'จาตุรนต์' ขอบคุณ เลขาฯกกต. แจงหลักเกณฑ์การทำประชามติแก้รัฐธรรมนูญ สามารถรณรงค์ 'เห็นชอบ-ไม่เห็นชอบ' ได้

จาตุรนต์ ฉายแสง โพตส์ผ่านสื่อโซเชียลมีเดียวันนี้ (29 ธันวาคม 2568) ระบุว่า ต้องขอขอบคุณคุณแสวง บุญมี เลขาธิการ กกต. ที่ออกมาชี้แจงหลักเกณฑ์การทำประชามติให้ชัดเจนขึ้น จนช่วยคลายความกังวลของหลายฝ่าย โดยเฉพาะพรรคการเมือง นักการเมือง และผู้สมัครรับเลือกตั้ง ว่าสามารถรณรงค์ให้ประชาชนออกมาใช้สิทธิได้ รวมทั้งสามารถรณรงค์หรือแสดงความเห็นได้ทั้ง “เห็นชอบ” และ “ไม่เห็นชอบ” ต่อการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่

ท่านยังระบุด้วยว่า พรรคการเมืองและกลุ่มองค์กรต่างๆ สามารถใช้สิทธิเสรีภาพตามรัฐธรรมนูญในการรณรงค์ได้อย่างเสรีและเท่าเทียม (รณรงค์เห็นชอบหรือไม่เห็นชอบก็ได้) ซึ่งสอดคล้องกับ พ.ร.บ.ประชามติในทุกประเด็น

อย่างไรก็ตาม มีอีกเรื่องที่ผมอยากเสนอให้ กกต.เร่งประชาสัมพันธ์ให้มากขึ้น เพราะพบว่าประชาชนจำนวนมากยังไม่ทราบ โดยมี 2 ส่วนสำคัญดังนี้

ส่วนแรก: ผู้มีสิทธิเลือกตั้งที่อยู่ในประเทศไทยและลงทะเบียนเลือกตั้ง สส.ล่วงหน้า

ผู้มีสิทธิเลือกตั้งในประเทศสามารถลงทะเบียนเลือกตั้ง สส.ล่วงหน้าได้ตั้งแต่วันที่ 20 ธันวาคม 2568 – 5 มกราคม 2569 และจะไปใช้สิทธิเลือกตั้งในวันที่ 1 กุมภาพันธ์ ณ สถานที่ที่ลงทะเบียนไว้

ประชาชนกลุ่มนี้เป็นพลเมืองที่กระตือรือร้นและรักประชาธิปไตยนับแสนราย แต่ กกต.ยังไม่ได้ประกาศให้ชัดเจนว่า “การออกเสียงประชามติไม่สามารถทำได้ล่วงหน้า” เหมือนการเลือก สส. ดังนั้น หากต้องการออกเสียงประชามติ จะทำได้ 2 ทางคือ

1. ไปเลือกตั้ง สส.ล่วงหน้าในวันที่ 1 กุมภาพันธ์ แล้วกลับภูมิลำเนาตามทะเบียนบ้านไปลงประชามติในวันที่ 8 กุมภาพันธ์ ซึ่งในทางปฏิบัติย่อมมีอุปสรรค เพราะหลายคนไม่สะดวกกลับภูมิลำเนาถึงได้ลงทะเบียนเลือกตั้ง สส.ล่วงหน้าไว้

2. ลงทะเบียนขอใช้สิทธิออกเสียงประชามตินอกเขต ระหว่างวันที่ 3–5 มกราคม 2569 และไปใช้สิทธิในวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 ณ สถานที่ที่ลงทะเบียนไว้

ปัญหาคือช่วง 3–5 มกราคม อยู่ในช่วงหยุดยาวปีใหม่ แต่ กกต.คาดหวังให้ผู้ที่เลือกตั้ง สส.ล่วงหน้านับแสน ๆ คนไปลงทะเบียนออกเสียงประชามติในช่วงดังกล่าว ทั้งที่การรับรู้เรื่องนี้ยังต่ำมาก จนอาจทำให้มีผู้เสียสิทธิจำนวนมาก

ส่วนที่สอง: ผู้มีสิทธิออกเสียงประชามติที่อยู่ต่างประเทศ

กฎหมายประชามติเปิดทางให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งที่อยู่ต่างประเทศสามารถใช้สิทธิออกเสียงประชามตินอกเขตได้ แต่จนถึงขณะนี้ ประชาชนในต่างประเทศส่วนใหญ่ยังไม่ค่อยรับรู้ข้อมูลเกี่ยวกับการทำประชามติ และสถานทูตต่าง ๆ ก็ยังรอระเบียบหลักเกณฑ์จาก กกต.

หากไม่มีการประชาสัมพันธ์ที่รวดเร็วและจริงจัง ผู้มีสิทธิออกเสียงจำนวนมากในต่างประเทศอาจไม่รู้ด้วยซ้ำว่า ในวันที่ไปใช้สิทธิเลือกตั้งสามารถออกเสียงประชามติได้ด้วย และจากประสิทธิภาพการสื่อสารของ กกต.ในเวลานี้ ก็มีความเสี่ยงที่ผู้มีสิทธิในต่างประเทศจะไม่เข้าใจแม้กระทั่งว่า “ประชามติคืออะไร” และ “ทำไมต้องมีประชามติ”