เจาะลึก “เลือกตั้งกลางเทอมสหรัฐ 2026” เปิดขั้นตอนลงคะแนน-นับคะแนน รู้ผลเมื่อไร?
สหรัฐ จัดเลือกตั้งกลางเทอม 3 พ.ย.2569 ชิง 435 ที่นั่งสภาผู้แทนราษฎร และ 35 ที่นั่งวุฒิสภา บททดสอบสำคัญของรัฐบาลทรัมป์ จับตาเริ่มรายงานคะแนนเช้าวันที่ 4 พ.ย. ตามเวลาไทย
วันที่ 3 พฤศจิกายน 2569 เวลา 09.30 น. สหรัฐอเมริกาจัดการเลือกตั้งกลางเทอม (Midterm Elections) ในวันอังคารที่ 3 พฤศจิกายน 2569 ซึ่งถือเป็นหนึ่งในเหตุการณ์ทางการเมืองสำคัญที่สุดของปี เนื่องจากเป็นการเลือกตั้งระดับชาติครั้งใหญ่ในช่วงกึ่งกลางวาระที่สองของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ โดยผลการเลือกตั้งจะกำหนดว่าพรรครีพับลิกันจะสามารถรักษาเสียงข้างมากในสภาคองเกรสได้หรือไม่ หรือพรรคเดโมแครตจะสามารถชิงเสียงข้างมากกลับคืนมาได้ ซึ่งจะส่งผลต่อดุลอำนาจทางการเมืองในช่วงสองปีที่เหลือของรัฐบาลทรัมป์
แม้การเลือกตั้งครั้งนี้จะไม่มีการเลือกประธานาธิบดีคนใหม่ แต่มีความสำคัญต่อการบริหารประเทศ เนื่องจากสภาคองเกรสมีอำนาจในการออกกฎหมาย อนุมัติงบประมาณ และตรวจสอบการทำงานของฝ่ายบริหาร โดยเฉพาะในช่วงที่รัฐบาลต้องผลักดันนโยบายเศรษฐกิจ ภาษี การค้า และการใช้จ่ายภาครัฐ ซึ่งจำเป็นต้องได้รับความเห็นชอบจากฝ่ายนิติบัญญัติในหลายประเด็น
สำนักข่าว Bloomberg รายงานเมื่อวันที่ 2 พฤศจิกายนว่า การเลือกตั้งครั้งนี้ถือเป็นบททดสอบทางการเมืองครั้งใหญ่ที่สุดของทรัมป์นับตั้งแต่เริ่มดำรงตำแหน่งสมัยที่สอง โดยการแข่งขันเพื่อควบคุมสภาคองเกรสอาจต้องใช้เวลาตั้งแต่ไม่กี่ชั่วโมงไปจนถึงหลายสัปดาห์กว่าจะทราบผลชัดเจน เนื่องจากระบบการเลือกตั้งของสหรัฐฯ มีความซับซ้อนและแตกต่างกันในแต่ละรัฐ
เลือกตั้งกลางเทอมคืออะไร ทำไมต้องจัดทุก 2 ปี?
ระบบการเมืองสหรัฐฯ กำหนดให้ประธานาธิบดีมีวาระดำรงตำแหน่ง 4 ปี ขณะที่สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรมีวาระเพียง 2 ปี ทำให้ต้องมีการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรทั่วประเทศทุก 2 ปี ไม่ว่าจะเป็นปีที่มีการเลือกตั้งประธานาธิบดีหรือไม่ก็ตาม
ส่วนสมาชิกวุฒิสภามีวาระดำรงตำแหน่ง 6 ปี แต่ไม่ได้หมดวาระพร้อมกันทั้งหมด โดยแบ่งสมาชิกออกเป็น 3 กลุ่ม และทยอยเลือกตั้งประมาณหนึ่งในสามทุก 2 ปี เพื่อให้วุฒิสภามีความต่อเนื่องในการทำงาน
การเลือกตั้งที่จัดขึ้นในช่วงกึ่งกลางวาระของประธานาธิบดีจึงเรียกว่า Midterm Elections โดยประชาชนจะเลือกสมาชิกสภาคองเกรสชุดใหม่ ซึ่งจะเข้ามาทำหน้าที่ในช่วงสองปีหลังของวาระประธานาธิบดี
นอกจากนี้ การเลือกตั้งกลางเทอมยังมักถูกใช้เป็นตัวชี้วัดท่าทีของประชาชนต่อรัฐบาลที่กำลังดำรงตำแหน่ง แม้ผลการเลือกตั้งจะขึ้นอยู่กับปัจจัยหลายด้าน ทั้งเศรษฐกิจ ค่าครองชีพ นโยบายของรัฐบาล และประเด็นเฉพาะในแต่ละรัฐ
เลือกตั้งอะไรบ้าง และต้องได้กี่ที่นั่งจึงจะครองเสียงข้างมาก?
