นักวิทย์ไขปริศนาเสียงสุดหลอน ใต้ทะเลใกล้ร่องลึกมาเรียนา
นักวิทยาศาสตร์ไขปริศนา ‘เสียงสุดหลอน’ ใต้ทะเลใกล้ร่องลึกมาเรียนา เป็นเสียงดังคล้ายเครื่องจักรมาซึ่งสร้างความงุนงงให้กับนักวิจัยตั้งแต่เมื่อ 10 ปีก่อน
ในปี 2014 นักวิทยาศาสตร์กลุ่มหนึ่งได้ทำการสำรวจใต้น้ำด้วยเสียงบริเวณร่องลึกมาเรียนา (Mariana Trench) กันตามปกติ แต่แล้วพวกเขาก็ได้ยินเสียงหนึ่งที่คล้ายกับเสียงกรีดร้องของหุ่นยนต์ Leviathan จากภาพยนตร์ของดิสนีย์เรื่อง Atlantis: The Lost Empire (ลองหาฟังกันดู)
เสียงดังกล่าวได้สร้างความน่าขนทุกไปทั่วในหมู่นักวิชาการ บางคนบอกว่ามันฟังมันเหมือนเสียงยานอวกาศใน Star Trek หรือไม่ก็ Star Wars แต่ทุกคนต่างเห็นตรงกันว่าเสียงดังกล่าวเหมือน ‘เครื่องจักร’ และที่สำคัญมันก็ไม่ตรงกับเสียงร้องใด ๆ ของวาฬที่รู้จักกันในตอนนั้น
ด้วยความที่เป็นปริศนามาอย่างยาวนาน นักวิทยาศาสตร์หลายคนจึงพยายามไขคำตอบโดยตั้งชื่อให้มันว่าเสียง ‘biotwang’ เพื่อใช้เรียกเสียงสุดหลอนดังกล่าว แต่ด้วยเทคโนโลยีที่ก้าวหน้าโดยเฉพาะด้านปัญญาประดิษฐ์หรือ AI ทำให้ทีมวัจิยจากสำนักงานบริหารบรรยากาศและมหาสมุทรแห่งชาติ (NOAA) เชื่อว่าพวกเขาพบคำตอบแล้ว
“หนึ่งครั้งเป็นเรื่องบังเอิญ” Ann Allen นักสมุทรศาสตร์จาก NOAA กล่าว “สองครั้งก็เป็นเรื่องบังเอิญ แต่ 9 ครั้งเป็นวาฬบรูด้าแน่นอน”
ด้วยความพยายามอย่างไม่รู้จักเหน็ดเหนื่อย ทีมวิจัยก็บันทึกเสียงในทะเลได้เป็นเวลากว่า 200,000 ชั่วโมง แต่ข้อมูลมหาศาลนั้นมีเสียงต่าง ๆ เต็มไปหมดซึ่งเป็นเรื่องยากที่จะแยกเสียงต่าง ๆ ออกมาแล้วระบุว่ามันเป็นเสียงของอะไรด้วยหูมมนุษย์ ดังนั้นพวกเขาจึงตัดสินใจใช้ AI ด้วยความร่วมมือกับ Google
กระบวนการดังกล่าวจะเสียงที่ได้รับการบันทึกมาเป็นภาพที่เรียกว่า ‘สเปกโตรแกรม’ จากนั้นจึงฝึกโมเดลการเรียนรู้ของปัญญาประดิษฐ์เพื่อจัดหมวดหมู่มันออกมาตามความถี่ ซึ่งประสบความสำเร็จอย่างงดงาม จากงานที่ต้องใช้เวลานานกลับเสร็จสิ้นได้ในช่วงสั้น ๆ
“ด้วยความช่วยเหลือของปัญญาประดิษฐ์และแมชชีนเลิร์นนิ่ง เราจึงสามารถระบุได้ว่า Biotwang(เสียงลึกลับ) ถูกบันทึกไว้ที่ใดและเมื่อใดของข้อมูลเสียงในอดีต” แถลงการณ์จาก NOAA ระบุ “ต้องขอบคุณปัญญาประดิษฐ์ เราจึงทำได้ภายในเวลาไม่กี่ชั่วโมง แทนที่จะเป็นหลายปี”
จากการจับคู่เสียงที่เกิดขึ้น เข้ากับรูปแบบการอพยพของของวาฬบรูด้า ทีมวิจัยก็เห็นได้ชัดเจนว่าเสียง Biotwang นั้นมาจากพื้นที่ในมหาสมุทรแปซิฟิกตะวันตกเฉียงเหนือเท่านั้น สิ่งนี้ตรงกับข้อมูลจากการสังเกตการณ์บริเวณใกล้ร่องลึกมาเรียนา ที่พบว่ามีวาฬ 10 ตัวอยู่ใกล้ ๆ และวาฬใน 9 ตัวนั้นส่งเสียงที่เป็นเอกลักษณ์ออกมา
หรือกล่าวอีกนัยว่าเสียง Biotwang นั้นสอดคล้องตามฤดูการอพยกของวาฬบรูด้า และมันก็มาจากกลุ่มวาฬบรูด้าเฉพาะในภูมิภาคดังกล่าวเท่านั้น ในกรณีนี้คือ 9 ตัวที่ส่งเสียงไม่เหมือนใครตามการสังเกตการณ์ แต่ยังไงก็ตามนักวิทยาศาสตร์ไม่แน่ใจว่า ทำไมเสียงถึงฟังดูเหมือนเครื่องจักร
“เป็นไปได้ที่พวกเขาจะใช้ Biotwang เป็นเสียงร้องติดต่อกัน คล้าย Marco Polo (พ่อค้า นักสำรวจชื่อดัง) แห่งมหาสมุทร” Allen กล่าว “แต่เราต้องการข้อมูลเพิ่มเติมก่อนที่จะสามารถพูดได้อย่างแน่ชัด”
ที่มา
https://www.frontiersin.org/…/fmars.2024.1394695/full
https://www.sciencealert.com/deep-ocean-sound-confused…