WMO เตือนวิกฤตหนัก มหาสมุทรเดือด คลื่นความร้อนทะเลพุ่ง 3 เท่า

มหาสมุทรทั่วโลกกำลังเผชิญวิกฤตความร้อนที่รุนแรงขึ้นอย่างน่ากังวล! องค์การอุตุนิยมวิทยาโลก หรือ WMO เปิดเผยว่า จำนวนวันที่มหาสมุทรเผชิญคลื่นความร้อนเพิ่มขึ้นมากกว่า 3 เท่า นับตั้งแต่ปี 2534 สะท้อนให้เห็นว่าภาวะโลกร้อนไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะบนบก แต่กำลังเปลี่ยนแปลงระบบนิเวศใต้ท้องทะเลอย่างรวดเร็ว ทั้งปะการังฟอกขาว สัตว์ทะเลได้รับผลกระทบ และยังอาจเพิ่มความรุนแรงของพายุหมุนเขตร้อนที่คุกคามชุมชนชายฝั่งทั่วโลก

รายงานขององค์การอุตุนิยมวิทยาโลก หรือ WMO ระบุว่า เมื่อวันที่ 22 สิงหาคม 2569 อุณหภูมิผิวน้ำทะเลเฉลี่ยทั่วโลกในพื้นที่นอกเขตขั้วโลกพุ่งสูงถึง 21.1 องศาเซลเซียส ทำสถิติสูงสุดเท่าที่เคยตรวจวัด และทำลายสถิติเดิมที่เกิดขึ้นในเดือนมีนาคม 2567

พื้นที่ที่เผชิญความร้อนรุนแรงและต่อเนื่องเป็นพิเศษคือทะเลรอบทวีปยุโรป โดยช่วงฤดูร้อนที่ผ่านมา ทะเลเมดิเตอร์เรเนียนฝั่งตะวันตกมีอุณหภูมิสูงเป็นประวัติการณ์ ขณะที่อ่าวบิสเคย์ ชายฝั่งคาบสมุทรไอบีเรีย และทะเลเซลติก ต่างเผชิญอุณหภูมิสูงสุดเป็นประวัติการณ์สำหรับฤดูกาล

นักวิทยาศาสตร์พบว่า การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศจากกิจกรรมมนุษย์ทำให้เหตุการณ์ความร้อนสุดขั้วในทะเลเมดิเตอร์เรเนียนรุนแรงขึ้นประมาณ 2 องศาเซลเซียส และหากไม่มีภาวะโลกร้อนจากมนุษย์ เหตุการณ์ลักษณะนี้แทบไม่มีโอกาสเกิดขึ้น

สำหรับปรากฏการณ์คลื่นความร้อนทางทะเล หรือ Marine Heatwave หมายถึงช่วงเวลาที่อุณหภูมิน้ำทะเลสูงผิดปกติเมื่อเทียบกับค่าเฉลี่ยในพื้นที่และช่วงฤดูกาลเดียวกัน โดยทั่วไปจะพิจารณาว่าเกิดคลื่นความร้อนทางทะเลเมื่ออุณหภูมิสูงถึงระดับ 10% ที่ร้อนที่สุดของข้อมูลอ้างอิง และเกิดขึ้นต่อเนื่องอย่างน้อย 5 วัน สิ่งที่น่ากังวลคือ มหาสมุทรดูดซับความร้อนส่วนเกินที่เกิดจากก๊าซเรือนกระจกไปแล้วประมาณ 90% ทำให้น้ำทะเลสะสมความร้อนเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง

ข้อมูลของ WMO ยังพบว่า จำนวนวันที่เกิดคลื่นความร้อนทางทะเลเพิ่มขึ้นมากกว่า 3 เท่านับตั้งแต่ปี 2534 และมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นในมหาสมุทรทุกแห่งทั่วโลก ทั้งแอตแลนติก แปซิฟิก อินเดีย มหาสมุทรใต้ และอาร์กติก

ผลกระทบไม่ได้จำกัดอยู่เพียงอุณหภูมิน้ำทะเลที่สูงขึ้น แต่ยังกระทบต่อสิ่งมีชีวิตและเศรษฐกิจชายฝั่งอย่างรุนแรง โดยคลื่นความร้อนทางทะเลที่เกิดขึ้นซ้ำ ๆ ทำให้ปะการังฟอกขาวและตายเป็นจำนวนมาก ส่งผลต่อระบบนิเวศทางทะเล การท่องเที่ยว รวมถึงอุตสาหกรรมประมงและเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ ซึ่งมีความเสียหายโดยตรงทั่วโลกคิดเป็นมูลค่าหลายพันล้านดอลลาร์