การเลือกตั้งวันที่ 3 พฤศจิกายน 2569 ครอบคลุมสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรทั้งหมด 435 ที่นั่ง และสมาชิกวุฒิสภา 35 ที่นั่ง จากทั้งหมด 100 ที่นั่ง โดยแบ่งเป็นการเลือกตั้งตามวาระปกติ 33 ที่นั่ง และการเลือกตั้งพิเศษอีก 2 ที่นั่ง
นอกจากนี้ ยังมีการเลือกตั้งผู้ว่าการรัฐใน 36 รัฐ และ 3 ดินแดนของสหรัฐฯ รวมถึงสมาชิกสภานิติบัญญัติระดับรัฐ นายกเทศมนตรี และตำแหน่งท้องถิ่นอีกจำนวนมาก ตลอดจนการลงประชามติเกี่ยวกับนโยบายสาธารณะในบางรัฐ
สำหรับสภาผู้แทนราษฎร พรรคการเมืองต้องได้รับอย่างน้อย 218 จาก 435 ที่นั่ง จึงจะครองเสียงข้างมากได้ หากไม่มีตำแหน่งว่าง ขณะที่วุฒิสภามีสมาชิก 100 คน โดยปกติพรรคที่มี 51 เสียงจะสามารถควบคุมเสียงข้างมากได้ แต่หากแบ่งเป็นฝ่ายละ 50 เสียง รองประธานาธิบดีสหรัฐฯ จะมีสิทธิลงคะแนนชี้ขาดในกรณีที่คะแนนเท่ากัน
ก่อนการเลือกตั้ง พรรครีพับลิกันครองเสียงข้างมากทั้งสองสภา ทำให้รัฐบาลทรัมป์มีความได้เปรียบในการผลักดันกฎหมายที่ได้รับการสนับสนุนจากสมาชิกพรรค อย่างไรก็ตาม เสียงข้างมากไม่ได้หมายความว่ารัฐบาลจะสามารถผ่านกฎหมายทุกฉบับได้โดยอัตโนมัติ โดยเฉพาะในวุฒิสภาซึ่งมีกฎเกณฑ์การอภิปรายและการลงมติที่แตกต่างกันตามประเภทของกฎหมาย
ประชาชนสหรัฐฯ ลงคะแนนอย่างไร?
