เพจข่าวออนไลน์แชร์คลิปวงจรปิดสุดระทึกเหตุโคลนถล่มเนปาล ! พบที่แท้คลิป AI หลอกคลิก
Thai PBS Verify พบที่มาของข่าวปลอมจาก: Facebook
[caption id="attachment_15596" align="aligncenter" width="1024"]
คลิปปลอมที่ทำการตรวจสอบ[/caption]
Thai PBS Verify พบโพสต์ของผู้ใช้บัญชี Facebook ที่ชื่อ ข่าวทันกระแส จับตาบ้านเมือง โพสต์คลิปเหตุการณ์โคลนถล่ม พร้อมข้อความระบุว่า
ภาพจากกล้อง CCTV น้ำท่วมเนปาล ที่เกิดจาก การพังทลายของธารน้ำแข็งและดินถล่มขนาดมหึมาบนเทือกเขาหิมาลัย Watching this CCTV footage of the horrific flood on August 26 breaks the heart, seeing how everything was swept away in an instant 💔 #NepalFlood #น้ําท่วมเนปาล #NepalFlooding #nepal
โพสต์ดังกล่าวถูกเผยแพร่เมื่อวันที่ 29 ส.ค. 69 ที่ผ่านมา โดยโพสต์ดังกล่าวมีผู้เข้าชมกว่า 12,000 ครั้ง รวมถึงถูกแชร์ถึง 76 ครั้งอีกด้วย ซึ่งผู้ที่เข้ามาแสดงความคิดเห็นส่วนใหญ่เชื่อว่า คลิปดังกล่าวเป็นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นจริง
[caption id="attachment_15613" align="aligncenter" width="542"]
การแสดงความคิดเห็นของผู้ชมคลิปส่วนใหญ่เชื่อว่าเรื่องดังกล่าวเป็นเรื่องจริง[/caption]
คลิปที่ทำการตรวจสอบ
บัญชีนี้เชื่อถือได้หรือไม่ ?
จากการตรวจสอบพบว่า บัญชีดังกล่าวปัจจุบันมีผู้ติดตามถึง 60,000 คน ที่ผ่านมาเคยเปลี่ยนชื่อมาแล้ว 3 ครั้ง โดยเพจที่โพสต์คลิปนี้ถูกสร้างมาตั้งแต่ปี 2565 และเคยเป็นเพจขายเฉาก๊วยมาก่อน โดยใช้ชื่อว่า เฉาก๊วย นายทำถูก เฉาก๊วยแท้ๆ 100% ก่อนที่จะเปลี่ยนมารายงานข่าวต่าง ๆ เมื่อวันที่ 24 ส.ค. 69 ที่ผ่านมา
[caption id="attachment_15598" align="aligncenter" width="1024"]
นโยบายความโปร่งใสของเพจ[/caption]
คลิปโคลนถล่มหมู่บ้านในเนปาลจริงหรือไม่ ?
เรานำคลิปดังกล่าวไปตรวจสอบด้วยเครื่องมือตรวจสอบภาพ AI จาก Hive Moderation ผลการตรวจสอบพบว่า คลิปดังกล่าวมีโอกาสถูกสร้างจาก AI อยู่ที่ 33%
[caption id="attachment_15599" align="aligncenter" width="1024"]
ผลการตรวจสอบด้วยเครื่องมือตรวจสอบภาพ AI[/caption]
อย่างไรก็ตามเมื่อนำภาพบันทึกหน้าจอจากคลิปดังกล่าวมาทำการขยายด้วยเครื่องมือตรวจสอบภาพของ InVID-WeVerify พบจุดสังเกต โดยเฉพาะคนที่อยู่ในคลิป ที่สามารถวิ่งทะลุแนวรั้วกั้นขอบทางออกไปอย่างผิดปกติในนาทีที่ 00.08 น. ของคลิป
[caption id="attachment_15610" align="aligncenter" width="1024"]
ภาพบันทึกการขยายภาพด้วย InVID-WeVerify[/caption]
ขณะที่คลิปในฉากที่สอง เรานำคลิปดังกล่าวไปตรวจสอบด้วยเครื่องมือตรวจสอบภาพ AI จาก Hive Moderation ผลการตรวจสอบพบว่า คลิปดังกล่าวมีโอกาสถูกสร้างจาก AI อยู่ที่ 93.3%
[caption id="attachment_15611" align="aligncenter" width="1024"]
ผลการตรวจสอบภาพ AI ด้วย Hive Moderation[/caption]
ส่วนฉากที่สามของคลิป หากสังเกตที่รถคันสีขาวในคลิปจะพบว่า ในนาทีที่ 01.06 น. รถคันสีขาวในคลิป เมื่อถูกน้ำพัดกลับทะลุลงพื้นที่ไปอย่างผิดปกติ
[caption id="attachment_15612" align="aligncenter" width="1024"]
ความผิดปกติที่พบในคลิป[/caption]
จากข้อมูลทั้งหมดจึงสรุปได้ว่า คลิปดังกล่าวเป็นเพียงคลิป AI ที่สร้างมาเพื่อเรียกยอดคลิก ยอดไลก์เพียงเท่านั้น
เรื่องจริงเป็นอย่างไร ?
จากกรณีที่เพจเฟซบุ๊กชื่อ "ข่าวทันกระแส จับตาบ้านเมือง" ได้โพสต์คลิปวิดีโอ (เมื่อวันที่ 29 ส.ค. 69) อ้างว่าเป็นภาพจากกล้องวงจรปิด (CCTV) บันทึกเหตุการณ์น้ำท่วมฉับพลันและมวลโคลนถล่มในเนปาล จากการพังทลายของธารน้ำแข็งบนเทือกเขาหิมาลัย จนมียอดเข้าชมกว่า 12,000 ครั้ง นั้น "ข้อเท็จจริงคือ คลิปดังกล่าวก่อขึ้นจาก AI ทั้งหมด และเพจดังกล่าวมิใช่เพจข่าวที่น่าเชื่อถือ" โดยมีรายละเอียดเรื่องจริงดังนี้
คลิปวิดีโอเป็น AI สังเคราะห์ทั้งหมด: วิดีโอชุดนี้เกิดจากการใช้โปรแกรม Gen-AI สังเคราะห์ภาพเคลื่อนไหวขึ้นมาเพื่อเลียนแบบมุมกล้องวงจรปิด โดยพบจุดบกพร่องทางกายภาพชัดเจน เช่น คนวิ่งทะลุแนวรั้วกั้นขอบทาง (นาที 00.08 และ 00.16) และรถสีขาวจมทะลุลงไปในพื้นดินอย่างผิดธรรมชาติ (นาที 01.06)
เพจข่าวปลอมแปลงตัวมาจาก "เพจขายเฉาก๊วย": จากการตรวจสอบประวัติเพจ พบว่าเพจนี้ถูกสร้างขึ้นตั้งแต่ปี 2565 ในชื่อ "เฉาก๊วย นายทำถูก เฉาก๊วยแท้ๆ 100%" ก่อนจะเคยเปลี่ยนชื่อมาแล้ว 3 ครั้ง และเพิ่งเปลี่ยนชื่อมาเป็นเพจข่าวเมื่อวันที่ 24 ส.ค. 69 (ก่อนลงคลิปปลอมเพียง 5 วัน) เพื่อเปลี่ยนคอนเทนต์มาปั่นข่าวลวงเรียกยอดคลิกและยอดไลก์