วิธียื่นภาษี 2569 ฉบับมือใหม่ มนุษย์เงินเดือน ฟรีแลนซ์ ขายของออนไลน์ ยื่นครบจบในที่เดียว

เรื่องภาษีมักเป็นเรื่องที่ชวนปวดหัวสำหรับใครหลายคน โดยเฉพาะเมื่อย่างเข้าสู่ช่วงต้นปีที่ทุกคนต้องทำหน้าที่ด้วยการ เสียภาษีเงินได้ แต่ในปี 2569 นี้ การจัดการเรื่องภาษีจะไม่ใช่เรื่องน่ากลัวอีกต่อไป ไม่ว่าคุณจะเป็น มนุษย์เงินเดือน ที่มีรายได้ประจำ ฟรีแลนซ์ ที่รับงานอิสระ หรือ พ่อค้าแม่ค้าออนไลน์ ที่รับโอนเงินไม่เว้นแต่ละวัน บทความนี้รวบรวมข้อมูลสำคัญ สิทธิประโยชน์ และขั้นตอน วิธียื่นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา 2569 เอาไว้ให้คุณทำตามได้ง่ายๆ ในที่เดียว

1. เช็กให้ชัวร์! ใครบ้างที่ต้องยื่นภาษีปี 2569

ก่อนจะไปถึงขั้นตอนการกรอกข้อมูล สิ่งแรกที่ต้องทำความเข้าใจคือ "มีรายได้ถึงเกณฑ์ต้องยื่นแบบ" กับ "ต้องเสียภาษี" เป็นคนละเรื่องกัน ตามกฎหมายสรรพากร หากคุณมีรายได้ถึงเกณฑ์ขั้นต่ำ แม้คำนวณแล้วไม่ต้องเสียภาษีสักบาท (ภาษีเป็น 0) คุณก็ยังมีหน้าที่ต้องยื่นแบบแสดงรายการภาษีตามกฎหมาย

เกณฑ์รายได้ขั้นต่ำที่ต้องยื่นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา (รายได้รวมทั้งปี)

มนุษย์เงินเดือน (มีรายได้จากเงินเดือนทางเดียว - ภ.ง.ด. 91):

• คนโสด: มีรายได้รวมทั้งปี เกิน 120,000 บาท (เฉลี่ยเดือนละ 10,000 บาท)

• คนสมรส: มีรายได้รวมทั้งปี เกิน 220,000 บาท

ฟรีแลนซ์ / ขายของออนไลน์ / รายได้อื่นๆ (ภ.ง.ด. 90):

• คนโสด: มีรายได้รวมทั้งปี เกิน 60,000 บาท (เฉลี่ยเดือนละ 5,000 บาท)

• คนสมรส: มีรายได้รวมทั้งปี เกิน 120,000 บาท

ข้อควรระวัง: พ่อค้าแม่ค้าออนไลน์หลายคนเข้าใจผิดว่า "ขายได้นิดเดียว ขาดทุนด้วย ไม่ต้องยื่นหรอก" แต่ในทางกฎหมาย สรรพากรคิดจาก "รายรับรวมก่อนหักค่าใช้จ่าย" หากยอดขายรวมทั้งปีเกิน 60,000 บาท คุณมีหน้าที่ต้องยื่นแบบ ภ.ง.ด. 90 ทันที

2. เช็กลิสต์เอกสารยื่นภาษี 2569 แยกตามสายอาชีพ

การเตรียมเอกสารให้พร้อมก่อนเปิดหน้าเว็บ e-Filing จะช่วยลดเวลาลงไปได้กว่าครึ่ง มาดูกันว่าแต่ละอาชีพต้องเตรียมเอกสารอะไรไว้ข้างตัวบ้าง

1) สายมนุษย์เงินเดือน (เงินได้ประเภท 40(1))

หนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย (ใบ 50 ทวิ): สรุปรายได้รวมทั้งปีและภาษีที่ฝ่ายบุคคล (HR) หักสะสมไว้

เอกสารสิทธิลดหย่อน: หนังสือรับรองการชำระเบี้ยประกันชีวิต/สุขภาพ, เอกสารแจ้งยอดดอกเบี้ยกู้ซื้อบ้าน, ใบรับรองการซื้อกองทุน (RMF/SSF/Thai ESG)

2) สายฟรีแลนซ์ / รับจ้างอิสระ / ครีเอเตอร์ (เงินได้ประเภท 40(2) หรือ 40(6))

