‘ไอติม’ แนะรัฐป้องกันเหตุซ้ำรอยมักกะสัน ต้องวางระบบที่ดี ขจัด-ลงโทษพฤติกรรมคนไม่ดี
18 พ.ค.2569-นายพริษฐ์ วัชรสินธุ สส.บัญชีรายชื่อและรองหัวหน้าพรรคประชาชน(ปชน.) โพสต์เฟซบุ๊กเรื่อง ”หากเราไม่ต้องการให้เหตุการณ์ที่มักกะสันเกิดขึ้นอีกในอนาคต รัฐมีหน้าที่วาง “ระบบที่ดี” ที่ขจัด ลงโทษ ลดแรงจูงใจ และลดความเสียหายต่อส่วนรวม จาก “พฤติกรรมที่ไม่ดี” ของคนไม่กี่คน” เนื้อหาระบุว่า ผมเชื่อว่าเราทุกคนมีความรู้สึกเจ็บปวดร่วมกันต่อความสูญเสียที่เกิดขึ้นจากเหตุการณ์รถไฟชนรถเมล์บริเวณแยกมักกะสัน และเราทุกคนเป้าหมายร่วมกันที่ต้องการไม่ให้เหตุการณ์ลักษณะดังกล่าวเกิดขึ้นกับใครอีกในอนาคต
จากข้อเท็จจริงที่ปรากฏตามรายงานข่าวตลอด 1 วันที่ผ่านมา ผมคิดว่าคงไม่มีใครปฏิเสธ ว่า “พฤติกรรม” ของผู้ขับขี่ยานพาหนะ มีส่วนสำคัญที่ทำให้ความสูญเสียครั้งนี้เกิดขึ้น ไม่ว่าจะเป็นฝั่ง “คนขับรถเมล์” ที่จอดรถคร่อมทางรถไฟและเขตห้ามหยุด และฝั่ง “คนขับรถไฟ” ที่ถูกตรวจว่ามีสารเสพติดในร่างกาย ซึ่งย่อมส่งผลต่อประสิทธิภาพในการปฏิบัติหน้าที่ ณ ตอนเกิดเหตุ
“พฤติกรรมที่ไม่ดี” เหล่านี้สมควรถูกวิจารณ์ แต่ผมอยากชวนทุกคนมองเพิ่มเติม ว่าหากเราไม่ต้องการให้ พฤติกรรมที่ไม่ดีของคนไม่กี่คน มาสร้างความสูญเสียกับคนอื่น สิ่งหนึ่งที่เราทำร่วมกันได้ คือการออกแบบ “ระบบที่ดี” ซึ่งย่อมหมายถึง ระบบที่มีประสิทธิภาพในการทำให้คนเปลี่ยนจากพฤติกรรมที่ไม่ดีมาเป็นพฤติกรรมที่ดี หรืออย่างน้อย ทำให้พฤติกรรมที่ไม่ดีนั้น ไม่สามารถสร้างความเสียหายต่อคนอื่นได้
ตัวอย่างของการสร้าง “ระบบที่ดี” เพื่อกำจัด “พฤติกรรมที่ไม่ดี”
1. หากเราไม่ต้องการให้คนขับรถฝ่าฝืนกฎจราจรเพราะความมักง่าย เราต้องมี “ระบบ” ในการตรวจจับและลงโทษผู้กระทำผิดที่มีประสิทธิภาพ เพื่อทำให้กฎหมายศักดิ์สิทธิ์และบังคับใช้ได้จริง - เช่น การเพิ่มกล้อง AI หรือการออกโครงการรางวัลนำจับเพื่อระบุผู้กระทำผิด / การปรับปรุงกระบวนการออกใบสั่งให้ทำออนไลน์ได้ 100% โดยไม่จำเป็นต้องส่งจดหมาย (จากข้อมูลที่หน่วยงานแจ้ง กมธ. ในปี 2568 ตำรวจออกใบสั่งได้เพียง 10% ของจำนวนการฝ่าฝืนกฎจราจรทั้งหมด ที่ถูกระบุได้โดยกล้อง AI ใน กทม.)
