วิกฤติพลังงานโลก? ปิดช่องแคบฮอร์มุซ ไทยมีน้ำมันสำรอง 61 วัน
หลังจากสงครามระหว่าง สหรัฐอเมริกา และ อิสราเอล เปิดฉากโจมตีด้วยขีปนาวุธครั้งใหญ่ต่อ อิหร่าน เมื่อคืนที่ผ่านมา สถานการณ์ในตะวันออกกลางกำลังตึงเครียดอย่างหนัก
สถาการณ์ตอนนี้เรารู้อะไรบ้าง? แล้วเรื่องอะไรที่ต้องติดตามต่อ TODAY Bizview จะมาสรุปให้เข้าใจง่ายๆ ผ่านบทความนี้
ท้าวความก่อนว่าสงครามครั้งนี้ ‘โดนัลด์ ทรัมป์’ และ ‘เบนจามิน เนทันยาฮู’ มีเป้าหมายทำลายศักยภาพทางทหาร และป้องกันไม่ให้อิหร่านพัฒนาอาวุธนิวเคลียร์ แต่เมื่อสงครามเกิดคืนที่ผ่านมาฝั่งอิหร่านเองก็มีการตอบโต้ด้วยการยิงขีปนาวุธและโดรนใส่เป้าหมายหลายแห่งทั่วตะวันออกกลาง
เรื่องนี้กระทบหลายประเทศ ไม่ว่าจะ ดูไบ การ์ตาร์ อ่าวอาหรับปิดน่านฟ้า สายการบินยกเลิกเที่ยวบินหลายร้อยเที่ยว อย่าง Emirates และ Qatar Airways ระงับเที่ยวบินทั้งหมด ส่วนสนามบินนานาชาติดูไบได้รับความเสียหายบางส่วนจากการโจมตีทางอากาศ และที่สำคัญคือการปิดช่องแคบฮอร์มุซเส้นเดินน้ำมันหลักของโลก
นอกจากนี้มีรายงานยืนยันว่า ‘อยาตอลเลาะห์ อาลี คาเมเนอี’ ผู้นำสูงสุดของอิหร่านเสียชีวิตจากการโจมตี ซึ่งถือเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญที่อาจส่งผลต่อเสถียรภาพการเมืองภายในประเทศและทิศทางความขัดแย้งในระยะต่อไป
และประเด็นที่ทั่วโลกจับตาอย่างใกล้ชิดคือความเสี่ยงต่อ “ช่องแคบฮอร์มุซ” ซึ่งเป็นเส้นทางขนส่งน้ำมันหลักของโลก หากปิดอีกนานหรือจำกัดการเดินเรือ อาจนำไปสู่วิกฤตพลังงานและความผันผวนรุนแรงในตลาดการเงินที่ต้องติดตามต่อ
[ ช่องแคบฮอร์มุซสำคัญยังไง? วิกฤตพลังงานทั่วโลกจะเป็นยังไงต่อ ]
อิหร่าน เป็นสมาชิกของ OPEC และผลิตน้ำมันได้มากกว่า 3 ล้านบาร์เรลต่อวัน ถือเป็นผู้ผลิตรายใหญ่ของกลุ่ม แต่ประเด็นสำคัญยิ่งกว่าปริมาณการผลิต คือที่ตั้งทางภูมิศาสตร์ของอิหร่านซึ่งมีแนวชายฝั่งติดกับ “ช่องแคบฮอร์มุซ” เส้นทางขนส่งพลังงานที่ถูกเรียกว่า “เส้นเลือดใหญ่ของโลก” เพราะประมาณ 1 ใน 3 ของน้ำมันที่ขนส่งทางเรือทั่วโลก และราว 20% ของ LNG โลก ต้องผ่านช่องแคบนี้ เพียงจุดเดียวก็เชื่อมอ่าวเปอร์เซียกับตลาดพลังงานโลก
ในปี 2025 มีน้ำมันไหลผ่านช่องแคบแห่งนี้กว่า 14 ล้านบาร์เรลต่อวัน ส่วนใหญ่ส่งไปยังเอเชีย ไม่ว่าจะเป็นจีน อินเดีย ญี่ปุ่น และเกาหลีใต้ โดยเฉพาะ จีน ที่นำเข้าน้ำมันราวครึ่งหนึ่งผ่านเส้นทางนี้ จึงอธิบายได้ง่ายๆ ว่า หากฮอร์มุซสะดุด โลกก็สะเทือนทันที ทุกประเทศต้องเร่งวางแผนบริหารจัดการพลังงานในประเทศของตัวเอง