• ใบ 50 ทวิ จากผู้ว่าจ้างทุกราย: เอกสารสำคัญที่สุดที่ยืนยันว่าเราโดนหักภาษี ณ ที่จ่ายไว้ 3% (หรือตามอัตราที่กำหนด)

• สรุปบัญชีรายรับ: สรุปยอดเงินโอนเข้าบัญชีที่เกี่ยวกับการรับงานตลอดทั้งปี เพื่อกรอกตัวเลขเงินได้รวมให้ตรงกับความจริง

3) สายขายของออนไลน์ / แม่ค้าตลาดนัด (เงินได้ประเภท 40(8))

• รายงานสรุปยอดขาย (Sales Report): สเตตเมนต์ธนาคาร หรือรายงานหลังบ้านจาก Marketplace (เช่น Shopee, Lazada, TikTok Shop)

• หลักฐานค่าใช้จ่ายตามจริง (กรณีเลือกหักตามจริง): ใบกำกับภาษีซื้อ ใบเสร็จค่าขนส่ง ค่าสินค้า ค่าเช่าที่ หากเลือกวิธีนี้ต้องเก็บบิลไว้ให้ครบถ้วน แต่ถ้าเอกสารไม่ครบ สามารถเลือก "หักค่าใช้จ่ายแบบเหมา 60%" ได้ทันทีโดยไม่ต้องใช้เอกสาร

3. สรุปรายการลดหย่อนภาษี 2569 ยอดฮิตที่ต้องใช้

การใช้สิทธิลดหย่อนภาษีคือวิธีประหยัดเงินในกระเป๋าอย่างถูกต้องตามกฎหมาย ยิ่งนำสิทธิมาหักลบมาก เงินได้สุทธิก็จะยิ่งน้อยลง ทำให้เสียภาษีต่ำลง หรือมีโอกาสได้เงินคืนภาษีมากขึ้น

กลุ่มที่ 1: สิทธิพื้นฐานส่วนตัวและครอบครัว

• ค่าลดหย่อนส่วนตัว: 60,000 บาท (หักได้ทันทีทุกคน)

• คู่สมรส: 60,000 บาท (กรณีคู่สมรสไม่มีรายได้)

• บุตร: คนละ 30,000 บาท (หากเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายคนที่ 2 เป็นต้นไปที่เกิดตั้งแต่ปี 2561 ได้คนละ 60,000 บาท)

• ดูแลบิดามารดา: คนละ 30,000 บาท (บิดามารดาต้องมีอายุ 60 ปีขึ้นไป และมีรายได้ทั้งปีไม่เกิน 30,000 บาท)

กลุ่มที่ 2: ประกัน การออม และการลงทุน

• ประกันสังคม: หักลดหย่อนได้ตามจ่ายจริงสูงสุดไม่เกิน 9,000 บาท

• ประกันชีวิตและประกันออมทรัพย์: ตามที่จ่ายจริง สูงสุดไม่เกิน 100,000 บาท

• ประกันสุขภาพ: ตามที่จ่ายจริง สูงสุดไม่เกิน 25,000 บาท (รวมกับประกันชีวิตแล้วต้องไม่เกิน 100,000 บาท)

• กองทุนเพื่อการเลี้ยงชีพ (RMF): ลดหย่อนได้ไม่เกิน 30% ของเงินได้ที่ต้องเสียภาษี สูงสุดไม่เกิน 500,000 บาท

• กองทุน Thai ESG: ลดหย่อนได้ตามเงื่อนไขที่สรรพากรกำหนดเพื่อสนับสนุนความยั่งยืน

(หมายเหตุ: กลุ่มกองทุนเกษียณรวมทั้งหมด เช่น RMF, SSF, กบข., กอช. รวมกันต้องไม่เกิน 500,000 บาท)

กลุ่มที่ 3: อสังหาริมทรัพย์และมาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจ

• ดอกเบี้ยเงินกู้ยืมเพื่อซื้อ อสังหาริมทรัพย์: ลดหย่อนได้ตามจ่ายจริง สูงสุดไม่เกิน 100,000 บาท

• เงินบริจาค: บริจาคทั่วไปหักได้ตามจริงไม่เกิน 10% ของเงินได้สุทธิ / บริจาคการศึกษา สารธารณสุข และการกีฬา (e-Donation) หักลดหย่อนได้ 2 เท่า