การเลือกตั้งสมาชิกสภาคองเกรสของสหรัฐฯ เป็นการเลือกผู้สมัครในแต่ละเขตหรือแต่ละรัฐ ไม่ใช่การลงคะแนนให้พรรคการเมืองในระดับประเทศแล้วนำคะแนนทั้งหมดมาคำนวณแบ่งจำนวนที่นั่ง
สำหรับสภาผู้แทนราษฎร แต่ละรัฐจะได้รับการจัดสรรจำนวนเขตเลือกตั้งตามจำนวนประชากร โดยแต่ละเขตเลือกสมาชิกได้หนึ่งคน ส่วนการเลือกตั้งวุฒิสมาชิกจะใช้พื้นที่ทั้งรัฐเป็นเขตเลือกตั้ง และแต่ละรัฐมีสมาชิกวุฒิสภา 2 คนเท่ากัน ไม่ว่ารัฐนั้นจะมีประชากรมากหรือน้อยเพียงใด
ระบบเลือกตั้งในรัฐส่วนใหญ่ใช้หลักการที่ผู้สมัครซึ่งได้รับคะแนนสูงสุดเป็นผู้ชนะ แม้จะไม่ได้รับคะแนนเกินกึ่งหนึ่งก็ตาม แต่บางรัฐมีระบบแตกต่างออกไป เช่น รัฐอะแลสกาซึ่งใช้การลงคะแนนแบบจัดอันดับความชอบ หรือ Ranked-choice Voting
ภายใต้ระบบดังกล่าว ผู้มีสิทธิเลือกตั้งสามารถเรียงลำดับผู้สมัครที่ต้องการได้ หากไม่มีผู้สมัครคนใดได้รับคะแนนอันดับหนึ่งเกินกึ่งหนึ่ง จะมีการตัดผู้สมัครที่ได้รับคะแนนต่ำสุดออก และจัดสรรคะแนนของผู้เลือกผู้สมัครรายนั้นไปยังตัวเลือกอันดับถัดไปที่ยังอยู่ในการแข่งขัน กระบวนการนี้จะดำเนินต่อไปจนกว่าจะได้ผู้ชนะตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด
ขณะเดียวกัน ผู้มีสิทธิเลือกตั้งสามารถลงคะแนนได้หลายช่องทางตามกฎหมายของแต่ละรัฐ ทั้งการลงคะแนนที่หน่วยเลือกตั้งในวันเลือกตั้ง การลงคะแนนล่วงหน้า และการลงคะแนนทางไปรษณีย์ โดยระยะเวลาและเงื่อนไขการใช้สิทธิแตกต่างกันในแต่ละพื้นที่
เริ่มปิดหีบกี่โมง คนไทยติดตามผลได้เมื่อไร?
เนื่องจากสหรัฐฯ มีหลายเขตเวลาและแต่ละรัฐกำหนดเวลาเปิดปิดหน่วยเลือกตั้งเอง การนับคะแนนจึงไม่ได้เริ่มต้นพร้อมกันทั่วประเทศ ตามรายงานของ Bloomberg หน่วยเลือกตั้งชุดแรกในรัฐเคนทักกีและอินดีแอนาจะเริ่มปิดในเวลา 18.00 น. ของวันอังคารที่ 3 พฤศจิกายน ตามเวลานครนิวยอร์ก หรือ 06.00 น. ของวันพุธที่ 4 พฤศจิกายน ตามเวลาประเทศไทย
หลังจากนั้น รัฐต่าง ๆ จะทยอยปิดหน่วยเลือกตั้งและเริ่มรายงานผลคะแนนตลอดช่วงเช้า โดยรัฐสำคัญอย่างจอร์เจียและเซาท์แคโรไลนามีกำหนดปิดหน่วยเลือกตั้งเวลา 07.00 น. ตามเวลาไทย ขณะที่นอร์ทแคโรไลนาและโอไฮโอปิดเวลา 07.30 น. และรัฐเพนซิลเวเนีย เมน และฟลอริดาปิดเวลา 08.00 น.
ส่วนรัฐที่มีการแข่งขันสำคัญอย่างมิชิแกน ไอโอวา และแคนซัส จะปิดหน่วยเลือกตั้งตามกำหนดเวลาหลักในช่วงประมาณ 09.00 น. ตามเวลาไทย ขณะที่รัฐทางฝั่งตะวันตกจะทยอยปิดหน่วยเลือกตั้งในช่วงสายถึงเที่ยง โดยหน่วยเลือกตั้งสุดท้ายในรัฐอะแลสกามีกำหนดปิดเวลา 13.00 น. ตามเวลาประเทศไทย
อย่างไรก็ตาม เวลาเหล่านี้เป็นกำหนดการปิดหน่วยเลือกตั้ง ไม่ใช่เวลาที่จะทราบผลอย่างเป็นทางการ เนื่องจากบางรัฐอาจเริ่มรายงานคะแนนได้ภายในไม่กี่นาทีหลังปิดหน่วยเลือกตั้ง ขณะที่บางรัฐต้องรอให้ทุกพื้นที่ปิดหน่วยเลือกตั้งก่อน หรือมีกฎหมายกำหนดให้รอระยะเวลาหนึ่งก่อนเผยแพร่ผลคะแนน
นอกจากนี้ ผู้มีสิทธิเลือกตั้งที่เข้าแถวรอลงคะแนนก่อนเวลาปิดหน่วยเลือกตั้งยังมีสิทธิลงคะแนนต่อได้ และในบางสถานการณ์ ศาลอาจมีคำสั่งขยายเวลาการลงคะแนน หากเกิดเหตุขัดข้องที่กระทบต่อการใช้สิทธิของประชาชน
ทำไมบางเขตรู้ผลในไม่กี่ชั่วโมง แต่บางเขตต้องรอหลายวัน?
