อว. กางแผนวิจัย 5 ปี ดัน AI-Semiconductor ปั้นเศรษฐกิจใหม่ไทย

ศาสตราจารย์ ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) เปิดเผยทิศทางการพัฒนางานวิจัยและนวัตกรรมของประเทศในช่วง 5 ปีข้างหน้า โดยมุ่งผลักดันให้งานวิจัยถูกนำไปใช้ประโยชน์ได้จริง ช่วยสร้างอุตสาหกรรมใหม่ เพิ่มโอกาสทางเศรษฐกิจ และยกระดับศักยภาพการแข่งขันของไทยในเวทีโลก

การจัดทำแผน วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม (ววน.) ฉบับใหม่จะเปิดรับฟังความคิดเห็นจากทุกภาคส่วน ทั้งนักวิจัย มหาวิทยาลัย ภาคเอกชน และประชาชน เพื่อให้แผนดังกล่าวสะท้อนความต้องการของประเทศอย่างแท้จริง ไม่จำกัดเฉพาะมุมมองของภาควิชาการเท่านั้น

ปัจจุบันกองทุน ววน. มีวงเงินประมาณ 20,000 ล้านบาท และหากประเทศไทยต้องการก้าวสู่ประเทศพัฒนาแล้ว จำเป็นต้องเพิ่มการลงทุนด้านวิจัยและนวัตกรรมให้มากขึ้น ควบคู่กับการเพิ่มประสิทธิภาพการใช้จ่ายงบประมาณ การดึงการลงทุนจากภาคเอกชน และการนำผลงานวิจัยไปต่อยอดเชิงพาณิชย์ เพื่อสร้างผลตอบแทนกลับเข้าสู่ระบบวิจัยของประเทศ

ชูงานวิจัยตอบโจทย์ประเทศ สร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจ

ศ. ดร.ยศชนัน กล่าวว่า ในอดีตงานวิจัยของไทยจำนวนไม่น้อยมุ่งเน้นการสร้างผลงานทางวิชาการ แต่ในระยะต่อไปจำเป็นต้องเชื่อมโยงกับความต้องการของภาคธุรกิจ สังคม และประเทศมากขึ้น เพื่อให้เกิดการนำไปใช้ประโยชน์จริง

หัวใจสำคัญคือการเริ่มต้นจากปัญหาและความต้องการที่แท้จริงของประเทศ เพราะหากงานวิจัยตอบโจทย์ที่ชัดเจน ย่อมมีโอกาสถูกนำไปใช้ต่อยอดได้มากขึ้น แต่หากไม่สอดคล้องกับความต้องการของผู้ใช้ ผลงานวิจัยก็อาจไม่สามารถสร้างผลลัพธ์ได้ตามเป้าหมาย

นอกจากนี้การนำงานวิจัยไปใช้ประโยชน์จริงยังช่วยสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจ เพิ่มความเชื่อมั่นของภาคเอกชน และดึงดูดการลงทุนใหม่เข้าสู่ประเทศ

ใช้วิทยาศาสตร์และนวัตกรรมเป็นฐานพัฒนาประเทศ

ศ. ดร.ยศชนัน ระบุว่า วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม จะเป็นรากฐานสำคัญในการพัฒนาประเทศในทุกมิติ โดยเฉพาะการเพิ่มศักยภาพในการพึ่งพาตนเอง ลดการพึ่งพาเทคโนโลยีจากต่างประเทศ และสร้างความสามารถในการแข่งขันในระยะยาว

ตัวอย่างสำคัญ ได้แก่ เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) ศูนย์ข้อมูล (Data Center) และอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์ ซึ่งเป็นเทคโนโลยีสำคัญของโลกยุคใหม่ และเป็นโอกาสที่ประเทศไทยสามารถพัฒนาบุคลากร องค์ความรู้ และงานวิจัยรองรับได้

การมีเทคโนโลยีและนวัตกรรมของตนเองจะช่วยเพิ่มความมั่นคงทางเศรษฐกิจ ลดความเสี่ยงจากความผันผวนของเศรษฐกิจโลก และรองรับการเปลี่ยนแปลงที่จะเกิดขึ้นในอนาคต

ชู 5 แนวทางขับเคลื่อนงานวิจัยและกำลังคนแห่งอนาคต

สำหรับทิศทางการดำเนินงานในระยะต่อไป จะให้ความสำคัญกับ 5 ด้านหลัก ได้แก่ การพัฒนางานวิจัยและนวัตกรรมที่ตอบโจทย์อุตสาหกรรมและความต้องการของประเทศ การพัฒนาทักษะกำลังคนให้สอดคล้องกับเทคโนโลยีและอุตสาหกรรมแห่งอนาคต การสนับสนุนสตาร์ตอัปและธุรกิจนวัตกรรมเพื่อผลักดันผลงานวิจัยไปสู่การใช้งานจริง การพัฒนาทักษะแรงงานในอุตสาหกรรมที่ได้รับผลกระทบจาก AI และระบบอัตโนมัติ รวมถึงการส่งเสริมให้ AI เป็นทักษะพื้นฐานของคนทุกสาขาอาชีพ