4. วิธีคำนวณภาษีเบื้องต้น รู้ไว้จะได้ไม่พลาด

การคำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาในประเทศไทยใช้โครงสร้าง อัตราภาษีแบบก้าวหน้า (Progressive Tax Rate) โดยมีสูตรคำนวณพื้นฐานดังนี้:

รายได้ทั้งหมด - ค่าใช้จ่าย - ค่าลดหย่อน = เงินได้สุทธิ

เมื่อได้ เงินได้สุทธิ แล้ว ให้นำมาเทียบตารางอัตราภาษีแบบก้าวหน้า:

ช่วงเงินได้สุทธิ

• 0 - 150,000 บาท อัตราภาษี ยกเว้นภาษี (0%) ภาษีสะสมสูงสุดในแต่ละขั้น 0 บาท

• 150,001 - 300,000 บาท อัตราภาษี 5% ภาษีสะสมสูงสุดในแต่ละขั้น 7,500 บาท

• 300,001 - 500,000 บาท อัตรภาษี 10% สะสมสูงสุดในแต่ละขั้น 20,000 บาท

• 500,001 - 750,000 บาท อัตราภาษี 15%สะสมสูงสุดในแต่ละขั้น 37,500 บาท

• 750,001 - 1,000,000 อัตราภาษี 20% สะสมสูงสุดในแต่ละขั้น 50,000 บาท

• 1,000,001 - 2,000,000 อัตราภาษี 25% สะสมสูงสุดในแต่ละขั้น 250,000 บาท

• 2,000,001 - 5,000,000 บาท อัตราภาษี 30% สะสมสูงสุดในแต่ละขั้น 900,000 บาท

• 5,000,000 บาทขึ้นไป อัตรา 35% สะสมสูงสุดในแต่ละขั้นไม่จำกัด

5. ขั้นตอนการยื่นภาษีออนไลน์ (e-Filing) 2569 แบบจับมือทำ

• ปัจจุบันการยื่นภาษีทำได้สะดวกสบายมากผ่านระบบออนไลน์ของกรมสรรพากร ไม่ต้องเดินทางไปที่สรรพากรพื้นที่ให้เสียเวลา โดยมีขั้นตอนดังนี้

ขั้นตอนที่ 1: เข้าสู่ระบบ e-Filing

• ไปที่เว็บไซต์ efiling.rd.go.th เลือก "ยื่นแบบออนไลน์" แล้วล็อกอินด้วยเลขประจำตัวประชาชนและรหัสผ่าน (หากเป็นมือใหม่ยื่นครั้งแรก ให้กด "ลงทะเบียน" เพื่อสร้างบัญชีก่อน) จากนั้นระบบจะส่ง OTP เข้าเบอร์โทรศัพท์เพื่อยืนยันตัวตน

ขั้นตอนที่ 2: เลือกประเภทแบบแสดงรายการภาษี

• เลือก ภ.ง.ด. 91 หากคุณเป็น มนุษย์เงินเดือน ที่มีรายได้จากเงินเดือนประจำทางเดียว

• เลือก ภ.ง.ด. 90 หากคุณเป็น ฟรีแลนซ์, ค้าขายออนไลน์, มีรายได้หลายทาง หรือมีรายได้จากดอกเบี้ย/เงินปันผล

ขั้นตอนที่ 3: กรอกข้อมูลเงินได้และภาษีหัก ณ ที่จ่าย

• เลือกหมวดเงินให้ตรงกับประเภทอาชีพของคุณ:

• มาตรา 40(1): เงินเดือน/โบนัส (นำเลขมาจากใบ 50 ทวิ)

• มาตรา 40(2): ค่าจ้างฟรีแลนซ์/คอมมิชชัน

• มาตรา 40(8): รายได้จากธุรกิจ/ขายของออนไลน์

• อย่าลืมกรอกช่อง "ภาษีหัก ณ ที่จ่าย" ให้ครบตามเอกสาร 50 ทวิ เพราะยอดนี้จะนำไปหักออกจากภาษีที่คุณต้องจ่ายเพิ่ม

ขั้นตอนที่ 4: กรอกรายการลดหย่อน

• ใส่ข้อมูลสิทธิลดหย่อนต่างๆ ที่เตรียมไว้ เช่น เบี้ยประกัน, กองทุน, เงินบริจาค ระบบจะนำยอดไปหักออกจากเงินได้ให้อัตโนมัติ