2. หากเราต้องการลดแรงจูงใจของคนขับรถในการฝ่าฝืนกฎจราจร เราต้องมี “ระบบ” วิศวกรรมจราจรที่ออกแบบเส้นทางถนนได้อย่างมีประสิทธิภาพ เพื่อทำให้คนขับรถสามารถเดินทางได้สะดวกโดยไม่จำเป็นต้องฝ่าฝืนกฎจราจร - เช่น ในแยกที่เกิดเหตุ เราจะเห็นว่าหากรถเมล์ทำถูกกฎจราจร รถเมล์จะไม่สามารถขับข้ามทางรถไฟและเขตห้ามหยุดได้เลย จนกว่าจะไม่มีรถเลี้ยวซ้ายจาก ถนนกำแพงเพชร 7 เข้าถนนอโศก-ดินแดง เหลืออีกแล้ว (ซึ่งเป็นไปได้ยากมาก ด้วยปริมาณจราจรที่ใช้เส้นทางดังกล่าวในแต่ละวัน - รายละเอียด: https://www.facebook.com/photo/?fbid=10225543038561942&set=a.1018085431514)
3. หากเราต้องการลดการฝ่าฝืนกฎจราจรที่อาจเกิดขึ้นจากความสับสนโดยไม่ได้ตั้งใจของคนขับรถ เราต้องมี “ระบบ” ที่ออกแบบสัญญาณจราจรที่เชื่อมโยงกัน และสื่อสารกับผู้ใช้รถใช้ถนนด้วยความชัดเจน เพื่อทำให้ทุกคนเข้าใจตรงกันว่าต้องทำอย่างไรหากต้องการปฏิบัติตามกฎจราจร - เช่น หากระบบไฟเขียว-ไฟแดง ไม่เชื่อมโยงกับระบบไม้กั้น ผู้ขับรถอาจได้รับสัญญาณที่ไม่ชัดเจน (เช่น ไฟจราจรขึ้นเป็นสีเขียว แต่กลับมีสัญญาณไฟ-สัญญาณเสียงจากไม้กั้น)
4. หากเราต้องการไม่ให้พฤติกรรมการเสพสารเสพติด สร้างผลเสียต่อคนอื่นในสังคม เราต้องมี “ระบบ” ที่เพิ่มความเข้มข้นในการตรวจสารเสพติดของผู้ขับขี่ยานพาหนะ (เช่น รถไฟ รถเมล์) พร้อมบทลงโทษที่เข้มงวดในการระงับหรือเพิกถอนใบอนุญาตขับขี่ที่เกี่ยวข้อง - เช่น แม้ล่าสุด ทางกรมขนส่งทางรางได้เพิ่มมาตรการในการตรวจเจ้าหน้าที่เรื่องสารเสพติดและแอลกอฮอล์ (ซึ่งผมเห็นว่าเป็นเรื่องที่ถูกต้อง) แต่หากระบบดังกล่าวมีมาก่อนหน้านี้ คนขับรถไฟที่เกิดเหตุอาจถูกคัดกรองออกได้ตั้งแต่ก่อนเกิดเหตุ
5. หากเราต้องการทำให้ความเสี่ยงที่ใครจะถูกกระทบจากพฤติกรรมที่ไม่ดีของคนที่จุดตัดระหว่างทางรถไฟและถนน เหลือศูนย์จริงๆ เราต้องมี “ระบบ” ที่ออกแบบโครงสร้างพื้นฐานหรือทบทวนผังเมือง เพื่อลดจุดตัดรถยนต์-รถไฟในใจกลางเมือง (เช่น โครงการทางรถไฟส่วนขาด (Missing Link) - รายละเอียด: https://www.facebook.com/pravinvongvuth/posts/pfbid02TnQe47E7gHHWKSKhdTWknVyGnuGCxHAgZgGvnDfFt1hMy4bfd71cYmf847YjT9ehl)
ดังนั้น หากเรายึดเป้าหมายที่เรามีร่วมกันในการทำทุกทางเพื่อป้องกันไม่ให้เหตุการณ์ลักษณะดังกล่าวเกิดขึ้นกับใครอีกในอนาคต รัฐจึงมีหน้าที่ในการวาง “ระบบที่ดี” เพื่อขจัด ลงโทษ ลดแรงจูงใจ หรือลดความเสียหายที่จะเกิดขึ้นต่อส่วนรวม จาก “พฤติกรรมที่ไม่ดี” ของคนไม่กี่คน