นอกจากนี้ คลื่นความร้อนทางทะเลยังอาจเกิดร่วมกับภาวะมหาสมุทรเป็นกรดและการลดลงของออกซิเจนในน้ำทะเล ทำให้สิ่งมีชีวิตต้องเผชิญแรงกดดันหลายด้านพร้อมกัน

อีกหนึ่งประเด็นที่น่ากังวลคือ ความร้อนสะสมในมหาสมุทรอาจเป็นแหล่งพลังงานที่ช่วยเพิ่มความรุนแรงของพายุหมุนเขตร้อน โดยงานวิจัยระดับโลกในปี 2569 พบว่า พายุที่ทวีกำลังอย่างรวดเร็วและเคลื่อนผ่านพื้นที่ที่มีคลื่นความร้อนทางทะเล มีความสัมพันธ์กับการเกิดภัยพิบัติที่สร้างความเสียหายระดับพันล้านดอลลาร์มากกว่าพายุที่ไม่เข้าเงื่อนไขดังกล่าวถึง 60%

ขณะเดียวกัน นักวิทยาศาสตร์เตือนว่า การติดตามอุณหภูมิผิวน้ำทะเลผ่านดาวเทียมเพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอ เพราะคลื่นความร้อนบางส่วนเกิดขึ้นใต้ผิวน้ำ โดยมีการศึกษาพบว่าประมาณหนึ่งในสามของเหตุการณ์คลื่นความร้อนทางทะเลเกิดขึ้นอยู่ใต้ผิวน้ำทั้งหมด จึงจำเป็นต้องใช้ทุ่นตรวจวัดอุณหภูมิ หุ่นยนต์สำรวจทะเล และระบบติดตามมหาสมุทรร่วมกัน

WMO จึงเน้นย้ำความสำคัญของระบบพยากรณ์และเตือนภัยล่วงหน้า เพื่อช่วยให้ชุมชนชายฝั่ง เกษตรกรผู้เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ และผู้ประกอบการประมงสามารถเตรียมรับมือกับคลื่นความร้อนทางทะเลได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น

วิกฤตคลื่นความร้อนทางทะเลกำลังกลายเป็นหนึ่งในสัญญาณเตือนสำคัญที่สุดของการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศโลก เพราะไม่เพียงทำให้ระบบนิเวศใต้ทะเลเสียหาย แต่ยังส่งผลต่อความมั่นคงทางอาหาร เศรษฐกิจชายฝั่ง และความเสี่ยงจากภัยพิบัติทางธรรมชาติ

องค์การอุตุนิยมวิทยาโลกย้ำว่า การติดตามอุณหภูมิมหาสมุทรอย่างต่อเนื่อง การพัฒนาระบบเตือนภัย และความร่วมมือระหว่างประเทศ เป็นหัวใจสำคัญในการช่วยลดความสูญเสียและเพิ่มขีดความสามารถในการปรับตัวต่อโลกที่ร้อนขึ้น เพราะเมื่อมหาสมุทรร้อนขึ้น สิ่งที่เปลี่ยนไปไม่ได้มีเพียงชีวิตใต้ผืนน้ำ แต่รวมถึงสภาพอากาศ พายุ และอนาคตของมนุษย์ทั่วโลก

ข่าวที่เกี่ยวข้อง

• โลกเดือดซ้ำเติม คนพลัดถิ่นทั่วโลก 90 ล้านคนเสี่ยงภัยธรรมชาติ บีบให้พลัดถิ่นซ้ำอีก
• ต.ค.2026 ขึ้นแท่น ร้อนสุดเป็นประวัติการณ์ อุณหภูมิสูงเกินเกณฑ์ 1.5 °C เพิ่มความเสี่ยงอากาศสุดขั้ว
• 3 ปีติดแล้ว ผู้นำญี่ปุ่น ไม่ร่วมประชุมโลกร้อน
• “COP31” จากกำหนดเป้าหมาย สู่ลงมือจริง
• ฝนยุคใหม่ ตกสั้นแต่ถล่มหนัก ทั่วโลกเป็นเหมือนกันหมด เสี่ยงเจอท่วมสลับแล้ง