‘ศ.ดร.พรายพล คุ้มทรัพย์’ นักเศรษฐศาสตร์ด้านพลังงานของไทย วิเคราะห์ไว้ก่อนที่ช่องแคบจะปิดว่า น้ำมันและก๊าซที่ไทยนำเข้าผ่านเส้นทางนี้คิดเป็นประมาณ 1 ใน 3 ของพลังงานที่ใช้ทั้งหมดเช่นกัน ความตึงเครียดในพื้นที่จึงกระทบเศรษฐกิจเอเชียโดยตรง หากอิหร่านปิดช่องแคบแบบสมบูรณ์
ราคาน้ำมันอาจพุ่งขึ้นอีกหลายสิบดอลลาร์ต่อบาร์เรล แม้ ซาอุดีอาระเบีย และ สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์จะมีท่อส่งเลี่ยงบางส่วน แต่กำลังรองรับยังไม่เพียงพอ ขณะเดียวกันก๊าซจาก กาตาร์ ซึ่งมีสัดส่วนราว 1 ใน 5 ของการค้า LNG โลก ก็ต้องผ่านเส้นทางนี้ จึงเสี่ยงกระทบตลาดก๊าซทั่วโลกด้วย
อย่างไรก็ดี หลายฝ่ายมองว่าอิหร่านยากจะปิดกั้นได้ยาวนาน เพราะกองกำลังของ สหรัฐอเมริกา และพันธมิตรจะเข้ารักษาเส้นทางเดินเรือ แต่แม้เพียงการก่อกวน เช่น วางทุ่นระเบิด หรือใช้โดรนโจมตีเรือบรรทุกน้ำมัน
ก็เพียงพอทำให้ตลาดปั่นป่วน ราคาพลังงานและค่าประกันภัยพุ่งสูง ประเทศเอเชียที่พึ่งพาน้ำมันตะวันออกกลางจะได้รับผลกระทบหนักที่สุด และอาจเผชิญภาวะตึงตัวด้านเชื้อเพลิงชั่วคราว
ภาพที่เห็นชัดในเวลานี้คือราคาน้ำมันโลกเริ่มส่งสัญญาณขยับสูงขึ้นต่อเนื่อง สะท้อนความกังวลของตลาดต่อความไม่แน่นอนด้านภูมิรัฐศาสตร์ แม้ตลาดน้ำมันหลักจะปิดทำการในช่วงวันหยุด แต่ความเคลื่อนไหวยังสะท้อนผ่านตลาดอนุพันธ์แบบ “perpetual futures” บนแพลตฟอร์มคริปโต โดยสัญญาน้ำมันปรับขึ้นราว 5%
ขณะที่สินทรัพย์ปลอดภัยอย่างทองคำและเงินขยับขึ้นประมาณ 1–2% ด้านคริปโตเคอร์เรนซีเริ่มฟื้นตัวเล็กน้อย ทั้ง Bitcoin ที่ปรับขึ้นราว 2.5% และ Ethereum ที่เพิ่มขึ้นเกือบ 5% แม้ว่าก่อนหน้านี้ตลาดคริปโตจะอยู่ในภาวะขาลงต่อเนื่องมาหลายเดือน สะท้อนว่านักลงทุนกำลังปรับพอร์ตท่ามกลางความไม่แน่นอนด้านพลังงานและภูมิรัฐศาสตร์ที่เพิ่มสูงขึ้น
ขณะที่ความเสี่ยงเรื่อง “วิกฤตพลังงานโลก” ยังแขวนอยู่เหนือระบบเศรษฐกิจ แต่ละประเทศจึงต้องเร่งวางแผนรับมือในแบบของตนเอง ทั้งการบริหารสต๊อกพลังงาน การกระจายแหล่งนำเข้า และการเตรียมมาตรการดูแลผลกระทบต่อประชาชนและภาคธุรกิจ
[ ไทยมีน้ำมันสำรองสูงสุด 61 วัน แต่ถ้าช่องแคบปิดยาวช็อกด้านพลังงาน ]