ขั้นตอนที่ 5: ตรวจสอบผลการคำนวณและยืนยัน

• ระบบจะสรุปยอดเงินได้สุทธิและคำนวณภาษีให้อัตโนมัติ โดยจะแสดงผลลัพธ์ออกเป็น 2 กรณี:

• ต้องชำระภาษีเพิ่มเติม: สามารถเลือกชำระผ่าน QR Code, Credit Card หรือผ่อนชำระ 3 งวดได้ (กรณีภาษีตั้งแต่ 3,000 บาทขึ้นไป)

• ได้รับเงินคืนภาษี: เกิดจากภาษีหัก ณ ที่จ่ายที่ถูกหักไว้ระหว่างปี มีจำนวนมากกว่าภาษีจริงที่ต้องจ่าย ให้กด "ความประสงค์ขอคืนเงินภาษี" และผูกบัญชี PromptPay ด้วยเลขบัตรประชาชนไว้ เงินจะโอนเข้าบัญชีโดยอัตโนมัติ

6. คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการยื่นภาษี (FAQ)

Q: ขายของออนไลน์ขาดทุน ยอดขายไม่ดี ต้องยื่นภาษีไหม?

A: ต้องยื่นครับ หากคุณเป็นคนโสดและมียอดขายรวมทั้งปีเกิน 60,000 บาท เพราะสรรพากรใช้เกณฑ์ "เงินได้พ้นเกณฑ์" ในการยื่นแบบ ไม่ได้ดูที่กำไรสุทธิ อย่างไรก็ตาม เมื่อกรอกแบบและหักค่าใช้จ่ายเหมา 60% รวมถึงค่าลดหย่อนแล้ว ส่วนใหญ่จะยอดเงินได้สุทธิไม่ถึงเกณฑ์เสียภาษี ทำให้ไม่ต้องจ่ายเงินเพิ่มแม้แต่บาทเดียว

Q: ฟรีแลนซ์โดนหัก 3% ไปแล้ว ถือว่าจ่ายภาษีจบแล้วหรือยัง?

A: ยังไม่จบครับ การโดนหัก 3% เรียกว่า "ภาษีหัก ณ ที่จ่าย" เป็นเพียงการจ่ายภาษีล่วงหน้าบางส่วนเท่านั้น เมื่อถึงต้นปี ฟรีแลนซ์มีหน้าที่ต้องนำรายรับทั้งหมดมารวมยื่นแบบ ภ.ง.ด. 90 เพื่อคำนวณภาษีที่แท้จริง ซึ่งบ่อยครั้งฟรีแลนซ์มักจะได้เงินภาษี 3% ตรงนี้คืนกลับมาเต็มจำนวน

Q: ยื่นภาษีออนไลน์ปี 2569 ได้ถึงวันไหน?

A: โดยปกติระบบยื่นภาษีออนไลน์ e-Filing ของกรมสรรพากรจะเปิดให้บริการตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม ถึงประมาณ วันที่ 8 - 10 เมษายน 2569 (ยืดเวลาจากแบบกระดาษที่หมดเขตสิ้นเดือนมีนาคม)

สรุป: ยื่นภาษีตรงเวลา สบายใจ ไร้เบี้ยปรับการยื่นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา 2569 ไม่ใช่เรื่องยากอย่างที่คิด เพียงแคเรารู้จักประเภทเงินได้ของตัวเอง เตรียมเอกสาร 50 ทวิ และเช็กลิสต์สิทธิลดหย่อนให้พร้อม การยื่นผ่านระบบ e-Filing ก็ใช้เวลาไม่เกิน 15 นาที

นอกจากจะได้ทำหน้าที่อย่างถูกต้องตามกฎหมายแล้ว การยื่นภาษียังช่วยให้เราได้ "เงินคืนภาษี" จากส่วนที่โดนหักเกินไปกลับมาใช้จ่าย และยังใช้แบบภาษีเป็นหลักฐานการเงินชั้นดีในการยื่นกู้สินเชื่อบ้าน กู้ซื้อรถ หรือทำธุรกรรมทางการเงินต่างๆ ในอนาคตได้อีกด้วย รู้แบบนี้แล้ว อย่าลืมรีบเตรียมเอกสารและยื่นภาษีให้เรียบร้อยก่อนหมดเขต.

อ้างอิง

• กรมสรรพากร