แม้หน่วยเลือกตั้งจะปิดและเริ่มรายงานคะแนนแล้ว แต่ไม่ได้หมายความว่าจะสามารถระบุผู้ชนะได้ทันที โดยเฉพาะการแข่งขันที่มีคะแนนสูสี หรือเขตเลือกตั้งที่มีบัตรทางไปรษณีย์จำนวนมาก
สาเหตุสำคัญประการหนึ่งคือกฎหมายเลือกตั้งของแต่ละรัฐมีข้อกำหนดแตกต่างกัน โดยบางรัฐสามารถเริ่มตรวจสอบและประมวลผลบัตรเลือกตั้งทางไปรษณีย์ก่อนวันเลือกตั้งได้ ขณะที่บางรัฐมีข้อจำกัดเกี่ยวกับเวลาที่สามารถเริ่มดำเนินการได้ ทำให้การนับคะแนนใช้เวลาแตกต่างกัน
นอกจากนี้ ยังมีบัตรเลือกตั้งชั่วคราว (Provisional Ballots) ซึ่งเป็นบัตรที่ผู้มีสิทธิเลือกตั้งใช้ลงคะแนนเมื่อมีข้อสงสัยเกี่ยวกับสถานะการลงทะเบียนหรือคุณสมบัติในการใช้สิทธิ โดยเจ้าหน้าที่จำเป็นต้องตรวจสอบข้อมูลเพิ่มเติมก่อนนำคะแนนมารวมกับผลเลือกตั้ง
สำหรับบัตรเลือกตั้งทางไปรษณีย์ บางรัฐอนุญาตให้นับบัตรที่ประทับตราไปรษณีย์ภายในวันเลือกตั้ง แม้บัตรจะเดินทางมาถึงภายหลัง โดยรัฐแคลิฟอร์เนียอนุญาตให้บัตรที่ส่งภายในกำหนดเดินทางมาถึงได้อีก 7 วันหลังวันเลือกตั้ง ซึ่งอาจทำให้การแข่งขันในบางเขตต้องใช้เวลานับคะแนนเพิ่มเติม
อีกปัจจัยหนึ่งคือบัตรเลือกตั้งจากทหารและพลเมืองสหรัฐฯ ที่อาศัยอยู่ต่างประเทศ ซึ่งได้รับสิทธิลงคะแนนภายใต้กฎหมาย Uniformed and Overseas Citizens Absentee Voting Act โดยแต่ละรัฐกำหนดระยะเวลารับและตรวจสอบบัตรแตกต่างกัน
หากการแข่งขันมีคะแนนใกล้เคียงกันมาก ยังอาจต้องดำเนินการนับคะแนนใหม่ตามกฎหมายของรัฐ หรือมีการยื่นคำร้องต่อศาลเกี่ยวกับบัตรเลือกตั้งบางประเภท ซึ่งอาจทำให้การรับรองผลล่าช้าออกไปอีก
บทเรียนปี 2022 สภาล่างต้องรอ 8 วันกว่าจะทราบผู้ครองเสียงข้างมาก
การเลือกตั้งกลางเทอมปี 2565 เป็นตัวอย่างสำคัญของความล่าช้าในการตัดสินว่าพรรคใดจะครองเสียงข้างมากในสภาคองเกรส โดยแม้การเลือกตั้งจะจัดขึ้นในวันที่ 8 พฤศจิกายน แต่ Associated Press หรือ AP เพิ่งสามารถประกาศได้ว่าพรรครีพับลิกันครองเสียงข้างมากในสภาผู้แทนราษฎรเมื่อวันที่ 16 พฤศจิกายน หรือ 8 วันหลังการเลือกตั้ง
การประกาศดังกล่าวเกิดขึ้นหลังจาก ไมค์ การ์เซีย ผู้สมัครพรรครีพับลิกันในรัฐแคลิฟอร์เนีย ได้รับการยืนยันชัยชนะ ส่งผลให้พรรครีพับลิกันมีจำนวนที่นั่งถึงเกณฑ์ 218 ที่นั่ง และสามารถครองเสียงข้างมากในสภาผู้แทนราษฎรได้
