มังกรโคโมโดเคลือบฟันด้วยเหล็ก ป้องกันสึกหรอ และคมตลอดเวลา
นักวิทยาศาสตร์ทึ่ง! ฟันของมังกรโคโมโดมีการ ‘เคลือบด้วยเหล็ก’ เพื่อให้คมกริบอยู่ตลอดเวลาและทนทานต่อการสึกหรอ
มังกรโคโมโด (Varanus komodoensis) นั้นเป็นสัตว์ที่ราวกับว่าหลุดออกมาจากนิยาย มันทั้งเป็นหนึ่งในสัตว์เลื้อยคลานที่ดุร้ายที่สุด มีเขี้ยวที่แข็งแรง และน้ำลายที่เป็นพิษ อาวุธเหล่านี้ทำให้มันสามารถกินสัตว์ขนาดใหญ่กว่าได้อย่างง่ายดายไม่ว่าจะเป็นกวาง หมูป่า หรือควาย
สัตว์ชนิดนี้เป็นสัตว์ท้องถื่นของเกาะต่าง ๆ ในอินโดนีเซีย โดยสามารถตัวยาวได้ถึง 3 เมตรและหนักได้ 150 กิโลกรัม เพียงเท่านี้ก็ทำให้มังกรโคโมโน่าทึ่งสำหรับวิทยาศาสตร์ แต่ Aaron LeBlanc จากคิงส์คอลเลจลอนดอนได้สังเกตรายละเอียดที่ลึกลง เขาก็พบว่ามันมีความอัศจรรย์อีกอย่างหนึ่งซ่อนอยู่
“หลังจากไปเยี่ยมชมพิพิธภัณฑ์และดูฟันทั้งหมดตามกะโหลกศีรษะของมังกรโคโมโดหลายตัวแล้ว ผมจึงเชื่อว่ากำลังได้ดูการปรับตัวครั้งใหญ่ของสัตว์เลื้อยคลานชนิดนี้” LeBlanc กล่าว
เขาและทีมงานพบว่าฟันของมังกรโคโมโดนั้นมีสีส้มบาง ๆ อยู่ตามรอยหยัก ซึ่งในตอนแรกพวกเขาคิดว่าน่าจะเกิดจากการย้อมสี แต่เมื่อใช้รังสีเอ็กซ์กำลังสูงเพื่อระบุธาตุต่าง ๆ บนฟันนั้นและสร้างภาพพื้นผิวฟัน LeBlanc ก็ต้องทึ่งเนื่องจากสีส้มเหล่านั้นเต็มไปด้วยธาตุเหล็ก
“เมื่อเราทำแผนที่ส่วนต่าง ๆ ของฟันมังกรโคโมโด เราก็รู้ได้อย่างรวดเร็วว่ามีธาตุเหล็กกระจุกตัวอยู่ตามขอบคมและปลายฟัน แต่ไม่ได้กระจุกตัวอยู่ที่ส่วนอื่น ๆ ของฟันเลย” เขาบอก “ซึ่งตรงกับรอยหยักสีส้มที่เราสามารถมองเห็นได้บนฟันภายใต้กล้องจุลทรรศน์อีกด้วย”
สิ่งที่เคลือบฟันของมังกรโคโมโดนั้นมีความบางมาก มันหนาเพียง 20 ไมโครเมตร ซึ่งหนาประมาณ 1 ใน 4 ของเส้นผมมนุษย์ แต่ชั้นเหล็กที่เคลือบฟันนี้ทีมงานระบุว่า มันทำให้ฟันของมังกรโคโมโดมีความแข็งแรงขึ้นมา ซึ่งอาจไว้เพื่อป้องกันการสึกหรอขณะใช้งานโดยคาดว่าสามารถป้องกันสารต่าง ๆ ที่กัดกร่อนเนื้อเหยื่อได้ ทำให้ฟันของมันแหลมคมอยู่ตลอดเวลา
แม้ว่าสัตว์เลื้อยคลานอื่น ๆ ในธรรมชาติอย่างจระเข้และอัลลิเกเตอร์จะมีการรวมธาตุเหล็กไว้ที่ฟันด้วยเช่นกัน แต่ไม่มีสิ่งมีชีวิตตัวใดจะมีธาตุเหล็กเคลือบอยู่เข้มข้นขนาดนี้ จนกลายเป็นสีส้มที่สังเกตเห็นได้ ทำให้นักวิทยาศาสตร์เชื่อว่า ไดโนเสาร์กินเนื้ออย่างทีเร็กซ์ ก็อาจมีธาตุเหล็กเคลือบอยู่ด้วยเช่นกัน
“อย่างไรก็ตามสิ่งที่เราพบคือไดโนเสาร์กินเนื้อขนาดใหญ่ เช่น ไทรันโนซอรัส มีการเปลี่ยนโครงสร้างฟันให้คมกริบได้ ขณะเดียวกันมังกรโคโมโดก็เปลี่ยนแปลงเคมีของฟัน ดังนั้นไดโนสาร์ก็อาจมีการเปลี่ยนแปลงการเคลือบฟันเพื่อรักษาความคมของฟัน(แบบเดียวกับที่มังกรโคโมโดทำ)” LeBlanc กล่าว
น่าเสียดายที่เทคโนโลยีปัจจุบันไม่สามารถระบุธาตุเหล็กของฟันที่กลายเป็นฟอสซิลได้ ดังนั้นจึงไม่สามารถบอกได้เต็มปากว่า ไดโนเสาร์ก็มีการเปลี่ยนแปลงทางเคมีในฟันมากน้อยเพียงใด “เราจำเป็นต้องตรวจสอบฟันไดโนเสาร์ที่เก็บรักษาไว้อย่างดีเยี่ยมเพิ่มเติม เพื่อให้แน่ใจ” เขาเสริม
ปัจจุบันทางการอินโดนีเซียกำลังพิจารณาว่าจะห้ามการท่องเที่ยวบนเกาะที่มีมังกรโคโมโดอยู่อาศัย เนื่องจากกังวลว่าจะสร้างผลกระทบต่อสัตว์ที่ใกล้สูญพันธุ์นี้ โดยพวกมันเหลืออยู่เพียงประมาณ 3,500 ตัวเท่านั้นในธรรมชาติ
“น่าเศร้าที่มังกรโคโมโดกำลังใกล้สูญพันธุ์” Benjamin Tapley นักวิทยาศาสตร์ด้านสัตว์เลื้อยคลานและสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก จากสมาคมสัตววิทยาแห่งลอนดอน กล่าว “ดังนั้น(การค้นพบนี้)นอกจากนี้เพิ่มความเข้าใจของเราเกี่ยวกับไดโนเสาร์แล้ว ยังช่วยให้เราเข้าใจสัตว์เลื้อยคลานที่น่าทึ่งเหล่านี้อย่างลึกซึ้งยิ่งขึ้น เพื่อดำเนินการปกป้องพวกมัน”
ที่มา
https://www.nature.com/articles/s41559-024-02477-7
https://www.sciencealert.com/komodo-dragon-teeth-have…
https://www.theguardian.com/…/komodo-dragons-iron….
https://www.newscientist.com/…/2440993-komodo-dragons…/
Photo : Charlotte Ellis, Zoological Society of London