โดยมองว่า AI จะกลายเป็นทักษะสำคัญที่ทุกคนต้องเรียนรู้ ไม่ว่าจะอยู่ในสายวิทยาศาสตร์ สังคมศาสตร์ หรือศิลปศาสตร์ โดยในอนาคตการใช้ AI จะเป็นเรื่องปกติ แต่สิ่งสำคัญคือการนำ AI มาสร้างคุณค่าและนวัตกรรมใหม่ให้เกิดประโยชน์ต่อเศรษฐกิจและสังคม

รับมือความท้าทายใหม่ของประเทศ

ประเทศไทยกำลังเผชิญความท้าทายหลายด้าน ทั้งการแข่งขันทางการค้า การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ สังคมสูงวัย การเปลี่ยนแปลงโครงสร้างประชากร และผลกระทบจาก AI ที่เข้ามาเปลี่ยนรูปแบบการทำงานและภาคอุตสาหกรรม

ประเด็นเหล่านี้จำเป็นต้องอาศัยงานวิจัยและนวัตกรรมเข้ามาช่วยแก้ไขปัญหา รวมถึงส่งเสริมการทำงานร่วมกันระหว่างนักวิจัยจากหลากหลายสาขา เพื่อสร้างองค์ความรู้และแนวทางรับมือที่มีประสิทธิภาพ

พร้อมกันนี้ ยังต้องพัฒนาระบบสนับสนุนการวิจัยและนวัตกรรมให้เข้มแข็ง รวมถึงส่งเสริมผู้ประกอบการเทคโนโลยีและการเข้าถึงเงินร่วมลงทุน (Venture Capital : VC) เพื่อช่วยผลักดันผลงานวิจัยสู่ภาคธุรกิจมากขึ้น

ดันอุตสาหกรรมสุขภาพและเซมิคอนดักเตอร์ สร้างโอกาสเศรษฐกิจใหม่

สำหรับอุตสาหกรรมเป้าหมายที่มีศักยภาพในการสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับประเทศ กระทรวง อว. ให้ความสำคัญกับเศรษฐกิจสุขภาพ (Wellness Economy) และอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์

ศ. ดร.ยศชนัน กล่าวว่า อุตสาหกรรมสุขภาพจำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือจากหลายสาขา ทั้งการแพทย์ วิทยาศาสตร์ วิศวกรรมศาสตร์ และสังคมศาสตร์ โดยเฉพาะการวิจัยทางคลินิก ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการพัฒนายา อุปกรณ์ทางการแพทย์ และผลิตภัณฑ์สุขภาพมูลค่าสูง

ขณะที่อุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์ถือเป็นโครงสร้างพื้นฐานสำคัญของเศรษฐกิจดิจิทัล เนื่องจากเป็นหัวใจของอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ ระบบอัตโนมัติ เทคโนโลยี AI และอุตสาหกรรมสมัยใหม่จำนวนมาก

ศ. ดร.ยศชนัน เสนอให้มีการผลักดันอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์ในลักษณะโครงการระดับชาติ เพื่อสร้างความเชื่อมั่นแก่นักลงทุน และเพิ่มโอกาสในการดึงดูดการลงทุนด้านเทคโนโลยีขั้นสูงเข้าสู่ประเทศไทย

จับมือเอกชนร่วมลงทุน ยกระดับงานวิจัยไทย

ศ. ดร.ยศชนัน กล่าวว่า การยกระดับงานวิจัยของประเทศไม่สามารถพึ่งพางบประมาณภาครัฐเพียงอย่างเดียว จำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือจากภาคเอกชนในการร่วมลงทุนและร่วมกำหนดทิศทางการพัฒนาเทคโนโลยีที่ตอบโจทย์ภาคอุตสาหกรรม

กระทรวง อว. อยู่ระหว่างหารือกับภาคเอกชนเพื่อพัฒนากลไกสนับสนุนการลงทุนในงานวิจัยและนวัตกรรม โดยเปิดโอกาสให้ภาคธุรกิจเข้ามามีส่วนร่วมในประเด็นที่ประเทศต้องการพัฒนา

นอกจากนี้ ยังมีแนวคิดจัดทำแผนข้อมูลกำลังคน (Skill Map) เพื่อเชื่อมโยงการศึกษา งานวิจัย และความต้องการแรงงานของภาคธุรกิจให้สอดคล้องกันมากขึ้น

ทั้งนี้ ยุทธศาสตร์หลักของแผน ววน. ยังคงดำเนินต่อเนื่องจากกรอบเดิม แต่จะเพิ่มความชัดเจนในระดับแผนปฏิบัติการ พร้อมเปิดรับฟังข้อเสนอแนะจากทุกภาคส่วนก่อนสรุปเป็นแผนฉบับสมบูรณ์ เพื่อให้วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม เป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจและสังคมไทยอย่างยั่งยืนในอนาคต