สำหรับการเลือกตั้งปี 2569 การแข่งขันในรัฐอะแลสกาอาจเป็นอีกกรณีที่ต้องติดตาม เนื่องจากระบบ Ranked-choice Voting กำหนดให้มีการประมวลผลคะแนนตามลำดับความชอบในวันที่ 18 พฤศจิกายน หากไม่มีผู้สมัครได้รับคะแนนอันดับหนึ่งเกินกึ่งหนึ่ง โดยต้องรอให้กระบวนการรับและตรวจสอบบัตรเลือกตั้งที่มีสิทธิครบถ้วนก่อน
ดังนั้น แม้ตลาดการเงินและสื่อมวลชนอาจเริ่มเห็นแนวโน้มของผลการเลือกตั้งตั้งแต่เช้าวันที่ 4 พฤศจิกายนตามเวลาไทย แต่การยืนยันว่าพรรคใดจะควบคุมสภาคองเกรสอาจต้องใช้เวลานานกว่านั้น หากผลการแข่งขันขึ้นอยู่กับเขตเลือกตั้งที่มีคะแนนสูสี
Red Mirage และ Blue Mirage คืออะไร ทำไมคะแนนจึงพลิกระหว่างนับ?
หนึ่งในปรากฏการณ์ที่อาจสร้างความสับสนให้กับผู้ติดตามการเลือกตั้งคือ Red Mirage และ Blue Mirage ซึ่งหมายถึงภาพลวงตาจากผลคะแนนเบื้องต้นที่ทำให้ดูเหมือนว่าพรรคการเมืองฝ่ายหนึ่งกำลังได้รับชัยชนะ ก่อนที่ทิศทางคะแนนจะเปลี่ยนแปลงเมื่อมีการนับบัตรเพิ่มเติม
Red Mirage หมายถึงสถานการณ์ที่ผู้สมัครพรรครีพับลิกันมีคะแนนนำในช่วงแรก แต่คะแนนอาจเปลี่ยนไปเมื่อมีการนับบัตรจากพื้นที่หรือช่องทางที่มีผู้สนับสนุนพรรคเดโมแครตจำนวนมาก ขณะที่ Blue Mirage เป็นสถานการณ์ตรงกันข้าม โดยพรรคเดโมแครตอาจมีคะแนนนำในช่วงแรก ก่อนที่คะแนนจากพื้นที่อื่นจะทำให้ผู้สมัครรีพับลิกันกลับมานำ
สาเหตุสำคัญคือบัตรเลือกตั้งไม่ได้ถูกนับแบบสุ่ม แต่มีลำดับการนับตามขั้นตอนและความพร้อมของแต่ละพื้นที่ เช่น เขตเลือกตั้งขนาดเล็กอาจรายงานผลได้เร็วกว่าพื้นที่ขนาดใหญ่ หรือบางรัฐอาจรายงานผลการลงคะแนนล่วงหน้าก่อนคะแนนจากผู้ที่มาใช้สิทธิในวันเลือกตั้ง
Bloomberg ระบุว่า ในการเลือกตั้งประธานาธิบดีปี 2567 เคยเกิดการเปลี่ยนแปลงของผู้สมัครที่มีคะแนนนำในหลายรัฐ เช่น ไอโอวา มิชิแกน เท็กซัส เมน แคนซัส และโอไฮโอ สะท้อนว่าผลคะแนนช่วงแรกอาจไม่ใช่ตัวแทนของคะแนนทั้งหมด
ทั้งนี้ การเปลี่ยนแปลงของผู้สมัครที่มีคะแนนนำระหว่างการนับเป็นปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นได้ตามปกติ และไม่ได้เป็นหลักฐานของการทุจริตเลือกตั้ง โดยผู้ติดตามผลควรพิจารณาทั้งสัดส่วนคะแนนที่นับแล้ว ประเภทของบัตรที่ยังไม่นับ และพื้นที่ที่ยังไม่รายงานผล ก่อนสรุปทิศทางการแข่งขัน
ใครเป็นผู้ประกาศผู้ชนะ และผลอย่างเป็นทางการต่างกันอย่างไร?
