าคลอด หากให้ยาเร่งคลอดแล้วไม่สามารถคลอดได้ก็อาจต้องผ่าตัดตามมา ยกตัวอย่าง สมัยเรียนที่โรงพยาบาล (รพ.) รามาธิบดี เมื่อประมาณปี 2531 อัตราผ่าคลอดอยู่ที่ร้อยละ 12 แต่ปัจจุบันเพิ่มขึ้นมากในหลายโรงพยาบาล” นพ.เอกชัย กล่าวและว่า สำหรับผู้ที่เคยผ่าคลอดแล้ว ไม่ได้หมายความว่าจะต้องผ่าซ้ำทุกคน บางรายสามารถทดลองคลอดทางช่องคลอดได้ แต่ต้องพิจารณาลักษณะแผลผ่าตัดเดิม สาเหตุที่ผ่าครั้งก่อน และความพร้อมของโรงพยาบาลในการผ่าตัดฉุกเฉินหากเกิดมดลูกแตก อย่างไรก็ตาม โรงพยาบาลจำนวนมากยังมีข้อจำกัด ทำให้ผู้ที่เคยผ่าคลอดส่วนใหญ่ต้องผ่าซ้ำ ซึ่ง ยิ่งเพิ่มความเสี่ยงภาวะแทรกซ้อนในการตั้งครรภ์ครั้งต่อไป
นพ.เอกชัย กล่าวว่า ปัจจุบันประเทศไทยมีเด็กเกิดประมาณ 400,000 คนต่อปี ลดลงจากอดีตที่มีประมาณ 1 ล้านคน แต่สัดส่วนการผ่าคลอดกลับเพิ่มขึ้น จึงเห็นว่าเป็นปัญหาที่ต้องเร่งแก้ไข ทั้งนี้ ในฐานะประธานมูลนิธิส่งเสริมการคลอดฯ พยายามส่งเสริมการคลอดธรรมชาติ เพื่อช่วยลดการผ่าคลอดและเพิ่มโอกาสในการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ สำหรับการแก้ปัญหา ต้องเริ่มจากการปรับความเข้าใจของแม่และประชาชน รวมถึงปรับแนวคิดของแพทย์ให้ยึดประโยชน์ของผู้ป่วยเป็นหลัก หากไม่มีข้อบ่งชี้ทางการแพทย์ ควรให้โอกาสคลอดธรรมชาติก่อน ไม่ควรมองการผ่าคลอดเป็นทางเลือกตามความสะดวก พร้อมอาศัยภาคประชาสังคมร่วมสร้างความเข้าใจกับสังคมด้วย
อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : ผ่าคลอดไทยพุ่ง30-50% หมอสูติฯห่วงแม่และเด็กเสี่ยง รกเกาะแผลเก่าเพิ่มโอกาสตัดมดลูก
ติดตามข่าวล่าสุดได้ทุกวัน ที่นี่
– Website : https://www.matichon.co.th