สำหรับไทยเรา ล่าสุด ‘วีรพัฒน์ เกียรติเฟื่องฟู’ รองปลัดกระทรวงพลังงาน ในฐานะโฆษกกระทรวงพลังงาน ก็ออกมาเปิดเผยว่า จากสถานการณ์การสู้รบระหว่างอิสราเอลและอิหร่านที่เริ่มขึ้นตั้งแต่ช่วงบ่ายวานนี้ และคาดว่ามีแนวโน้มจะทวีความรุนแรงมากขึ้น ทำให้ราคาน้ำมันมีความผันผวน และอิหร่านอาจปิดช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นเส้นทางขนส่งน้ำมันกระทบ supply 20% ของความต้องการโลก กระทรวงพลังงานได้สั่งการให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องติดตามสถานการณ์อย่างใกล้ชิด
โดยเฉพาะปริมาณสำรองน้ำมัน ก๊าซหุงต้ม และก๊าซธรรมชาติเหลว (LNG) ในประเทศ จะต้องมีเพียงพอต่อความต้องการ ข้อมูล ณ วันที่ 23 กุมภาพันธ์ 2569 มีน้ำมันคงเหลือ (น้ำมันดิบและน้ำมันสำเร็จรูป) 4,925 ล้านลิตร เพียงพอต่อความต้องการใช้ 38 วัน น้ำมันดิบที่อยู่ระหว่างขนส่ง (ผ่านช่องแคบฮอร์มุซแล้ว) 1,746 ล้านลิตร และจากแหล่งอื่น 1,124 ล้านลิตร เพียงพอต่อความต้องการใช้ 23 วัน
รวมปริมาณน้ำมันคงเหลือ 7,795 ล้านลิตร สามารถใช้ได้ 61 วัน และในส่วนของแผนการนำเข้าก๊าซธรรมชาติเหลวหรือ LNG ของเดือนมีนาคม 2569 จำนวนทั้งหมด 4 ลำ ได้ผ่านช่องแคบฮอร์มุชแล้ว 2 ลำ ส่วนอีก 2 ลำยังอยู่ระหว่างการลำเลียง คาดว่าจะไม่กระทบปริมาณสำรอง ซึ่งหากสถานการณ์ยืดเยื้อหรือมีความรุนแรงเพิ่มมากขึ้น จะมีการบริหารจัดการเพื่อรักษาเสถียรภาพ
สรุปง่ายๆ ภาพรวมพลังงานทั่วโลกได้ว่า หากความตึงเครียดบริเวณ ช่องแคบฮอร์มุซ เป็นเพียงความเสี่ยงระยะสั้น มีการเจรจาเปิดช่องทางไว ตลาดพลังงานโลกอาจผันผวน ราคาน้ำมันพุ่งแรงจากแรงเก็งกำไรและความกังวล แต่ระบบอุปทานยังไม่ถึงขั้นเสียหายถาวร
แต่ทว่า หากสถานการณ์ยืดเยื้อหรือเกิดการปิดกั้นจริง ผลกระทบจะลุกลามจากแค่ “ความผันผวน” ไปสู่ “ช็อกด้านพลังงาน” ครั้งใหญ่ที่สุดในรอบหลายปี กดดันเงินเฟ้อทั่วโลก ต้นทุนขนส่งและการผลิตพุ่งสูง และอาจซ้ำเติมเศรษฐกิจโลกที่ยังเปราะบางอยู่แล้วนั่นเอง..
ที่มา
- https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-02-28/iran-strikes-key-things-to-know-about-the-us-israel-conflict-with-tehran
[ * https://www.facebook.com/praipolk/posts/pfbid0Wm2VvCcqBi9iUpnzhU2w5xzXJrwqsH4Y3NM5DbhpKMfbiQvxe1eL9GBty2m4GYnNl , * https://www.facebook.com/photo.php?fbid=1379713587532699&set=a.308210258016376&type=3&ref=embed_page , * https://www.abc.net.au/news/2026\-03\-01/iran\-conflict\-impact\-on\-oil\-price\-and\-australian\-economy/106401868 , * https://www.reuters.com/business/energy/how\-us\-iran\-tensions\-could\-shape\-world\-markets\-2026\-02\-28/ ]