ระบบการเลือกตั้งของสหรัฐฯ ไม่มีหน่วยงานกลางที่ทำหน้าที่นับคะแนนและประกาศผู้ชนะทั้งหมดในระดับประเทศ โดยเจ้าหน้าที่เลือกตั้งของแต่ละรัฐและหน่วยงานท้องถิ่นเป็นผู้รับผิดชอบการจัดการเลือกตั้งและรายงานผลคะแนน
อย่างไรก็ตาม สำนักข่าว Associated Press หรือ AP มีบทบาทสำคัญในการรวบรวมคะแนนและประกาศผู้ชนะในแต่ละเขตเลือกตั้ง โดยดำเนินงานด้านการรายงานผลเลือกตั้งสหรัฐฯ มาตั้งแต่ปี 2391 และใช้ข้อมูลจากเจ้าหน้าที่เลือกตั้ง ผู้สื่อข่าวภาคสนาม และหน่วยงานระดับรัฐและท้องถิ่น
AP จะประกาศผู้ชนะเมื่อประเมินจากข้อมูลที่มีอยู่ว่าผู้สมัครที่ตามหลังไม่สามารถได้รับคะแนนที่เหลือเพียงพอที่จะพลิกกลับมาชนะได้ แม้การนับคะแนนยังไม่เสร็จสิ้นทั้งหมด ขณะที่สถานีโทรทัศน์และสำนักข่าวรายใหญ่อื่น ๆ ก็มีทีมวิเคราะห์ผลเลือกตั้งของตนเอง ซึ่งอาจประกาศผู้ชนะในเวลาที่แตกต่างกัน
อย่างไรก็ตาม การประกาศผู้ชนะโดยสำนักข่าวไม่ถือเป็นผลเลือกตั้งอย่างเป็นทางการ เนื่องจากเจ้าหน้าที่เลือกตั้งยังต้องดำเนินการตรวจสอบและรวบรวมคะแนนทั้งหมด รวมถึงบัตรเลือกตั้งทางไปรษณีย์ บัตรชั่วคราว และบัตรจากผู้มีสิทธิเลือกตั้งในต่างประเทศ
หลังจากนั้นจะเข้าสู่กระบวนการตรวจสอบผลคะแนน หรือ Canvass เพื่อยืนยันว่าบัตรเลือกตั้งที่ถูกต้องทั้งหมดได้รับการนับครบถ้วน ก่อนเข้าสู่การรับรองผลเลือกตั้ง (Certification) โดยหน่วยงานที่มีอำนาจตามกฎหมายของแต่ละรัฐ
กำหนดการรับรองผลแตกต่างกันไป โดยบางรัฐสามารถดำเนินการได้ภายในประมาณหนึ่งสัปดาห์หลังวันเลือกตั้ง ขณะที่บางรัฐอาจใช้เวลาจนถึงเดือนธันวาคม หากมีข้อพิพาทเกี่ยวกับผลเลือกตั้ง อาจต้องผ่านกระบวนการนับคะแนนใหม่หรือการพิจารณาของศาลก่อนสิ้นสุดกระบวนการ
นอกจากนี้ รัฐธรรมนูญสหรัฐฯ ยังกำหนดให้สภาผู้แทนราษฎรและวุฒิสภามีอำนาจพิจารณาคุณสมบัติและผลการเลือกตั้งของสมาชิกในสภาของตนเอง ทำให้ข้อพิพาทบางกรณีอาจยืดเยื้อไปจนถึงช่วงเริ่มวาระของสภาคองเกรสชุดใหม่
ทำไมต้องจับตาแยกผลสภาผู้แทนราษฎรและวุฒิสภา?
