วิกฤต IO คุกคามกระบวนการสันติภาพ
(27 เม.ย. 69) เมื่อวันที่ 25 เมษายน 2569 ภาคประชาสังคม นักวิชาการ และสื่อมวลชน ได้ร่วมกันจัดวงพูดคุยในหัวข้อ "สันติภาพชายแดนใต้ จะเดินไปทางไหน ท่ามกลางกระแส IO รุกหนัก" เพื่อหารือถึงผลกระทบจากปฏิบัติการข่าวสาร (IO) ที่กำลังทวีความรุนแรงและกลายเป็นอุปสรรคสำคัญต่อกระบวนการสันติภาพในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ ผู้เข้าร่วมประกอบด้วย โดยมี น.ส.ลม้าย มานะการ ประธานสภาประชาสังคมชายแดนใต้ ผศ.ดร.กุสุมา กูใหญ่ ผอ.สถาบันสันติศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ นายรักชาติ สุวรรณ เครือข่ายชาวพุทธเพื่อสันติภาพ ดร.สมัชชา นิลปัทม์ อาจารย์คณะวิทยาการสื่อสาร มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ น.ส.ฐปณีย์ เอียดศรีไชย ผู้สื่อข่าว รายการข่าว 3 มิติ,The Reporters นายมูฮัมหมัด อลาดี เด็งนิ ที่ปรึกษาสมัชชาสันติภาพชายแดนใต้-CAP ดำเนินรายการโดย น.ส.ติชิลา พุทธสาระพันธุ์ หัวหน้าศูนย์ข่าวภาคใต้ ThaiPbs
.
น.ส.ลม้าย มานะการ ประธานสภาประชาสังคมชายแดนใต้ เผยแถลงการณ์ยื่นข้อเรียกร้อง 3 ข้อต่อหน่วยงานความมั่นคง เพื่อให้ยุติปฏิบัติการข่าวสาร (IO) ที่บิดเบือนข้อเท็จจริงและสร้างความเกลียดชังในสังคม ซึ่งกำลังคุกคามทั้งภาคประชาสังคมและสื่อมวลชนอย่างหนัก โดยเน้นย้ำให้ยึดหลักความโปร่งใสและเคารพสิทธิมนุษยชน พร้อมเรียกร้องให้มีการสืบสวนสอบสวนผู้เกี่ยวข้องอย่างเป็นอิสระและเป็นธรรม รวมถึงขอให้ทุกภาคส่วนร่วมกันปกป้องพื้นที่ปลอดภัยในการสื่อสาร เพื่อให้ประชาชนและสื่อสามารถแลกเปลี่ยนข้อมูลได้อย่างเสรีและสร้างสรรค์ อันเป็นรากฐานสำคัญในการขับเคลื่อนกระบวนการสันติภาพให้เดินหน้าต่อไปได้
.
ขณะที่ ผศ.ดร.กุสุมา กูใหญ่ ผู้อำนวยการสถาบันสันติศึกษา ระบุว่าปัจจุบัน IO ได้กลายเป็นภัยคุกคามต่อการสร้างสันติภาพและการสร้างอำนาจต่อรองในการเจรจา โดยมีการใช้ ทคโนโลยี AI และ Fake News มาสื่อสารด้วยทัศนคติที่ไม่เป็นกลาง ซึ่งส่งผลกระทบทางจิตวิทยาต่อประชาชนและสิทธิเสรีภาพของบุคคล นอกจากนี้ นายรักชาติ สุวรรณ จากเครือข่ายชาวพุทธเพื่อสันติภาพ แสดงความกังวลว่าปฏิบัติการเหล่านี้กำลังพยายาม สร้างความขัดแย้งระหว่างชาวพุทธและมุสลิม ในพื้นที่ขึ้นมาอีกครั้ง ผ่านการบิดเบือนข้อมูลและการเหมารวม เช่น กรณีของสถาบันปอเนาะ
.
ในวงเสวนา น.ส.ฐปณีย์ เอียดศรีไชย ผู้สื่อข่าวจาก The Reporters และรายการข่าว 3 มิติ ได้เปิดใจถึงการถูกโจมตีด้วยข้อมูลเท็จ โดยถูกกล่าวหาว่าเป็น "โฆษก BRN" หรือ "นักข่าวโจรใต้" เพียงเพราะการปฏิบัติหน้าที่สื่อมวลชนและการนำเสนอข้อมูลที่รอบด้าน เธอระบุว่าการถูกด้อยค่าด้วย Hate Speech ส่งผลกระทบต่อจิตใจและสร้างความรู้สึกไม่ปลอดภัย ซึ่งอาจนำไปสู่การที่สื่อไม่กล้าทำข่าวในพื้นที่อีกต่อไป
ด้าน นายมูฮัมหมัด อลาดี เด็งนิ ที่ปรึกษาสมัชชาสันติภาพชายแดนใต้ (CAP) ได้ชี้แจงกรณีถูกบิดเบือนว่าเป็น "เจ้าชายบูดู" หรือทายาทสุลต่าน โดยยืนยันว่าตนเป็นเพียงลูกหลานชาวบ้านในพื้นที่ และไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับขบวนการ BRN หรือความรุนแรงใดๆ, เขาเน้นย้ำว่าการใช้วาทกรรมตีตราคนทำงานสิทธิมนุษยชนนั้นอันตรายอย่างยิ่ง และเป็นการสร้าง "สปอยเลอร์" ที่ทำลายบรรยากาศสันติภาพ
.
ในวงเสวนา เสนอถึงทางออกให้รัฐบาลและคณะพูดคุยเพื่อสันติสุขจังหวัดชายแดนใต้ชุดใหม่ โดยเสนอแนะให้ยึดหลักการเมืองนำการทหาร รัฐต้องใช้แนวทางประชาธิปไตย เปิดรับฟังเสียงที่เห็นต่าง และหยุดใช้ปฏิบัติการจิตวิทยาที่มุ่งเอาชนะมวลชนในโซเชียลมีเดีย แต่ต้องชนะใจด้วยการแก้ปัญหาที่แท้จริง และมุ่งเน้นสร้างความเข้าใจกับคนนอกพื้นที่ ต้องสื่อสารข้อมูลที่ถูกต้องไปยังประชาชนทั่วประเทศเพื่อไม่ให้กลายเป็นแนวรบใหม่ที่น่ากลัว ทุกฝ่ายต้องช่วยกันปกป้องคนกลาง ทั้งนักวิชาการ สื่อมวลชน และนักกิจกรรม เพื่อให้กระบวนการสันติภาพสามารถเดินหน้าต่อได้โดยไม่ย้อนกลับไปสู่ความรุนแรงเหมือนช่วงปี 2547
.
สุดท้าย ภาคส่วนต่างๆ ยังคงสนับสนุนให้การพูดคุยสันติภาพดำเนินต่อไป โดยหวังว่ารัฐบาลจะแสดงเจตจำนงที่ชัดเจนในการแก้ปัญหาด้วยสันติวิธี และรับฟังเสียงของภาคประชาสังคมในพื้นที่ให้มากขึ้น