แม้การเลือกตั้งทั้งสองสภาจะจัดขึ้นในวันเดียวกัน แต่ผลการเลือกตั้งอาจทำให้แต่ละพรรคครองเสียงข้างมากคนละสภา ซึ่งมีผลต่อการใช้อำนาจทางการเมืองแตกต่างกัน
สภาผู้แทนราษฎรมีบทบาทสำคัญในการพิจารณากฎหมายด้านงบประมาณและภาษี รวมถึงการตรวจสอบฝ่ายบริหารและการเริ่มกระบวนการถอดถอนประธานาธิบดี ขณะที่วุฒิสภามีอำนาจพิจารณารับรองการแต่งตั้งเจ้าหน้าที่ระดับสูงของรัฐบาลและผู้พิพากษาศาลรัฐบาลกลาง รวมถึงการพิจารณาคดีถอดถอนที่สภาผู้แทนราษฎรส่งมา
หากพรรคการเมืองหนึ่งครองเสียงข้างมากทั้งสองสภา ก็อาจมีความได้เปรียบในการผลักดันกฎหมายและนโยบายที่ได้รับการสนับสนุนจากสมาชิกพรรค แต่หากแต่ละพรรคควบคุมคนละสภา การออกกฎหมายสำคัญอาจต้องอาศัยการเจรจาและประนีประนอมมากขึ้น
สำหรับรัฐบาลทรัมป์ การเลือกตั้งครั้งนี้จึงมีความสำคัญต่อความสามารถในการผลักดันนโยบายช่วงปี 2570-2571 โดยเฉพาะมาตรการด้านภาษี การใช้จ่ายภาครัฐ และกฎระเบียบทางเศรษฐกิจที่ต้องผ่านความเห็นชอบของสภาคองเกรส
หลังเลือกตั้งต้องจับตาอะไรต่อ?
หลังปิดหน่วยเลือกตั้งในวันที่ 3 พฤศจิกายน ประเด็นแรกที่ต้องติดตามคือผลคะแนนจากเขตเลือกตั้งที่มีการแข่งขันสูสี ซึ่งอาจเป็นตัวกำหนดว่าพรรคใดจะครองเสียงข้างมากในสภาผู้แทนราษฎร ขณะที่การแข่งขันวุฒิสภาในบางรัฐอาจต้องใช้เวลานับคะแนนเพิ่มเติม โดยเฉพาะพื้นที่ที่มีระบบเลือกตั้งหรือขั้นตอนรับบัตรทางไปรษณีย์ที่ซับซ้อน
ประเด็นต่อมาคือการประกาศผู้ชนะของสำนักข่าวรายใหญ่ ซึ่งอาจช่วยให้เห็นทิศทางการควบคุมสภาคองเกรสก่อนการรับรองผลอย่างเป็นทางการ รวมถึงความเป็นไปได้ที่จะเกิดการนับคะแนนใหม่หรือข้อพิพาททางกฎหมายในเขตเลือกตั้งที่มีคะแนนใกล้เคียงกัน
ทั้งนี้ สภาคองเกรสชุดใหม่มีกำหนดเริ่มวาระในวันที่ 3 มกราคม 2570 ซึ่งจะเป็นจุดเริ่มต้นของดุลอำนาจทางการเมืองชุดใหม่ในช่วงสองปีสุดท้ายของรัฐบาลทรัมป์
ด้วยเหตุนี้ การเลือกตั้งกลางเทอมสหรัฐ 2026 จึงไม่ได้มีความสำคัญเพียงการตัดสินจำนวนที่นั่งของพรรครีพับลิกันและพรรคเดโมแครต แต่ยังเป็นเหตุการณ์ที่จะกำหนดความสัมพันธ์ระหว่างฝ่ายบริหารและฝ่ายนิติบัญญัติ ตลอดจนทิศทางการดำเนินนโยบายของสหรัฐฯ ในช่วงสองปีข้างหน้า ซึ่งอาจส่งผลต่อความเชื่อมั่นของนักลงทุนและตลาดการเงินทั่วโลก
อ้างอิง : bipartisanpolicy.org, usa.gov, eac.gov, reuters.com